ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Κίνα ετοιμάζει πενταετές σχέδιο απεξάρτησης από τη Δύση

i-kina-etoimazei-pentaetes-schedio-apexartisis-apo-ti-dysi-561282625

Για την πολιτική τάξη των ΗΠΑ ένας από τους μεγαλύτερους γεωπολιτικούς κινδύνους των επόμενων δεκαετιών είναι η δυνατότητα της Κίνας να ελέγχει την υψηλή τεχνολογία αιχμής. Από την πλευρά του, όμως, το Πεκίνο τρέφει φόβους πως η Ουάσιγκτον θα ανακόψει την άνοδο της χώρας. Ως εκ τούτου, η κινεζική ηγεσία έχει εκπονήσει σχέδια με τα οποία ευελπιστεί να διασφαλίσει μεγαλύτερη αυτάρκεια και τα οποία θα παρουσιάσει μέσα στην εβδομάδα ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ. Στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου του Κογκρέσου που αρχίζει την Παρασκευή, τα ανώτερα στελέχη της κινεζικής ηγεσίας αναμένεται να εγκρίνουν το πενταετές πρόγραμμα για την απεξάρτηση της Κίνας από τη Δύση σε ό,τι αφορά στρατηγικής σημασίας εξαρτήματα, όπως τους μικροεπεξεργαστές για υπολογιστές. Παράλληλα, αναμένεται να εγκρίνουν ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες όπως τα οχήματα που κινούνται με υδρογόνο και ο τομέας της βιοτεχνολογίας. Ενδεχομένως, θα δημοσιοποιηθούν λεπτομέρειες ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου για την ανάπτυξη 30 τεχνολογιών στρατηγικής σημασίας, που αυτή τη στιγμή δεν παράγει η Κίνα, όπως ο εξοπλισμός μικροεπεξεργαστών, λειτουργικά συστήματα κινητών τηλεφώνων και λογισμικό σχεδιασμού αεροσκαφών. Το Πεκίνο πρόκειται εν ολίγοις να επιστρατεύσει πολλά τρισ. δολάρια με στόχο την ανάδειξη της χώρας στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου που θα εκτοπίσει τις ΗΠΑ από την πρώτη θέση μέσα σε αυτήν τη δεκαετία και την επίτευξη του πλέον φιλόδοξου στόχου που έχει θέσει ο κ. Σι: τον μετασχηματισμό της Κίνας σε υπερδύναμη.

«Το σημαντικότερο όλων είναι η κλίμακα αυτού του φιλόδοξου σχεδίου, καθώς είναι μεγαλύτερο από οτιδήποτε έχουν ώς τώρα προωθήσει οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία ή η Νότια Κορέα», σχολιάζει ο Μπάρι Νότον, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, και από τους μεγαλύτερους ερευνητές στον κόσμο σε θέματα σχετικά με την οικονομία της Κίνας. Οπως υπογραμμίζει ο ίδιος, «η φιλοδοξία του Πεκίνου είναι να οδηγήσει την κινεζική οικονομία μέσα από την πύλη της τεχνολογικής επανάστασης». Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Κίνα για την ανάπτυξη των πλέον εξελιγμένων τεχνολογιών δυναμιτίζει τις διμερείς σχέσεις έπειτα από δεκαετίες ενσωμάτωσης της κινεζικής οικονομίας στο παγκόσμιο σύστημα και μιας αλληλεξάρτησης των δύο οικονομιών που οδήγησε σε άνοδο του βιοτικού επιπέδου ανά τον κόσμο. Τώρα οι δύο χώρες θέλουν να απεξαρτηθούν η μία από την άλλη και στοχεύουν στην αυτάρκειά τους σε στρατηγικούς τομείς. Αιτία είναι η καχυποψία που επικρατεί εκατέρωθεν, καθώς κάθε πλευρά εκφράζει φόβους πως η άλλη θέλει να ανατρέψει το πολιτικό σύστημα της άλλης.

Για τον Κινέζο πρόεδρο διακυβεύονται περισσότερα από τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του 1,4 δισ. Κινέζων την οποία επικαλείται βέβαια η κινεζική ηγεσία για να δικαιολογήσει τον αυταρχισμό της, καθώς ουσιαστικά απαγορεύει οποιαδήποτε αντιπολίτευση. Ο Κινέζος πρόεδρος θέλει παράλληλα να δείξει πως το κόμμα που ηγείται της Κίνας μπορεί να κατευθύνει επιτυχώς την οικονομία της χώρας και ιδιαιτέρως μετά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ να υπονομεύσει την κινεζική ηγεσία και να καταστρέψει κινεζικές επιχειρήσεις με διεθνή ισχυρή παρουσία όπως ο κολοσσός του εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών Huawei και η βιομηχανία μικροεπεξεργαστών SMI.

Το Πεκίνο εμφανίζεται με ενισχυμένη εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα της χώρας που επέτυχε να αντιμετωπίσει την πανδημία, μολονότι απέφυγε να ενημερώσει σωστά άλλες χώρες, με αποτέλεσμα να μην αποτραπεί η διάδοσή της στον υπόλοιπο πλανήτη. Οι οικονομολόγοι προβλέπουν πως η κινεζική οικονομία θα σημειώσει ανάπτυξη 8,3% φέτος, ενώ η αντίστοιχη πρόβλεψη για τις ΗΠΑ είναι 4,1%. Σχολιάζοντας σχετικά ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε πέρυσι πως «η πανδημία έδειξε για μία ακόμη φορά την υπεροχή του σοσιαλιστικού συστήματος με κινεζικά χαρακτηριστικά». 

Την ίδια στιγμή, πάντως, η Ουάσιγκτον αναζητεί συμμάχους που θα βοηθήσουν την υπερδύναμη να περιορίσει τις φιλοδοξίες του Κινέζου προέδρου, αφενός, εμποδίζοντας την πρόσβαση της Κίνας σε στρατηγικής σημασίας τεχνολογίες και αφετέρου, αναπτύσσοντας εναλλακτικές πηγές αγαθών και πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας.

Την περασμένη εβδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του αναθεωρεί την εφοδιαστική αλυσίδα σε ένα ευρύτατο φάσμα προϊόντων και πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο του ανταγωνισμού προς την Κίνα. Ανάμεσα στα είδη για τα οποία θα αναζητηθούν άλλες πηγές και εναλλακτικοί πόροι ανήκουν οι ημιαγωγοί, τα φάρμακα, οι σπάνιες γαίες και οι μπαταρίες υψηλής τεχνολογίας. Η αναθεώρηση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος που προβλέπει δαπάνες ύψους 2 τρισ. δολαρίων σε έργα υποδομής.  Ενδεικτική των προθέσεων της κυβέρνησης Μπάιντεν ήταν η δήλωση του νέου προέδρου των ΗΠΑ μετά την πρώτη του τηλεφωνική επικοινωνία με τον Κινέζο ομόλογό του: «Αν δεν κινηθούμε, θα φάνε το φαγητό μας». 

Διεθνείς επενδυτές παρακολουθούν πάντα προσεκτικά τα τεκταινόμενα στο συνέδριο του κινεζικού Κογκρέσου. Το Πεκίνο έχει ήδη αποδείξει πως μπορεί ευκολότατα και ταχύτατα να κινήσει δισ. δολάρια για να ελέγξει την εφοδιαστική αλυσίδα νέων τεχνολογιών όπως η ηλιακή ενέργεια και τα ηλεκτροκίνητα οχήματα. Παράλληλα, όμως, έχει τη δυνατότητα να ελέγξει ταχύτατα και τον ιδιωτικό τομέα όταν εκτιμήσει ότι αυξάνονται οι κίνδυνοι, όπως απέδειξε παρεμβαίνοντας κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή και αποτρέποντας την αρχική δημόσια εγγραφή του ομίλου Ant, θυγατρικής της Alibaba του δισεκατομμυριούχου Τζακ Μα.

Διαβάστε επίσης:
• Η Κίνα οδεύει σε διπλασιασμό του ΑΕΠ της μέχρι το 2035
• Γιατί η Κίνα δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει Νο1