ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αρνητικά επιτόκια για καταθέσεις μέχρι 16.000 δολ. επιβάλλουν τώρα στη Δανία

arnitika-epitokia-gia-katatheseis-mechri-16-000-dol-epivalloyn-tora-sti-dania-561284008

Ανησυχητική ένδειξη για τους αποταμιευτές άλλων χωρών ενδέχεται να αποτελεί η πρακτική της Δανίας, καθώς οι τράπεζες της χώρας που πρώτη υιοθέτησε αρνητικά επιτόκια επιβάλλουν τις αντίστοιχες χρεώσεις ακόμη και σε τραπεζικούς λογαριασμούς με μικρά ποσά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του τέταρτου τριμήνου του 2020, οι μεγαλύτερες τράπεζες της Δανίας επιβάλλουν αρνητικά επιτόκια ακόμη και σε λογαριασμούς που δεν υπερβαίνουν τις 16.000 δολάρια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ώς τώρα μεταβίβαση του κόστους των αρνητικών επιτοκίων από τις τράπεζες στους καταθέτες. Η Κάρεν Φρόσιγκ, διευθύνουσα σύμβουλος της Sydbank, υπογραμμίζει πως ο τραπεζικός κλάδος της Δανίας κατάφερε τελικά να εντάξει στην κανονικότητα κάτι που σε άλλες χώρες παραμένει ταμπού. «Δεν γίνεται πια φασαρία για το θέμα και αυτό είναι σημαντικό», τόνισε σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε στο Bloomberg και προσέθεσε πως το πλεόνασμα καταθέσεων στην τράπεζά της υπερβαίνει πλέον τα 30 δισ. δανικές κορόνες, ποσό αντίστοιχο των 4,9 δισ. δολαρίων, και «δεν έχουμε την πολυτέλεια να μην έχουμε αρνητικά επιτόκια».

Η Δανία κατέφυγε στη λύση των αρνητικών επιτοκίων πολύ νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα και συγκεκριμένα το 2012. Τότε η κεντρική τράπεζα της χώρας υιοθέτησε για πρώτη φορά επιτόκια με αρνητικό πρόσημο προκειμένου να διατηρήσει και να διασφαλίσει τη σύνδεση της δανικής κορόνας με το ευρώ. Αρχικά οι τράπεζες της Δανίας εξέφρασαν φόβους για μια μαζική αντίδραση των πελατών τους. Προϊόντος του χρόνου, όμως, η ανησυχία υποχώρησε. Από το 2015 ορισμένες τράπεζες έκαναν το πρώτο βήμα επιβάλλοντας αρνητικά επιτόκια στους τραπεζικούς λογαριασμούς των επιχειρήσεων. Σταδιακά φτάσαμε στο σήμερα με όλες τις μεγάλες τράπεζες της Δανίας να έχουν αρνητικά επιτόκια σε λογαριασμούς τόσο των επιχειρήσεων όσο και των απλών πολιτών.

Σύμφωνα με τον Μάρτεν Σπάντζε, επικεφαλής των συμβούλων νομισματικής πολιτικής στην Τράπεζα της Δανίας, το γεγονός ότι έχει γίνει κοινά αποδεκτή η πολιτική αυτή μεταξύ των ιδρυμάτων της χώρας θα καταστήσει πιο αποτελεσματική τη νομισματική πολιτική. Για τη Φρόσιγκ, πάντως, η πολιτική αυτή δουλεύει προς δύο κατευθύνσεις. Οπως επισημαίνει, οι Δανοί υφίστανται μεν τα αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις τους αλλά ταυτοχρόνως καταβάλλουν και τα χαμηλότερα επιτόκια του κόσμου στα στεγαστικά τους δάνεια. Στο μεταξύ, τον Αύγουστο η ΕΚΤ εξέφρασε την εκτίμηση πως ο αντίκτυπος των αρνητικών επιτοκίων στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά παραμένει «αμελητέος», καθώς οι τράπεζες αποφεύγουν ακόμη να μεταβιβάσουν στους καταθέτες το κόστος της πολιτικής αυτής. Σύμφωνα, πάντως, με τον Στέφαν Γκέρλαχ, επικεφαλής της ομάδας οικονομολόγων της ελβετικής  EFG στη Ζυρίχη, που είναι μέλος του Παρατηρητηρίου της κεντρικής τράπεζας, επικρατεί ακόμη μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων ο φόβος πως η επιβολή αρνητικών επιτοκίων στους τραπεζικούς κολοσσούς τελικά θα αποβεί εις βάρος τους. Οπως τονίζει, «οι τράπεζες αναγνωρίζουν πως είναι καλύτερα για αυτές να απορροφήσουν μέρος της ζημίας τώρα προσβλέποντας σε μια μακροπρόθεσμη παραμονή της πελατείας τους».

Οι τράπεζες της Ευρωζώνης και της Ελβετίας δεν υφίστανται μεγάλο πλήγμα καθώς δεν επιβάλλονται αρνητικά επιτόκια παρά μόνον σε ένα τμήμα από τις καταθέσεις τους στην κεντρική τράπεζα. Το 2019 οι δανέζικες τράπεζες υπέβαλαν στην Τράπεζα της Δανίας αίτημα για να υιοθετήσει ανάλογη πολιτική πολλαπλών επιτοκίων. Το απέρριψε, όμως, ο διοικητής της, Λαρς Ροντ, υποστηρίζοντας πως κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με αφαίρεση χρημάτων από τα ταμεία της κεντρικής τράπεζας της χώρας. Και βέβαια δεν τηρούν απαρεγκλίτως την ίδια πολιτική όλες οι τράπεζες της Δανίας. Η Danske Bank, για παράδειγμα, που αγωνίζεται να αποκαταστήσει το τρωθέν κύρος της μετά την εμπλοκή της σε σκάνδαλο «ξεπλύματος» χρήματος, διατηρεί υψηλότερο όριο καταθέσεων από το οποίο επιβάλλονται αρνητικά επιτόκια. Ανάλογη πολιτική τηρούν και οι Nordea και Nykredit.