ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι δανειολήπτες είναι συνεπείς και μέσα στην πανδημία

oi-daneioliptes-einai-synepeis-kai-mesa-stin-pandimia

Οι 3 στους 4 δανειολήπτες στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων παραμένουν εν μέσω πανδημίας συνεπείς στις καταβολές των δόσεων που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο ρυθμίσεων. Αυτό επισημαίνει ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Quant Master Service, Θεόδωρος Μαθηκολώνης, στοιχείο που, όπως σημειώνει, επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων που προωθούν οι εταιρείες διαχείρισης με τους οφειλέτες κόκκινων δανείων.

– Ποια είναι η εκτίμησή σας για το ύψος των νέων κόκκινων δανείων που θα δημιουργήσει η πανδημία; Πώς συμπεριφέρονται οι οφειλέτες μετά το αρχικό σοκ που προκάλεσε η πανδημία;
– Είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί το ύψος των νέων κόκκινων δανείων, λαμβάνοντας υπόψη και τα προσωρινά μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για τη συγκράτησή τους. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν περίπου 8-10 δισ. ευρώ. Από αυτά, το μεγαλύτερο ποσοστό εκτιμάται ότι θα προέλθει από επιχειρηματικά δάνεια που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, καθώς και ένα μέρος από τα ήδη ρυθμισμένα που έχουν μεταφερθεί στις εταιρείες διαχείρισης.  

Στην πραγματικότητα, στη διάρκεια της πανδημίας, παρατηρούμε ότι υπάρχει καθυστέρηση και αδυναμία τήρησης των υποχρεώσεων στην κατηγορία των επιχειρηματικών δανείων και των δανείων των ΜμΕ –ιδιαίτερα των κλάδων που επλήγησαν– αλλά, ταυτόχρονα, παρατηρούμε σταθεροποίηση στην αποπληρωμή των στεγαστικών και των καταναλωτικών δανείων. Συγκεκριμένα, στα δάνεια ιδιωτών που διαχειριζόμαστε (στεγαστικά και καταναλωτικά), παρατηρούμε ότι 3 στους 4 δανειολήπτες παραμένουν συνεπείς στις καταβολές των δόσεων εν μέσω πανδημίας, ώστε να διατηρήσουν την ευνοϊκή ρύθμιση ή και τη μερική διαγραφή που έχει συμφωνηθεί. Εκτιμούμε ότι στα ίδια επίπεδα κινούνται και τα αντίστοιχα χαρτοφυλάκια της εγχώριας αγοράς.

– Με δεδομένο ότι τα μορατόριουμ απευθύνονταν σε συνεπείς δανειολήπτες, τι μέτρα έχουν εφαρμόσει οι εταιρείες για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης λόγω πανδημίας; 
– Ο στόχος των εταιρειών διαχείρισης είναι ο σχεδιασμός μιας εξατομικευμένης μακροπρόθεσμης και βιώσιμης λύσης, κοινώς αποδεκτής από τους συμβαλλομένους, αφού προηγουμένως γίνει η «ακτινογραφία» της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη.

Στη διαμόρφωση των προτάσεων των εταιρειών διαχείρισης, προφανώς και λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις από την πανδημία. Αυτό σημαίνει ότι εάν ένας δανειολήπτης ανήκει σε πληγείσα επαγγελματική κατηγορία, είναι κάτι που θα συνεκτιμηθεί στην προκρινόμενη λύση, με σκοπό να μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. Υπενθυμίζω ότι οι εταιρείες διαχείρισης διαχειρίζονται δάνεια για λογαριασμό των επενδυτών/αγοραστών των χαρτοφυλακίων, οι οποίοι κατανοούν την παγκόσμια συγκυρία της COVID-19 και, συνεπώς, δίνουν την έγκρισή τους για ιδιαίτερα γενναιόδωρες προς τους οφειλέτες ρυθμίσεις. 

Αξίζει ωστόσο να τονίσουμε ότι καθώς οι εταιρείες διαχείρισης διαχειρίζονται κατά συντριπτική πλειοψηφία δάνεια οφειλετών οι οποίοι δεν εκπλήρωναν τις υποχρεώσεις τους και προ της πανδημίας, είτε λόγω αδυναμίας είτε ως στρατηγικοί κακοπληρωτές, η αναστολή πληρωμών δεν προκρίνεται ως η καλύτερη λύση. Οσοι εξ αυτών είχαν πραγματική αδυναμία, μπήκαν στο πρόγραμμα «Γέφυρα I» ή θα ενταχθούν στο «Γέφυρα ΙΙ».

Η αναστολή πληρωμών θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για τις τράπεζες και κυρίως για ενήμερους δανειολήπτες. 

Συνεπώς, οι εταιρείες διαχείρισης τείνουν να επιλέγουν μακροπρόθεσμες και βιώσιμες λύσεις, συμπεριλαμβανομένης και της άφεσης χρέους, οι οποίες ανταποκρίνονται στις εξατομικευμένες ανάγκες και την οικονομική κατάσταση κάθε δανειολήπτη.

– Οι εταιρείες διαχείρισης είναι επισπεύδουσες σε ένα σημαντικό αριθμό πλειστηριασμών, οι οποίοι τους τελευταίους μήνες έχουν «παγώσει» λόγω της πανδημίας.  Ποια είναι η πολιτική που θα πρέπει να ακολουθηθεί μετά τη λήξη της καραντίνας;
– Για τους συνεργάσιμους οφειλέτες, οι εταιρείες διαχείρισης θα συνεχίσουν να προτείνουν ευέλικτες λύσεις, όπως κάνουν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι, λόγω της αναστολής των πλειστηριασμών, οι εταιρείες διαχείρισης επαναπροσεγγίζουν τους μη συνεργάσιμους οφειλέτες, με σκοπό να βρεθεί εκ νέου συναινετική λύση. 

Τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης είναι η έσχατη λύση και όχι η επιθυμητή, καθώς εκτός της δυσάρεστης κατάληξης για τον οφειλέτη, είναι υψηλού κόστους και χρονοβόρα. Για τους μη συνεργάσιμους και στρατηγικούς κακοπληρωτές, όμως, οι πλειστηριασμοί αποτελούν τη μοναδική λύση και την οριστική διευθέτηση.
 
– Λόγω της πανδημίας οι εταιρείες διαχείρισης έχουν αναθεωρήσει τα επιχειρηματικά πλάνα βάσει των οποίων αξιολογούνται στο πλαίσιο του «Ηρακλή». Κατά πόσο αυτή η εξέλιξη επηρεάζει την επίτευξη των στόχων τους;
– Με την έλευση της πανδημίας τόσο οι εταιρείες διαχείρισης, σε συνεργασία με τους επενδυτές, όσο και οι τράπεζες αναθεώρησαν τα επιχειρηματικά τους πλάνα, κυρίως επιμηκύνοντας την περίοδο ανάκτησης, χωρίς όμως να προβούν σε σημαντικές διορθώσεις στις αξίες των ακινήτων. Μεγάλο μέρος των συναλλαγών που εντάχθηκαν στον «Ηρακλή» ολοκληρώθηκαν λίγο πριν από την έλευση της πανδημίας ή κατά τη διάρκειά της, πράγμα που σημαίνει ότι τα επιχειρηματικά πλάνα σε κάποιο βαθμό έχουν αναπροσαρμοστεί στις νέες συνθήκες της αγοράς. Τα πλάνα όμως αυτά είναι εν γένει αισιόδοξα ως προς την επίτευξη των στόχων, και γι’ αυτό ενδεχομένως να δούμε κάποια αναθεώρηση σε επιμέρους σημεία των συναλλαγών που έχουν ήδη ενταχθεί στον «Ηρακλή», καθώς και μεγαλύτερη ευελιξία στις συναλλαγές που θα ενταχθούν στον «Ηρακλή ΙΙ». 

Πιο πιθανό είναι να δούμε την επιθετική (distress) πώληση μέρους των χαρτοφυλακίων, καθώς και τη μαζική ανάκτηση ακινήτων (από πλειστηριασμούς ή μέσω οικειοθελούς παράδοσης) από εταιρείες real estate και σχήματα REOCO – επιλογές που έχουν προβλεφθεί στις εν λόγω συναλλαγές. Ο σκοπός είναι να μετριαστούν οι αποκλίσεις στα επιχειρηματικά πλάνα, έτσι ώστε να αποφευχθεί η κατάπτωση των κρατικών εγγυήσεων, καθώς και η ενδεχόμενη μείωση των αμοιβών ή/και αντικατάσταση της εταιρείας διαχείρισης.
 
– Η αγορά των servicers χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό εταιρειών. Πιστεύετε ότι υπάρχει χώρος για τόσες εταιρείες; Ποια είναι η παρουσία της Quant  στην Ελλάδα; 
– Μέχρι και σήμερα, περισσότερα από 90 δισ. ευρώ έχουν «μεταφερθεί» από τις τράπεζες στις εταιρείες διαχείρισης, με αποτέλεσμα τη σταδιακή εξυγίανση των ισολογισμών τους. Το επόμενο και πιο ουσιαστικό βήμα όμως είναι η πραγματική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μέσω της ενεργής διαχείρισης και ανάκτησης μέρους αυτών από τους servicers. 

Οντως, υπάρχει αρκετά μεγάλος αριθμός εταιρειών που έχουν αδειοδοτηθεί, ο οποίος όμως δεν είναι αντιπροσωπευτικός των πραγματικά ενεργών εταιρειών διαχείρισης. Αυτές περιορίζονται στους τρεις μεγάλους διαχειριστές (Intrum, DoValue, CEPAL), που προέκυψαν μέσω της απόσχισής τους από τις συστημικές τράπεζες (carve-outs), καθώς και σε έναν αριθμό εταιρειών διαχείρισης που διαχειρίζονται αποκλειστικά τα δανειακά χαρτοφυλάκια των μετόχων τους.

Η Quant, που έχει αξιολογηθεί από την FitchRatings, αποτελεί τον μοναδικό πραγματικά ανεξάρτητο servicer, καθώς, ενεργώντας για λογαριασμό περισσότερων από δέκα επενδυτών και funds, έχει υπό διαχείριση δάνεια ύψους περίπου 12 δισ. ευρώ, τα οποία προέρχονται από όλες σχεδόν τις τράπεζες.