ΑΝΑΛΥΣΗ

Η παράταση των μέτρων στήριξης διασφαλίζει τη σταθερότητα

Η παράταση των μέτρων στήριξης διασφαλίζει τη σταθερότητα

Μετά το ταραχώδες 2020, η παγκόσμια οικονομία τελικά κατορθώνει να εξέλθει από τις χειρότερες φάσεις της πανδημίας, αν και οι προοπτικές ανάκαμψης αποκλίνουν εντόνως από τη μία χώρα στην άλλη. Βέβαια, το οικονομικό τραύμα θα αποδεικνυόταν πολύ χειρότερο, εάν η παγκόσμια οικονομία δεν είχε στηριχθεί μέσω πρωτοφανών μέτρων από τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες. Οι διεθνείς κεφαλαιαγορές παρατηρούν την τωρινή άνοδο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στις ΗΠΑ και ανησυχούν μήπως μία ραγδαία και παρατεταμένη αύξηση κατατείνει σε σκλήρυνση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών και επηρεαστούν δυσμενώς οι προοπτικές ανάπτυξης. Από πέρυσι τον Αύγουστο οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ ενισχύθηκαν 1,25 της ποσοστιαίας μονάδας, στο 1,75% στις αρχές Απριλίου, σχεδόν πλησίον των προ πανδημικών επιπέδων στις αρχές του 2020. Τα καλά νέα έχουν να κάνουν με το ότι η άνοδος των επιτοκίων στις ΗΠΑ σχετίζεται εν μέρει με την καλή πορεία των εμβολιασμών και την αναθέρμανση της ανάπτυξης και του πληθωρισμού. Τα άσχημα νέα αφορούν το γεγονός ότι η εν λόγω αύξηση ίσως φανερώνει αβεβαιότητα για την οδό που θα ακολουθήσει στο μέλλον η νομισματική πολιτική, καθώς και τον προβληματισμό των επενδυτών για την αυξημένη προσφορά σε κρατικά ομόλογα για τη χρηματοδότηση των δημοσιονομικών μέτρων.

Πάντως, τα επιτόκια σε διεθνή κλίμακα παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αλλά η ταχύτητα με την οποία προσαρμόζονται στα δεδομένα, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητη αστάθεια στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, όπως συνέβη φέτος. Τα περιουσιακά στοιχεία αποτιμώνται σε μία σχετική βάση και η κάθε επιμέρους τιμή από ένα απλό στεγαστικό δάνεια έως τα κρατικά ομόλογα αναδυόμενων οικονομιών συνδέονται εμμέσως ή άμεσα με τα αμερικανικά επιτόκια. Η ραγδαία και επίμονη αύξησή τους το τρέχον έτος συνδυάζεται με όξυνση της αστάθειας, ενώ δεν αποκλείεται η κατάσταση αυτή να ενταθεί. Βέβαια, μέχρι στιγμής, οι συνθήκες δανεισμού είναι ευνοϊκές, αλλά σε χώρες με αργή ανάκαμψη, όπου οι εμβολιασμοί καθυστερούν, οι οικονομίες ακόμα πιθανώς δεν είναι έτοιμες για πιο αυστηρές χρηματοπιστωτικές προδιαγραφές. Ενδεχομένως, οι χαράσσοντες πολιτική να υποχρεωθούν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία νομισματικής πολιτικής αλλά και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες για να αντισταθμίσουν έναν πιο ακριβό δανεισμό. Κι ενώ έχουν ανέλθει και στην Ευρώπη κατά τι οι ομολογιακές αποδόσεις, αν και όχι όσο στις ΗΠΑ, η σοβαρότερη ανησυχία διατυπώνεται από τις αναδυόμενες αγορές, όπου η διάθεση των επενδυτών για ανάληψη ρίσκου μπορεί γρήγορα να μεταβληθεί. Πολλές από τις προαναφερθείσες χώρες έχουν μεγάλες χρηματοδοτικές ανάγκες από τις διεθνείς αγορές, οπότε μία ξαφνική αύξηση επιτοκίων θα διακυβεύσει την ανάκαμψή τους. 

* Ο κ. Τobias Adrian είναι οικονομικός σύμβουλος και διευθυντής του τμήματος Νομισματικών Υποθέσεων και Κεφαλαιαγορών του ΔΝΤ.