ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

16 κεντρικές τράπεζες επιμένουν στα χαμηλά επιτόκια και στις αγορές ομολόγων

16 κεντρικές τράπεζες επιμένουν στα χαμηλά επιτόκια και στις αγορές ομολόγων

Η δυναμική ανάκαμψη που σημειώνει ήδη η παγκόσμια οικονομία δεν φαίνεται να επαρκεί για να περιορίσουν οι κεντρικές τράπεζες τη στήριξη που χορηγούν στις οικονομίες τους. Σύμφωνα με τις τελευταίες σχετικές έρευνες του Bloomberg, από την αμερικανική ομοσπονδιακή τράπεζα μέχρι την ΕΚΤ και από την Τράπεζα της Αγγλίας και την Τράπεζα του Καναδά μέχρι την Τράπεζα της Ιαπωνίας, 16 κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο πρόκειται να διατηρήσουν σταθερά τα επιτόκιά τους στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα στα οποία βρίσκονται στις περισσότερες από αυτές. Οι εν λόγω κεντρικές τράπεζες χαράσσουν τη νομισματική πολιτική που εφαρμόζεται στο 90% της παγκόσμιας οικονομίας. Η εικόνα που προκύπτει από τη σχετική έρευνα φέρει τα στελέχη των κεντρικών τραπεζών να διατηρούν την ίδια στάση και τη διάθεση να στηρίξουν την ανάκαμψη των οικονομιών τους από την ύφεση της πανδημίας, διατηρώντας το κόστος του δανεισμού σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και συνεχίζοντας τις αγορές ομολόγων. Η στάση αυτή ενδέχεται να τις εξωθήσει να αποδεχθούν ένα υψηλότερο επίπεδο πληθωρισμού που φυσιολογικά συνοδεύει αυτήν την πολιτική.

Οπως τονίζει ο Τομ Ορλίκ, οικονομολόγος του Bloomberg, «η παρατεταμένη αβεβαιότητα που καλλιεργεί στις ανεπτυγμένες οικονομίες η πανδημία, οι βαθιές πληγές που έχει αφήσει στις διάφορες αγορές εργασίας και η διαπίστωση ότι σε παλαιότερες φάσεις υπήρξε εσφαλμένη πρόβλεψη για αποπληθωρισμό, όλα αυτά σε συνδυασμό θα έχουν ως αποτέλεσμα να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα η χαλαρή νομισματική πολιτική». Ο ίδιος εκτιμά, πάντως, ότι στις αναδυόμενες αγορές οι κεντρικές τράπεζες δεν θα έχουν αυτήν την πολυτέλεια. Ειδικότερα για τον κ. Πάουελ, διοικητή της Federal Reserve, το ερώτημα είναι πότε πρέπει να αρχίσει να μειώνει σταδιακά τις αγορές ομολόγων αν η οικονομία εξακολουθήσει να ανακάμπτει όπως δείχνουν όλες οι προβλέψεις. Τα στελέχη της ομοσπονδιακής τράπεζας έχουν δεσμευθεί πως θα εξακολουθήσουν να αγοράζουν κάθε μήνα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου ύψους 120 δισ. δολαρίων και ομόλογα τιτλοποιημένων δανείων μέχρις ότου διαπιστώσουν «ουσιαστική περαιτέρω πρόοδο» σε ό,τι αφορά την αύξηση της απασχόλησης και του πληθωρισμού. Αυτό βέβαια μπορεί να συμβεί νωρίτερα από όσο προβλέπεται αν η αμερικανική αγορά εργασίας εξακολουθήσει να βελτιώνεται όπως τον Μάρτιο, οπότε δημιουργήθηκαν 916.000 νέες θέσεις εργασίας. 

Ο Πάουελ έχει, πάντως, αποφύγει ώς τώρα να δεσμευθεί για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σχετικό με τη μείωση των αγορών ομολόγων, αλλά υπόσχεται πως θα προειδοποιήσει εγκαίρως τους επενδυτές. Η Fed έχει καταστήσει σαφές ότι προβλέπει πως θα διατηρήσει τα επιτόκια του δολαρίου σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα και όλο το 2023. Οπως τονίζει ο Καρλ Ρικαντόνα, οικονομολόγος του Bloomberg, η αμερικανική οικονομία οδεύει προς τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης που έχει σημειώσει από το 1983, αλλά η Fed φαίνεται αποφασισμένη όχι μόνον να διατηρήσει αναπτυξιακή πολιτική, αλλά και να την αποσύρει πολύ πιο σταδιακά. Από την πλευρά της, η ΕΚΤ έχει δεσμευθεί να διασφαλίσει ευνοϊκούς όρους δανεισμού για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά μέχρι το τέλος της πανδημίας, κάνοντας χρήση του έκτακτου προγράμματος αγοράς ομολόγων ύψους 1,85 τρισ. ευρώ.

Το πρόγραμμα αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τουλάχιστον τον Μάρτιο του 2022 κι ενώ η Τράπεζα έχει διευκρινίσει πως ενδέχεται να μη δαπανήσει το σύνολο του ποσού, οι περισσότεροι οικονομολόγοι εκτιμούν πως θα το εξαντλήσει. Ομοίως, η Τράπεζα της Ιαπωνίας αναμένεται να διατηρήσει την ίδια αναπτυξιακή πολιτική. Σε αντίθεση με μεγάλο μέρος του κόσμου, όπου εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί ο πληθωρισμός, τα τελευταία στοιχεία καταδεικνύουν πως στην Ιαπωνία πρόκειται να παραμείνει κάτω του 2% τουλάχιστον μέχρις ότου αντικατασταθεί ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Χαρουχίκο Κουρόντα, του οποίου η θητεία λήγει σε δύο χρόνια, τον Απρίλιο του 2023.