ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Καμπανάκι» για το δημόσιο χρέος χωρών της Ε.Ε.

«Καμπανάκι» για το δημόσιο χρέος χωρών της Ε.Ε.

Η εικόνα της ευρωπαϊκής οικονομίας βελτιώνεται και η εμβολιαστική διαδικασία επιταχύνεται αλλά μαζί της και η πορεία προς έναν νέο κίνδυνο. Οι επενδυτές ετοιμάζονται για την ανάπτυξη αλλά και για την αναπόφευκτη συνέπειά της: τη διακοπή του έκτακτου προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Για τις πιο υπερχρεωμένες οικονομίες της Ευρωζώνης η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται ότι θα έρθουν αντιμέτωπες ξανά με τις δυνάμεις της αγοράς.

Ο όμιλος Citigroup εκτιμά πως η Τράπεζα θα αρχίσει να μειώνει σταδιακά τις αγορές ομολόγων τον Ιούνιο και η M&G Investments τονίζει πως είναι καιρός να αρχίσει να πουλάει το χρέος της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Τα άνευ προηγουμένου μέτρα που έλαβε πέρυσι η ΕΚΤ έχουν ως αποτέλεσμα να αποσυνδεθεί πλήρως το κόστος του δανεισμού της Ευρωζώνης από το ρίσκο που ενέχει. Μεγάλο μέρος της Ευρωζώνης βγαίνει από τη χειρότερη ύφεση που γνώρισε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα ελλείμματα να έχουν διογκωθεί και το ύψος του δημόσιου χρέους να σοκάρει. Και όμως όποιος επενδυτής δανείζει τώρα στην Ιταλία για 10 χρόνια, μπορεί να προσβλέπει μόνον σε μια πενιχρή απόδοση περίπου 0,75%. Τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου, που θεωρούνται ομόλογα «σκουπίδια» και από τους τρεις μεγάλους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, έχουν απόδοση λίγο κάτω από 1%. Πριν από μία δεκαετία η κρίση χρέους της Ευρωζώνης είχε οδηγήσει τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων σε επίπεδα πάνω από το 40%. Η άνοδος των ομολόγων της Ευρωζώνης οφείλεται κυρίως στο έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων ύψους 1,85 τρισ. ευρώ. Σύμφωνα με τους δείκτες Bloomberg Barclays, στη διάρκεια του περασμένου έτους, όσοι κατέχουν ομόλογα του ιταλικού δημοσίου είχαν κέρδη άνω του 10%. Σε χρονοδιάγραμμα δεκαετίας τα χρήματά τους θα έχουν σχεδόν διπλασιασθεί.

«Καμπανάκι» για το δημόσιο χρέος χωρών της Ε.Ε.-1

Τον Ιούνιο

Αν και η πρόεδρος της Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, τη χαρακτήρισε «πρόωρη», η συζήτηση για περιορισμό του προγράμματος στήριξης πλησιάζει. Ορισμένα στελέχη της ΕΚΤ θα θέσουν το θέμα στη συνεδρίαση του Ιουνίου. Και παρά τις δηλώσεις Λαγκάρντ, οι επενδυτές θα περιμένουν την ημέρα που θα έλθει ο λογαριασμός. Χωρίς τη στήριξη της Τράπεζας, θα αρχίσουν και πάλι να ανησυχούν για το χρέος της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ισπανίας που εκτοξεύθηκε πέρυσι όταν οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να αυξήσουν τις δαπάνες για να αντιμετωπίσουν την υγειονομική κρίση. Επί του παρόντος οι χώρες-μέλη της Ε.Ε. ετοιμάζονται να αυξήσουν τις δαπάνες τους αντλώντας κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης που θα αρχίσει να διανέμει τα κεφάλαιά του στα μέσα του έτους.

Η στήριξη από το Ταμείο αυτό σίγουρα θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη, αλλά το ερώτημα είναι κατά πόσον θα αποφέρει αρκετά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ώστε να μπορεί να εξυπηρετηθεί ο δυσθεώρητος όγκος χρέους της Ιταλίας, που ανέρχεται στο 160% του ΑΕΠ της. Προ ημερών ο οίκος Fitch Ratings προειδοποίησε πως το χρέος της Ελλάδας θα παραμείνει σε επίπεδα άνω του 200% του ΑΕΠ της και αν δεν καταφέρει να το περιορίσει κινδυνεύει να υποβαθμιστεί. Το δεύτερο ερώτημα είναι το πότε θα αποφασίσει η Ε.Ε. να ενεργοποιήσει εκ νέου τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας που έχουν ανασταλεί εξαιτίας της πανδημίας. Κι ενώ σίγουρα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν ορισμένες χώρες τα δημοσιονομικά τους προβλήματα, αν επιβληθούν πάλι υπερβολικά αυστηροί κανόνες, για παράδειγμα συγκεκριμένα όρια για το έλλειμμα, θα προκαλέσουν βλάβη παρά βελτίωση, καθώς θα απονευρώσουν την ανάκαμψη.