ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στα τέλη του 2022 θα επιστρέψει το ΑΕΠ στα προ πανδημίας επίπεδα

sta-teli-toy-2022-tha-epistrepsei-to-aep-sta-pro-pandimias-epipeda-561351508

Στο τέλος του 2022 προβλέπει το πρόγραμμα σταθερότητας ότι θα έχουν καλυφθεί οι απώλειες λόγω της πανδημίας και θα επιστρέψει το ΑΕΠ στα επίπεδα προ κρίσης και λίγο υψηλότερα, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται ότι είναι 3,6% φέτος και θα επιταχυνθεί στο εντυπωσιακό 6,2% το 2022, με τη βοήθεια του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ωστόσο οι κίνδυνοι παραμένουν, όπως αναγνωρίζει το ίδιο το πρόγραμμα, αλλά και όπως επισημαίνει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο στην έκθεσή του, που το συνοδεύει. Ειδικότερα, το συμβούλιο κατέγραψε 4 κινδύνους: 

  1. Παράταση της πανδημίας, με καθυστέρηση της άρσης των περιοριστικών μέτρων ή ένα τέταρτο κύμα πανδημίας.
  2. Καθυστέρηση εφαρμογής του προγράμματος ανάκαμψης.
  3. Οι αδύναμοι ισολογισμοί των τραπεζών ίσως δεν επιτρέψουν την ομαλή ροή πόρων στην οικονομία.
  4. Αδυναμία του ιδιωτικού τομέα  να ανταποκριθεί, επενδύοντας σε καινοτόμους τομείς.

Χωρίς τα μέτρα στήριξης, τα πράγματα θα ήταν πολύ χειρότερα. Το πρόγραμμα 2022-24, που κατατέθηκε στην Κομισιόν τη Μ. Παρασκευή, αναφέρει ότι η θετική συνεισφορά του στο ΑΕΠ του 2021 είναι 4%. Mάλιστα, στο πρόγραμμα αναγράφεται ότι η αξία των μέτρων στήριξης θα φτάσει συνολικά τα 40,7 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 23,1 δισ. ευρώ το 2020, τα 15,6 δισ. ευρώ φέτος και 2 δισ. ευρώ η επέκταση των μέτρων το 2022). Το δημοσιονομικό τους κόστος, χωρίς τα μέτρα ρευστότητας, φτάνει τα 27,9 δισ. ευρώ (11,6 δισ. ευρώ το 2020, 14,3 δισ. ευρώ το 2021 και 2 δισ. ευρώ το 2022).

Στον φετινό προβλεπόμενο ρυθμό ανάπτυξης του 3,6% εκτιμάται ότι θα συνεισφέρει άλλες 1,3 ποσοστιαίες μονάδες η απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης (χαμηλότερα από τις 2,1 μονάδες που είχε εκτιμηθεί στον προϋπολογισμό του 2021). Χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης, οι επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7%. Επίσης, διατυπώνεται η παραδοχή ότι τα έσοδα από τον τουρισμό θα κινηθούν στο 45% του επιπέδου του 2019. Η ανεργία για φέτος προβλέπεται περίπου σταθερή στο 16,3%. 

Το Ταμείο Ανάκαμψης προβλέπεται να εκτινάξει τις επενδύσεις με ρυθμό 30,3% το 2022, συνεισφέροντας καθοριστικά στον ρυθμό ανάπτυξης 6,2% της επόμενης χρονιάς. Από κει και πέρα, η ανάπτυξη διαμορφώνεται στο 4,1% το 2023 και στο 4,4% το 2024, με την ανεργία παράλληλα να υποχωρεί ώς το 10,5% το 2024. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα δυσμενές σενάριο (-1% ανάπτυξη φέτος) και ένα ευνοϊκό (+1% η ανάπτυξη φέτος), καθώς –όπως επισημαίνεται– η αβεβαιότητα για την πανδημία είναι υψηλή. Επίσης, περιλαμβάνει σενάριο με άνοδο επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης σε μια τριετία.

Το 2022 προβλέπεται επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία φτάνουν σε υψηλά επίπεδα το 2023 και το 2024. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο, ανάλογα με τις εξελίξεις στην Ευρώπη και τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες που θα διαμορφωθούν, να εφαρμοσθούν τότε νέες φοροελαφρύνσεις. Συγκεκριμένα, προβλέπεται για φέτος πρωτογενές έλλειμμα 7,2% του ΑΕΠ (από 6,7% του ΑΕΠ το 2020) και στη συνέχεια πρωτογενές πλεόνασμα 0,3% του ΑΕΠ το 2022, 2% το 2023 και 2,9% του ΑΕΠ το 2024. 

Ετσι, εφόσον επιτραπεί π.χ. να περιοριστεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα στο 1,5% του ΑΕΠ από το 2023, θα υπάρχει χώρος για ελαφρύνσεις 0,5% του ΑΕΠ το 2023 και 1,4% του ΑΕΠ το 2024. Αλλά προς το παρόν, η Ευρώπη δεν έχει συμφωνήσει οριστικά ούτε καν για τους δημοσιονομικούς κανόνες του 2022.

Το χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί στο 204,8% του ΑΕΠ φέτος, για να υποχωρήσει σταδιακά στο 166,1% το 2024.   

Καμπανάκι για δημογραφικό     

Καμπανάκι χτυπούν τα δημογραφικά στοιχεία που περιέχει η έκθεση, με βάση εκτιμήσεις της Κομισιόν και της Eurostat (Ageing Report). Σύμφωνα με αυτά, ο πληθυσμός της χώρας θα μειωθεί από 10,7 εκατ. το 2020 σε 10,3 εκατ. το 2030 και θα φτάσει στα 8,6 εκατ. το 2070. Το ποσοστό εξάρτησης των άνω των 65 ετών από τους 20-64 ετών θα εκτιναχθεί από 37,9% το 2020 στο 68,2% το 2050. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι το ασφαλιστικό είναι βιώσιμο, χάρη στις παρεμβάσεις που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια.  

Εξάλλου, εκτιμάται ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές θα μειωθούν από 968 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2020 σε περίπου 283 εκατ. ευρώ στο τέλος της φετινής χρονιάς.