ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μάχη Ελλάδας – Πορτογαλίας για τους συνταξιούχους του Βορρά

machi-elladas-portogalias-gia-toys-syntaxioychoys-toy-vorra-561380728

Δυνατά στο παιχνίδι για να προσελκύσει τους συνταξιούχους του εξωτερικού έχει μπει η χώρα μας με την ιδιαίτερα ευνοϊκή νομοθεσία που έχει θεσπίσει. Πάνω από 300 συνταξιούχοι έχουν μετακομίσει φορολογικά στην Ελλάδα, ενώ στην αναμονή βρίσκονται περίπου 1.500 ακόμη. Το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει από το προηγούμενο έτος έχει προκαλέσει μία μάχη, έναν φορολογικό ανταγωνισμό ανάμεσα σε Πορτογαλία, Ελλάδα και Ιταλία, με τις δύο πρώτες χώρες να κονταροχτυπιούνται και να παρακολουθούν εκατέρωθεν τις κινήσεις στη σκακιέρα της υφαρπαγής των αλλοδαπών συνταξιούχων, κυρίως από τις σκανδιναβικές χώρες.

Χαμένη προς το παρόν φαίνεται να είναι η Ιταλία, που το σύστημά της δεν είναι ανταγωνιστικό, καθώς ναι μεν παρέχει πλεονεκτήματα αλλά αποκλειστικά για εγκατάσταση των συνταξιούχων σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, κυρίως σε χωριά με μικρό πληθυσμό. 

Τα… δώρα

Πορτογαλία και Ελλάδα έχουν πανομοιότυπο πλαίσιο. Ωστόσο, στην Πορτογαλία προσφέρεται 10ετής φορολογική απαλλαγή για τα εισοδήματά τους, δηλαδή τη σύνταξη ή οποιαδήποτε άλλα έσοδα μπορεί να έχουν από ακίνητα, ακόμα και υπεραξίες από μετοχές οπουδήποτε στον κόσμο. Τα ίδια προσφέρει και η Ελλάδα με μοναδική διαφορά ότι επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 7%. 

Το ποσοστό όπως αναφέρουν μεγάλα γραφεία, στα οποία απευθύνονται οι ξένοι συνταξιούχοι, δεν αποτελεί πρόβλημα, καθώς τα οφέλη είναι πολλαπλάσια και το κόστος ζωής χαμηλότερο από τις χώρες όπου ζουν σήμερα, ενώ ταυτόχρονα η χώρα μας, όπως σημειώνουν, βρίσκεται σε ένα σημείο του πλανήτη που προσφέρει απεριόριστες επιλογές εξερεύνησης σε Ευρώπη, Αφρική και Μέση Ανατολή.

Το αυξημένο ενδιαφέρον που καταγράφεται και μάλιστα εν μέσω πανδημίας έχει θορυβήσει τις πορτογαλικές αρχές, οι οποίες πλέον εξετάζουν να παρέχουν επιπλέον κίνητρα για όσους μετεγκατασταθούν φορολογικά στην Ελλάδα. Δεν αποκλείεται να αυξήσουν, μεταξύ άλλων, τον χρόνο της φορολογικής απαλλαγής από 10ετία σε 15ετία. «Μη νομίζουν ότι θα μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια», αναφέρει πηγή του υπουργείου Οικονομικών, σημειώνοντας ότι «εφόσον άλλες χώρες προχωρήσουν (βλ. Πορτογαλία) στη βελτίωση των συστημάτων προσέλκυσης συνταξιούχων, θα προβούμε και εμείς σε αλλαγές. Εχουμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε και άλλα, τα οποία θα αποφασιστούν ανάλογα με τις εξελίξεις στο εξωτερικό αλλά και τη ζήτηση που υπάρχει στη χώρα μας από τους συνταξιούχους της Ευρώπης», λένε χαρακτηριστικά. 

Οι Σκανδιναβοί

Την ίδια ώρα, ενοχλημένες δείχνουν οι σκανδιναβικές χώρες που προσπαθούν να μπλοκάρουν τη φυγή των πολιτών τους προς τον ευρωπαϊκό Νότο. Η ίδια πηγή τονίζει ότι αυτό είναι αδύνατο, καθώς υπάρχουν διμερείς συμβάσεις καθώς και ευρωπαϊκές οδηγίες που δεν μπορούν να παρακάμψουν οι κυβερνήσεις. Ωστόσο, οι έμμεσες απειλές λειτουργούν σε αρκετές περιπτώσεις αποτρεπτικά για αρκετούς, κάτι που επί της ουσίας επιδιώκουν χώρες όπως η Σουηδία και η Φινλανδία.

Ειδικότερα, η ελληνική νομοθεσία για τους αλλοδαπούς συνταξιούχους προβλέπει ότι όσοι υποβάλουν αίτηση μετεγκατάστασης στην Ελλάδα και εφόσον γίνει δεκτή, θα καταβάλλουν κάθε χρόνο αυτοτελή φόρο με συντελεστή 7% για το σύνολο του εισοδήματος που αποκτήθηκε στην αλλοδαπή (σύνταξη, επιχειρηματικές δραστηριότητες, επενδύσεις, έσοδα από μίσθωση ακινήτων). Με την καταβολή του φόρου αυτού θα εξαντλείται κάθε φορολογική του υποχρέωση για το εισόδημα αυτό. Τυχόν φόρος που έχει καταβληθεί στην αλλοδαπή για τα εισοδήματα που καλύπτονται από τον εναλλακτικό τρόπο φορολόγησης, δεν θα εκπίπτει από τον φόρο που επιβάλλεται στην Ελλάδα.

Υπενθυμίζεται ότι οι συνταξιούχοι που είναι υπήκοοι της Ε.Ε. μπορούν να μετεγκατασταθούν σε οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε. και κάθε κράτος μπορεί να θεσπίσει φορολογικές ελαφρύνσεις τόσο για τους συνταξιούχους της Ε.Ε. όσο και για τους μη συνταξιούχους.

Η πανδημία δημιουργεί «αόρατους» φορολογουμένους

H πανδημική κρίση δημιουργεί νέα δεδομένα για εργαζομένους και επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο τρόπος εργασίας έχει αλλάξει, με τις επιχειρήσεις να ενισχύουν τα κίνητρα της εργασίας από το σπίτι. Χιλιάδες εργαζόμενοι μπορούν να δουλεύουν από οπουδήποτε στον κόσμο. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει και το θέμα της επιστροφής των Ελλήνων που έφυγαν στα χρόνια της μεγάλης κρίσης (brain drain). Στελέχη της αγοράς κάνουν λόγο για κατάρρευση του φυσικού χώρου εργασίας. Χιλιάδες εργαζόμενοι υπολογίζεται ότι θα έχουν τη δυνατότητα να φύγουν από ακριβές πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Λονδίνο. Ηδη στη χώρα μας εργάζονται, όπως σημειώνουν, αρκετά στελέχη από επιχειρήσεις του εξωτερικού, που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους μέσω του Διαδικτύου.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι απλά. Και αυτό καθώς η νομοθεσία είναι σαφής και ορίζει ότι αν ένα φυσικό πρόσωπο βρίσκεται στην Ελλάδα συνεχώς για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις εκατόν ογδόντα τρεις ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό, νοείται ως φορολογικός κάτοικος Ελλάδας από την πρώτη ημέρα παρουσίας του. Δηλαδή όσοι έχουν έρθει στην Ελλάδα εν μέσω πανδημίας και εργάζονται σε επιχείρηση του εξωτερικού για διάστημα μεγαλύτερο των 183 ημερών θα πρέπει να το  δηλώσουν στις φορολογικές αρχές και να γίνουν φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Η απασχόληση ενός εργαζομένου στην Ελλάδα για μία επιχείρηση στο εξωτερικό δημιουργεί και άλλα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν. 

Οπως αναφέρουν από το υπουργείο Οικονομικών, μία τέτοια εξέλιξη οδηγεί στη δημιουργία υποκαταστήματος της επιχείρησης στην Ελλάδα. Ο παγκόσμιος χάρτης εργασίας αλλάζει. Και όπως όλα δείχνουν θα πρέπει να δοθούν λύσεις στα νομοθετικά ζητήματα που ανακύπτουν. Διαφορετικά η ΑΑΔΕ και η κάθε φορολογική αρχή υποχρεούνται να αναζητήσουν τους εργαζομένους και να τους φορολογήσουν για το παγκόσμιο εισόδημά τους στην Ελλάδα ή στη χώρα όπου ζουν πλέον.