ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ευκαιρία για τα ελληνικά ηλεκτρονικά καταστήματα

Με τον ΦΠΑ της χώρας προορισμού θα επιβαρύνονται οι εισαγωγές δεμάτων.

i-eykairia-gia-ta-ellinika-ilektronika-katastimata-561412618

Νέα δεδομένα για τους καταναλωτές αλλά και τις επιχειρήσεις δημιουργεί η εφαρμογή από την 1η Ιουλίου της κοινοτικής οδηγίας για την επιβάρυνση των εισαγωγών δεμάτων με τον ΦΠΑ της χώρας προορισμού.

Για τους μεν καταναλωτές που αγόραζαν από χώρες με χαμηλότερο ΦΠΑ από αυτόν που ισχύει στην Ελλάδα ή πραγματοποιούσαν αγορές αξίας κάτω των 22 ευρώ, τούτο σημαίνει ότι θα πρέπει να βάλουν πλέον πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη, για τους δε εγχώριους επιχειρηματίες του ηλεκτρονικού εμπορίου οι νέοι κανόνες αποτελούν ευκαιρία για ανάπτυξη. Για να πετύχουν την επιθυμητή ανάπτυξη, ωστόσο, πρέπει να συντρέχουν τουλάχιστον δύο προϋποθέσεις: πρώτον, να έχουν πιο ανταγωνιστικές τιμές, έτσι ώστε να αντισταθμίζεται η όποια επιβάρυνση από τον υψηλότερο ΦΠΑ που ισχύει στην Ελλάδα έναντι για παράδειγμα στη Γερμανία, και, δεύτερον, να εξορθολογιστεί το κόστος παράδοσης.

Αν και η πλειονότητα των καταναλωτών στην Ελλάδα, οι οποίοι κάνουν αγορές από το Διαδίκτυο, επιλέγει κυρίως εγχώριες επιχειρήσεις, πολλοί είναι εκείνοι που προτιμούν να κάνουν αγορές και από καταστήματα εκτός Ελλάδας. 
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2020, το 35% των καταναλωτών στην Ελλάδα που έκαναν αγορές από το Διαδίκτυο επέλεξαν εγχώριους πωλητές.

Σημειώνεται ότι η πλειονότητα όσων ψωνίζουν από τρίτες χώρες επιλέγει σε ποσοστό 39% τις αγορές από Κίνα, σε ποσοστό 17% τις αγορές από Ηνωμένο Βασίλειο και ένα 11% τις αγορές από ΗΠΑ. 

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση κατά μέσον όρο από εγχώρια καταστήματα πραγματοποιεί αγορές το 47% όσων ψωνίζουν από το Διαδίκτυο, το 17% από άλλη χώρα-μέλος της ΕΕ από αυτή στην οποία διαμένει και ένα 12% από τρίτες χώρες. Το διασυνοριακό εμπόριο αντιπροσωπεύει το 25,5% των συνολικών διαδικτυακών πωλήσεων στην Ευρώπη κατά το έτος 2020, ενώ υπολογίζεται ότι την προηγούμενη χρονιά πραγματοποίησαν διασυνοριακές διαδικτυακές αγορές περίπου 220 εκατομμύρια Ευρωπαίοι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία, όπου οι τιμές των ηλεκτρονικών καταστημάτων είναι πολύ πιο ανταγωνιστικές –πρόκειται, βεβαίως, και για χώρες όπου διατηρούν μεγάλες αποθήκες κινεζικές επιχειρήσεις–, οι καταναλωτές αγοράζουν από ηλεκτρονικά καταστήματα της χώρας τους σε ποσοστό 73% και 70% αντιστοίχως.

Εκτός από τις υψηλότερες τιμές στις οποίες βρίσκει συχνά κάποιος ένα προϊόν στην Ελλάδα, τιμές που μπορεί να είναι υψηλότερες ακόμη και αν κάποιος προμηθευτεί κάτι από τις ΗΠΑ, «αγκάθι» παραμένει το υψηλό κόστος αποστολής. Από τη σχετική βάση δεδομένων που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκύπτει επίσης ότι η αποστολή ενός δέματος 5 κιλών από την Ελλάδα σε κάποιον άλλο προορισμό στην Ελλάδα κοστίζει κατά μέσον όρο 12,50 ευρώ. Στη Γερμανία το αντίστοιχο κόστος είναι κατά μέσον όρο 5 ευρώ και στη Γαλλία 7,30 ευρώ. Στις διασυνοριακές συναλλαγές το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο, ειδικά εάν πρόκειται για αερομεταφορά έναντι της οδικής μεταφοράς, και με το πρόβλημα για την Ελλάδα να είναι το εξής: υπάρχουν σχετικά λίγες εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες ταχυμεταφορών για αποστολή δεμάτων στο εξωτερικό, κάτι που σημαίνει ισχυρή εξάρτηση των εμπόρων από αυτές.

Το κόστος άλλωστε και οι χρόνοι παράδοσης –πρόβλημα που αναδείχθηκε ιδιαιτέρως τις περιόδους που ήταν κλειστά τα φυσικά καταστήματα– αποτελούν τους δύο βασικούς παράγοντες προβληματισμού των Ελλήνων καταναλωτών σε ό,τι αφορά το ηλεκτρονικό εμπόριο. Ενδεικτικά είναι τα αποτελέσματα πρόσφατης μελέτης της ΕΥ Future Consumer Index 2021, βάσει της οποίας αυτό που ενοχλεί περισσότερο τους Ελληνες καταναλωτές όταν ψωνίζουν από το Διαδίκτυο είναι σε ποσοστό 49% οι καθυστερήσεις στις παραλαβές των παραγγελιών και σε ποσοστό 47% το υψηλό κόστος παράδοσης/αποστολής.

Το θέμα, λοιπόν, του ΦΠΑ από μόνο του δεν αρκεί σε καμία περίπτωση για να καταστήσει ανταγωνιστικά τα ελληνικά ηλεκτρονικά καταστήματα. Εκτός από το γεγονός ότι θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να έχουν από πίσω υποδομές σε ό,τι αφορά την εφοδιαστική αλυσίδα (επάρκεια προϊόντων), εξυπηρέτηση μετά την πώληση, ευκολίες στις πληρωμές, θα πρέπει να έχουν και ανταγωνιστικές τιμές, οι οποίες θα προέλθουν όχι από πωλήσεις κάτω του κόστους, αλλά από την οργάνωση των ηλεκτρονικών καταστημάτων κατά τέτοιον τρόπο που θα αυξάνει το περιθώριο κέρδους τους.
Οι νέοι κανόνες για τον ΦΠΑ προσφέρουν, εξάλλου, και μία άλλη βοήθεια στα καταστήματα εκείνα που θέλουν να κάνουν διασυνοριακές πωλήσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη επιπτώσεων που είχε διενεργήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν καταλήξει στη σχετική κοινοτική οδηγία, εάν μια επιχείρηση ήθελε να διαθέτει τα προϊόντα της σε 15 κράτη-μέλη, το μέσο ετήσιο κόστος (διαχειριστικό, επιστροφές ΦΠΑ κ.ά.) που έχει με το υφιστάμενο καθεστώς υπολογίζεται σε 8.000 ευρώ ετησίως. Εάν, ωστόσο, ήθελε να διαθέσει τα προϊόντα της σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, το μέσο ετήσιο κόστος υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα 220.000 ευρώ.

Ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που διαθέτουν προϊόντα σε άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ, το μέσο κόστος με το ισχύον καθεστώς υπολογίζεται σε 4.100 ευρώ ετησίως για κάθε χώρα στην οποία στέλνουν προϊόντα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τέλος, εκτιμά ότι με το νέο καθεστώς, το κέρδος εμμέσως για τους πολίτες και της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα είναι τουλάχιστον 7 δισεκατομμύρια ευρώ, υπό την έννοια της αύξησης των δημοσίων εσόδων.

i-eykairia-gia-ta-ellinika-ilektronika-katastimata0
Απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις από την υποχρέωση εγγραφής σε μητρώα ΦΠΑ σε καθένα από τα κράτη-μέλη όπου πωλούν αγαθά.

Οι νέοι κανόνες που θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιουλίου

Οι νέοι κανόνες που θα ισχύσουν από την προσεχή Πέμπτη 1η Ιουλίου είναι οι ακόλουθοι:

• Ολες οι εισαγωγές δεμάτων από τρίτη χώρα αξίας έως 22 ευρώ, που παραγγέλνονται ηλεκτρονικά και σήμερα απαλλάσσονται του ΦΠΑ, θα υπόκεινται πλέον στον φόρο αυτό. Συνεπώς, οι καταναλωτές επιβαρύνονται με τον συντελεστή ΦΠΑ που ισχύει στη χώρα μας (24% ή 13% ή 6%), αναλόγως του είδους του αγαθού.

• Η επιβολή ΦΠΑ στα μικροδέματα σχετίζεται με τον χρόνο εισόδου τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση και είναι ανεξάρτητη από τον χρόνο της ηλεκτρονικής παραγγελίας ή την έναρξη αποστολής από τον πωλητή. Συνεπώς, μεμονωμένοι εισαγωγείς ή ταχυδρομικές εταιρείες που εισάγουν από 1.7.2021 μικροδέματα στη χώρα μας, ανεξαρτήτως ποσού, οφείλουν να τηρήσουν την προβλεπόμενη τελωνειακή διαδικασία και να καταβάλουν –κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος του αγαθού– τον ΦΠΑ που ισχύει.

• Ο ΦΠΑ θα καταβάλλεται εκεί όπου λαμβάνει χώρα η κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, δηλαδή τα προϊόντα θα επιβαρύνονται με τον ΦΠΑ του τόπου προορισμού. Ετσι, όσοι από την 1η Ιουλίου αγοράσουν προϊόντα από χώρες όπως: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο κ.λπ. θα δουν αυξήσεις, καθώς στις ανωτέρω χώρες ισχύει μικρότερος ΦΠΑ από την Ελλάδα. Αντίθετα φθηναίνουν οι αγορές από χώρες όπως: Δανία, Φινλανδία, Κροατία, Ουγγαρία και Σουηδία, που έχουν υψηλότερο ΦΠΑ από τον ελληνικό και πλέον τα προϊόντα που αγοράζονται από τις χώρες αυτές θα επιβαρύνονται με χαμηλότερο ΦΠΑ.

• Προϊόντα με αξία που δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ τα οποία αγοράζονται από χώρες εκτός της Ε.Ε., δεν θα υπόκεινται σε επιπλέον χρεώσεις στο τελωνείο, εφόσον ο πωλητής έχει εγγραφεί στο νέο σύστημα ΦΠΑ και χρησιμοποιεί τη μονοαπευθυντική θυρίδα για τις εισαγωγές (IOSS). Με τον τρόπο αυτό, η τιμή που πληρώνει ηλεκτρονικά ο καταναλωτής θα είναι η τελική. Δεν θα συνοδεύεται δηλαδή από έκτακτους φόρους κατά την παράδοση – είτε τα προϊόντα προέρχονται από την Ε.Ε. είτε από το εξωτερικό. Ωστόσο εάν ο προμηθευτής δεν έχει εγγραφεί στην IOSS, θα χρειαστεί οι καταναλωτές να πληρώσουν ΦΠΑ και ενδεχομένως κάποια τέλη εκτελωνισμού που χρεώνονται από τον μεταφορέα, όταν τα προϊόντα εισάγονται στην Ε.Ε. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ανακοίνωσε ότι δημιούργησε την ψηφιακή υπηρεσία μιας στάσης, η οποία επιτρέπει στις επιχειρήσεις προμήθειας αγαθών και παροχής υπηρεσιών να εγγραφούν για σκοπούς ΦΠΑ σε ένα μόνο κράτος-μέλος της Ε.Ε. στο οποίο αποδίδουν και τον ΦΠΑ που αφορά τα άλλα κράτη-μέλη, καθώς και τον ΦΠΑ στις εισαγωγές από τρίτες χώρες, για αποστολές αξίας μέχρι 150 ευρώ.

• Απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις από την υποχρέωση εγγραφής σε μητρώα ΦΠΑ σε καθένα από τα κράτη-μέλη όπου πωλούν αγαθά.

• Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες που διευκολύνουν τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών εντός Ε.Ε. καθίστανται υπόχρεες για τον ΦΠΑ που αντιστοιχεί στις πωλήσεις αυτές υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) Να πρόκειται για εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών σε καταναλωτές, β) η αξία των αγαθών να μην υπερβαίνει τα 150 ευρώ ανά αποστολή, γ) η διαδικασία της παραγγελίας, της πληρωμής και της παράδοσης των αγαθών να ολοκληρώνεται από/ή με τη βοήθεια της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Εφόσον πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις, η ελληνική επιχείρηση που πραγματοποιεί πωλήσεις μέσω πλατφόρμας δεν θα χρεώνει ΦΠΑ στον τελικό καταναλωτή, ούτε θα προχωράει στην απόδοση του ΦΠΑ στην αρμόδια αρχή. Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες θα πρέπει να πραγματοποιούν λογιστικές καταχωρίσεις για όλες τις συναλλαγές που διευκολύνουν, ακόμα και όταν δεν λειτουργούν ως «θεωρούμενοι προμηθευτές».