ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ελληνικά ομόλογα: Κίνδυνο εκτόξευσης των αποδόσεων βλέπει το IIF

Αιτία, οι στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί από τις αγορές της ΕΚΤ

Ελληνικά ομόλογα: Κίνδυνο εκτόξευσης των αποδόσεων βλέπει το IIF

Το τέλος της «δημοσιονομικής αυταπάτης» μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την Ελλάδα, οδηγώντας σε εκτόξευση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων, λόγω των στρεβλώσεων που έχουν δημιουργήσει οι αγορές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από το ξέσπασμα της πανδημίας, όπως προειδοποιεί το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF), επισημαίνοντας πως οι επενδυτές το έχουν ήδη «μυριστεί» καθώς τα ελληνικά spreads έχουν ήδη διευρυνθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες.

Πιο αναλυτικά, αναφέρει το IIF, η «μεγάλη δημοσιονομική αυταπάτη» για την οποία προειδοποιεί εδώ και αρκετό καιρό, ότι δηλαδή οι χαμηλές αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έδιναν τη λανθασμένη εντύπωση πως υπάρχουν άφθονα δημοσιονομικά περιθώρια, πλησιάζει στο τέλος της, καθώς τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης των κεντρικών τραπεζών σιγά σιγά ολοκληρώνονται.

Το Ινστιτούτο κάνει ειδική αναφορά στο έκτακτο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και στις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει στα ελληνικά και στα ιταλικά ομόλογα, τονίζοντας ότι οι χαμηλές αποδόσεις τους δεν αποτυπώνουν στην πραγματικότητα την υψηλή επενδυτική ζήτηση ή την ελκυστικότητα των τίτλων και των προοπτικών των δύο χωρών, αλλά οφείλονται αποκλειστικά στις αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ.

Η ΕΚΤ, όπως επισημαίνει η έκθεση του IIF, απορρόφησε το 100% των εκδόσεων ομολόγων που έκαναν το 2020 οι χώρες της περιφέρειας, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, οδηγώντας σε βουτιά τις αποδόσεις τους, τη στιγμή που στην πραγματικότητα οι ξένοι επενδυτές εκμεταλλεύθηκαν ακριβώς αυτό, το QE, για να πουλήσουν τις θέσεις που είχαν αποκτήσει στα ελληνικά και ιταλικά ομόλογα.

Οι αγορές έχουν αρχίσει πλέον να «επιτίθενται» στην Ιταλία και στην Ελλάδα, καθώς οι εκτιμήσεις ότι το QE θα μειωθεί αυξάνονται.

Οι αγορές ωστόσο έχουν αρχίσει πλέον να «επιτίθενται» στην Ιταλία και στην Ελλάδα, καθώς οι εκτιμήσεις ότι το QE θα μειωθεί (tapering) αυξάνονται, τονίζει το IIF, με τα spreads των δύο χωρών έναντι της Γερμανίας να έχουν αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα.

Πράγματι, η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου άγγιξε ακόμη και το 1,34% τις προηγούμενες ημέρες – ουσιαστικά επιστρέφοντας στα επίπεδα πριν από την πανδημία και την ενεργοποίηση του έκτακτου QE της ΕΚΤ, σβήνοντας έτσι τις θετικές του επιπτώσεις, ενώ μόλις τον Αύγουστο βρισκόταν στο 0,53% και σε ιστορικά χαμηλά. Ανάλογη ήταν και η εικόνα στα ιταλικά ομόλογα, με την απόδοση του 10ετούς να φτάνει το 1,3%, από 0,53% τον Αύγουστο.

Η διαδικασία ομαλοποίησης της πολιτικής θα αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη για την ΕΚΤ, προειδοποιεί το IIF, δεδομένου ότι η πιθανότητα σημαντικής εκτόξευσης των αποδόσεων των ιταλικών και ελληνικών ομολόγων ως συνέπεια είναι υπαρκτή και η συνακόλουθη σύσφιγξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών θα ήταν εξαιρετικά ανεπιθύμητη. Η ασθενής εικόνα της ζήτησης των επενδυτών –πέρα από τις αγορές από την ΕΚΤ– είναι ανησυχητική, όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο, ειδικά για την Ιταλία και την Ελλάδα, όπου οι ξένοι επενδυτές χρησιμοποίησαν το QE της ΕΚΤ ως ευκαιρία για να πουλήσουν τις θέσεις τους σε κρατικά ομόλογα σε ελκυστικές τιμές.

Για να καταλήξει στα παραπάνω συμπεράσματα, το Ινστιτούτο χρησιμοποίησε δεδομένα ροών κεφαλαίων για να συγκεντρώσει όλες τις εκδόσεις χρέους του 2020 στις χώρες του G10. Η ανάλυση αφορά τόσο την έκδοση εντόκων γραμματίων όσο και τις εκδόσεις μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ομολόγων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι συνθήκες στις ΗΠΑ και στον Καναδά φαίνονται σχετικά ευνοϊκές παρά τις μεγάλες εκδόσεις χρέους, καθώς η ζήτηση ιδιωτών επενδυτών απορρόφησε το 40% των εκδόσεων.

Αντίθετα, το QE της ΕΚΤ χρηματοδότησε το μεγαλύτερο μέρος των εκδόσεων χρέους της περιφέρειας της Ευρωζώνης, αφήνοντας έτσι αυτές τις χώρες ευάλωτες στη μείωση του ρυθμού αγορών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες, αφού οι ξένοι επενδυτές εκμεταλλεύθηκαν την κάλυψη του QE για να ξεφορτωθούν τίτλους και να βγάλουν κέρδη.

Συνολικά, καταλήγει το IIF, η διαδικασία ομαλοποίησης της νομισματικής πολιτικής θα είναι δύσκολη για όλες τις κεντρικές τράπεζες διεθνώς, αλλά ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη, όπου η ΕΚΤ έχει διαδραματίζει τον πλέον βασικό ρόλο στη σταθεροποίηση των αποδόσεων της περιφέρειας. Ο κίνδυνος εκτίναξης των αποδόσεων της περιφέρειας, ιδίως της Ιταλίας και της Ελλάδας, είναι υπαρκτός και θα ήταν απόλυτα ανεπιθύμητος, δεδομένων των πολύ μεγάλων παραγωγικών κενών των δύο οικονομιών, μια κληρονομιά που άφησε η κρίση χρέους της Ευρωζώνης το 2011-2012.