ΑΝΑΛΥΣΗ

Έρχεται ο χειμώνας της αβεβαιότητας

Αύξηση κρουσμάτων, ακριβή ενέργεια, ενίσχυση πληθωρισμού συνιστούν έναν απειλητικό συνδυασμό για τις δυτικές οικονομίες. Το φθινόπωρο των απειλών έχει φθάσει.

Έρχεται ο χειμώνας της αβεβαιότητας

Αύξηση κρουσμάτων, ακριβή ενέργεια, ενίσχυση πληθωρισμού συνιστούν έναν απειλητικό συνδυασμό για τις δυτικές οικονομίες.

Το φθινόπωρο των απειλών έχει φθάσει. Κι ενώ από την αρχή της χρονιάς και μέχρι σήμερα παρατηρείται δυναμική ανάπτυξη, τώρα οι δυτικές οικονομίες βρίσκονται ενώπιον μιας σειράς βραχυπρόθεσμων προκλήσεων, όπως είναι οι σοβαρές ελλείψεις στις προμήθειες, οι τιμές της ενέργειας, που είναι δυσθεώρητες, η αναταραχή σε τμήματα της υπερμεγέθους αγοράς ακινήτων της Κίνας και η αναθέρμανση του πληθωρισμού. Μια πιθανή αύξηση των μολύνσεων του κορωνοϊού λόγω χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο επιτείνει την αβεβαιότητα. Ωστόσο, αν και οι μολύνσεις πληθαίνουν ήδη στην Ευρωζώνη και την Ανατολική Ευρώπη, υπάρχουν αποδείξεις ότι αποσυνδέονται οι επιμέρους παράγοντες.

Συγκεκριμένα, οι μολύνσεις προκαλούν πολύ λιγότερες ιατρικές επιπλοκές και η οικονομική δραστηριότητα δεν πλήττεται τόσο από τις τάσεις του ιού όσο στο πρόσφατο παρελθόν. Εχουμε ήδη επισημάνει από πέρυσι το καλοκαίρι τους δυνητικούς κινδύνους για την οικονομική επίδοση της Ευρωζώνης και της Βρετανίας το τέταρτο τρίμηνο του 2021. Κι ενώ η ζήτηση παραμένει δυναμική, οι ανεπαρκείς προμήθειες περιστέλλουν την παραγωγή. Επιπροσθέτως, οι υψηλές τιμές ενέργειας συρρικνώνουν τα κέρδη, που απορρέουν από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος. Αναφορικά με το τέταρτο τρίμηνο του 2021 προβλέπουμε ανάπτυξη κάτω από τα επίπεδα του μέσου όρου των προβλέψεων από τους οικονομολόγους του ειδησεογραφικού πρακτορείου Bloomberg. Στη δε περίπτωση της Ευρωζώνης, εμείς προβλέπουμε ότι η αύξηση του ΑΕΠ της θα επιβραδυνθεί από το 2,2% του τρίτου τριμήνου στο 0,7%, ενώ αντίστοιχα στη Βρετανία η ανάσχεση θα είναι στο 0,8% από το 1,6% την περίοδο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου. Κι ενώ οι δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές παραμένουν ιδιαίτερα υποστηρικτικές στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Fed και η Τράπεζα της Αγγλίας κάνουν τα πρώτα βήματα προς μια πιο συμβατική προσέγγιση.

Ακόμα και η ΕΚΤ ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τις αγορές περιουσιακών στοιχείων από τον Απρίλιο του 2022 και μετά. Η αύξηση του κόστους δανεισμού σε συνθήκες επιδεινούμενων κινδύνων μπορεί να αναταράξει τις αγορές. Μέχρι στιγμής οι χρηματιστηριακοί δείκτες έχουν ενσωματώσει αυτούς τους κινδύνους, χωρίς να χάσουν τον βηματισμό τους και το ευμετάβλητο έχει υποχωρήσει. Πέραν του τωρινού ζητήματος του στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη, οι προοπτικές σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα είναι ευοίωνες, αλλά οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές είναι επιεικώς θολές. Παραμένει ασαφές το πόσο θα διαρκέσουν τα προβλήματα και πόσο δραματικά θα είναι τα πλήγματα που θα καταφέρουν στην οικονομία. Παρά ταύτα, ούτε η πρόσκαιρη ανάσχεση της ανάπτυξης της οικονομίας στη Γηραιά Ηπειρο, ούτε η εκτράχυνση των βραχυπρόθεσμων απειλών αλλάζει την εκτίμησή μας για τη μεγάλη εικόνα, ότι δηλαδή τα θεμελιώδη μεγέθη είναι υγιή σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο.

* Οι κ. Holger Schmieding, Kallum Pickering, Salomon Fiedler είναι οικονομολόγοι της Berenberg Bank.