ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Ερχονται αυξήσεις τιμών σε βασικά αγαθά

Τα αποθέματα των σούπερ μάρκετ με παλιά τιμολόγηση εξαντλούνται και οι νέες παραλαβές είναι κατά πολύ ακριβότερες

Ερχονται αυξήσεις τιμών σε βασικά αγαθά

Αντιμέτωπα µε νέες και ίσως μεγαλύτερες ανατιμήσεις αναμένεται ότι θα είναι τα νοικοκυριά το επόμενο διάστημα και τουλάχιστον μέχρι και το β΄ τρίμηνο του 2022, καθώς αφενός σειρά αυξήσεων που έχουν αποφασιστεί σε επίπεδο προμηθευτών δεν έχουν ακόμη περάσει στις τιμές καταναλωτή, αφετέρου οι τιμές σε σειρά πρώτων υλών, εισαγόμενων και μη, εξακολουθούν να βρίσκονται σε δυσθεώρητα ύψη. Το γεγονός, δε, ότι πλέον το κύμα ανατιμήσεων έχει φτάσει στα βασικά είδη διατροφής κάνει πιο οξύ το πρόβλημα, ειδικά για τα ασθενέστερα οικονομικά νοικοκυριά. Σημειώνεται ότι τα πλέον φτωχά νοικοκυριά δαπανούν για είδη διατροφής, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ερευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), το 35,5% των συνολικών μηνιαίων δαπανών τους.

Ηδη ο λογαριασμός από τις αρχές του τρέχοντος έτους έχει ανεβεί πολύ. Από τα 60 διαφορετικά είδη διατροφής που εξετάζει η ΕΛΣΤΑΤ στο πλαίσιο της έρευνας για τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή προκύπτει ότι τον Οκτώβριο του 2021 οι τιμές ήταν αυξημένες σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2021 στα 44 από αυτά. Οι αυξήσεις ξεκινούν από 0,49% και φτάνουν έως 21,45% (στο αρνίσιο και το κατσικίσιο κρέας).

Η «λυπητερή» περιλαμβάνει σειρά βασικών προϊόντων όπως το ψωμί, η τιμή του οποίου έχει αυξηθεί κατά 3,71% από τις αρχές του έτους, το ελαιόλαδο που έχει ανατιμηθεί κατά 17,92%, τα φρέσκα λαχανικά με αύξηση τιμών μέσα σε δέκα μήνες της τάξης του 13,34%, τα φρέσκα φρούτα που είναι ακριβότερα κατά 9,52%, τα θαλασσινά με αύξηση τιμής 5%, τις πατάτες που η τιμή τους έχει αυξηθεί κατά 1,92% σε σύγκριση με τον Ιανουάριο και κατά 9,1% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2020, το γάλα που είναι ακριβότερο κατά 2,81%, τη ζάχαρη κατά 2,47% και πολλά άλλα. Ακόμη και αν κάποιος θέλει να πιει τσάι αντί για καφέ, η τιμή του οποίου έχει επίσης αυξηθεί σημαντικά και θα αυξηθεί περαιτέρω, θα πρέπει πλέον να το πληρώσει ακριβότερα, αφού και εκεί οι ανατιμήσεις είναι της τάξης του 3,59%.

Ερχονται αυξήσεις τιμών σε βασικά αγαθά-1

Για ποιο λόγο δεν έχουμε δει ακόμη το σύνολο των ανατιμήσεων στις οποίες έχουν ήδη προχωρήσει οι προμηθευτές και περιλαμβάνονται στους τιμοκαταλόγους που έχουν αποστείλει στα σούπερ μάρκετ; Διότι τα σούπερ μάρκετ, λειτουργώντας σε ένα ιδιαιτέρως ανταγωνιστικό περιβάλλον, έχουν σε αρκετές κατηγορίες προϊόντων απόθεμα το οποίο έχει τιμολογηθεί χαμηλότερα. Οταν τελειώσει αυτό το απόθεμα ή τα αποθέματα που έχουν σε φθηνότερες πρώτες ύλες οι προμηθευτές, τότε θα δούμε αυξημένες τιμές καταναλωτή και σε άλλα προϊόντα.

Ακριβό ρεύμα, πρώτες ύλες και μεταφορικά φέρνουν ανατιμήσεις που δεν απορροφούνται από παραγωγούς, προμηθευτές και σούπερ μάρκετ.

Επιπλέον, πολλά σούπερ μάρκετ δεν έχουν μετακυλίσει στις τιμές καταναλωτή την επιπλέον επιβάρυνση που έχουν στο κόστος λειτουργίας τους από τις πολύ αυξημένες χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας. Οπως επισημαίνουν στην «Κ» στελέχη του κλάδου, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας είναι διπλάσιο σε σύγκριση με την άνοιξη. Ωστόσο, η πλειονότητα αυτών επιλέγει να απορροφάει το αυξημένο κόστος –για την ώρα τουλάχιστον–, καθώς ήδη οι καταναλωτές έχουν να αντιμετωπίσουν τις άλλες ανατιμήσεις.

Μερικά ακόμη στοιχεία που δείχνουν ότι τα καλύτερα… δεν έρχονται είναι τα εξής: πρώτον, ο δείκτης τιμών τροφίμων  Food Price Index του Οργανισμού Γεωργίας και Τροφίμων του ΟΗΕ (FAO) διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο του 2021 στις 133,2 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011. Η αύξηση αυτή οφείλεται στη συνεχιζόμενη άνοδο της τιμής των δημητριακών, που πλέον βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Νοέμβριο του 2012, κατά 38,3% υψηλότερα από τον Οκτώβριο του 2020. Στα υψηλότερα επίπεδα όλων των εποχών βρέθηκαν οι τιμές των φυτικών ελαίων, κυρίως του φοινικελαίου το οποίο έχει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων. Αύξηση καταγράφηκε και στις τιμές των γαλακτοκομικών, ενώ μικρή αποκλιμάκωση καταγράφηκε στις τιμές της ζάχαρης και του κρέατος.

Δεύτερον, οι τιμές εισαγωγών στη βιομηχανία και οι τιμές παραγωγού προϊόντων της φυτικής και της ζωικής παραγωγής κατέγραψαν πολύ μεγάλες αυξήσεις τον Σεπτέμβριο, 26,1% και 15,9% αντιστοίχως, σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν. Μάλιστα, οι αυξήσεις υπερβαίνουν το 30% στις τιμές παραγωγού ελαιολάδου και δημητριακών, κάτι που σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα θα δούμε περαιτέρω ανατιμήσεις στα άλευρα, το ψωμί, τα αρτοσκευάσματα, τα ζυμαρικά και το ελαιόλαδο.

Τρίτον, οι τιμές σε σειρά άλλων πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στη μεταποίηση, συμπεριλαμβανομένης και της βιομηχανίας τροφίμων, εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα λόγω και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και κυρίως στις εισαγωγές από την Κίνα. Αυτό περιλαμβάνει χημικές ουσίες, πλαστικά για συσκευασίες, χαρτί επίσης για υλικά συσκευασίας και αλουμίνιο. Σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα εξακολουθούν, τέλος, να βρίσκονται τα ναύλα για τις μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων από την Κίνα. Αν και τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται μια μικρή σταθεροποίησή τους, απαιτείται πολύς καιρός ακόμη για να επανέλθουν –εάν επανέλθουν– στα προ πανδημίας επίπεδα. Ο σύνθετος δείκτης του οίκου Drewry που καταγράφει την πορεία των θαλάσσιων διαδρομών στη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων παρέμεινε σταθερός την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 11 Νοεμβρίου, κατά 250% όμως υψηλότερα σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν.