ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Η «Καλλιμάνης» παραμένει στην κατάψυξη

i-kallimanis-paramenei-stin-katapsyxi-2304027

Οσοι εργαζόμενοι δουλεύουν ακόμα στο εργοστάσιο της «Καλλιμάνης» στο Αίγιο στο πίσω μέρος του μυαλού τους πρέπει να σκέπτονται αν τούτη η Σαρακοστή θα είναι και η τελευταία της εταιρείας. Κάποτε τέτοιες μέρες, πριν από την εποχική κορύφωση της ζήτησης για θαλασσινά, δούλευαν στο εργοστάσιο συσκευασίας κατεψυγμένων αλιευμάτων 300 και πλέον άτομα. Τώρα παλεύουν για να εφοδιάσουν την αγορά λιγότεροι από 100.

Οι περισσότεροι από τους υπολοίπους είναι απλήρωτοι και σε επίσχεση εργασίας ή απλώς εγκατέλειψαν τον αγώνα. Πολλοί σήμερα εξοφλούνται για τα τρέχοντα, αλλά οι σωρευμένες απαιτήσεις τους από τα προηγούμενα χρόνια δεν εξυπηρετούνται. Η κατάσταση δεν αναμένεται να καλυτερεύσει αν δεν βρεθεί επενδυτής, λένε οι ίδιοι αλλά και η εταιρεία, η οποία βαρύνεται με μη εξυπηρετούμενες υποχρεώσεις 60 εκατ. ευρώ. Ομως επενδυτής δεν φαίνεται στον ορίζοντα ούτε έχει αναλάβει κάποιος οίκος για λογαριασμό των τραπεζών ή της εταιρείας την αναζήτησή του, παραδέχονται πηγές της διοίκησης της οικογενειακής επιχείρησης.

Η Pillarstone, η πλατφόρμα διαχείρισης μεγάλων υπερδανεισμένων επιχειρήσεων, επρόκειτο να αναλάβει την εταιρεία, αλλά τελικά το σενάριο αυτό δεν προχώρησε για λόγους που συνδέονται και με τις σχέσεις μεταξύ της θυγατρικής της, KKR, και των ελληνικών τραπεζών, εξηγούν τραπεζικοί κύκλοι. Σύμβουλος αναδιάρθρωσης της εταιρείας θα αναλάμβανε μάλιστα για λογαριασμό της Pillarstone ο Κώστας Φρουζής, γνωστός από τη θητεία του ως αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής της Novartis Hellas και κατόπιν αναπληρωτής CEO της Creta Farms.

Οι τράπεζες

Οι πιστώτριες τράπεζες, προκειμένου να διαχειριστούν την υπόθεση και να κρατήσουν ζωντανό το brand name της «Καλλιμάνης» στην αγορά του λιανεμπορίου αλλά και της προμήθειας ξενοδοχείων και εστιατορίων, υιοθέτησαν προ διετίας ένα ευέλικτο μοντέλο το οποίο είναι αυτό που ακόμα διατηρεί σε «μηχανική υποστήριξη» την «Καλλιμάνης». Η «Γ. Καλλιμάνης Α.Ε. Βιομηχανική Εταιρεία Κατεψυγμένων Τροφίμων», όπως είναι ο εταιρικός της τίτλος, αντιμετωπίζοντας προβλήματα ρευστότητας, προχώρησε την άνοιξη του 2017 ύστερα και από σχετική υπόδειξη από τις τράπεζες, σε συμφωνία με την ΕΛΓΕΚΑ για την κάλυψη υπηρεσιών πωλήσεων και logistics στην αγορά του οργανωμένου λιανεμπορίου.

Η μεταξύ τους σύμβαση προέβλεπε πως η αγορά των αλιευμάτων που απαιτούνται γίνεται από την ΕΛΓΕΚΑ η οποία και προωθεί τα μεταποιημένα από την «Καλλιμάνης» προϊόντα στην αγορά.

Οι οικονομικές συναλλαγές με τους προμηθευτές και τους λιανεμπόρους γίνονται επίσης με την ΕΛΓΕΚΑ, η οποία από τα έσοδα που έχει παρακρατεί τα έξοδα προμηθειών, τη συμφωνημένη προμήθειά της και αποδίδει αυτά που έχουν καθοριστεί στις πιστώτριες τράπεζες και το όποιο υπόλοιπο στην «Καλλιμάνης».

Μη βιώσιμη κατάσταση

Ομως αν και η διευθέτηση αυτή λειτουργεί, δεν επαρκεί για να εξυπηρετηθούν οι υποχρεώσεις της εταιρείας. Ετσι, εάν δεν βρεθεί επενδυτής που θα εισφέρει χρήματα στην εταιρεία και μέσα από το άρθρο 106 του πτωχευτικού θα ρυθμίσει τις υποχρεώσεις προς τις τράπεζες, προφανώς με βαθύ «κούρεμα», δύσκολα μπορεί να συνεχιστεί ως έχει αυτή η κατάσταση. Το σενάριο της ειδικής διαχείρισης και πώλησής της είναι μία από τις εναλλακτικές που φέρεται να εξετάζουν οι εμπλεκόμενοι πιστωτές. «Εκτός και εάν η εταιρεία και οι μέτοχοι της, δηλαδή η οικογένεια Καλλιμάνη, πτωχεύσουν», λένε κάποιοι στην αγορά. Πάντως, επί του παρόντος η εταιρεία και οι τράπεζες φέρεται να βρίσκονται ακόμα σε επαφή με σκοπό να βρεθεί κάποια λύση.

Τα στοιχεία για τις τρέχουσες πωλήσεις παραμένουν ωστόσο άγνωστα. Είναι χαρακτηριστικό ίσως πως η εταιρεία μόλις στα τέλη του 2018 δημοσίευσε ισολογισμό για τη χρήση του 2016 και σε αυτόν φαίνεται μείωση πωλήσεων στα επίπεδα των 30 εκατ. από 40 εκατ. το 2015. Το 2017 και το 2018, έτη για τα οποία δεν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία, η αγορά εκτιμά πως ο κύκλος εργασιών συρρικνώθηκε περαιτέρω, παρά το deal με την ΕΛΓΕΚΑ. Αυτές τις μέρες όλοι όσοι έχουν απομείνει στην εταιρεία, αποκαρδιωμένοι από την κατάσταση και λίγοι πια στον αριθμό, προσπαθούν να βγάλουν την παραγωγή για τη Σαρακοστή – περίοδος κατά την οποία γίνεται το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων όλου του έτους. Εχουν έτσι κατά μία έννοια ξεκινήσει ήδη τον δικό τους Γολγοθά.

Στα 400 εκατ. ευρώ ο τζίρος του κλάδου

Η ελληνική αγορά των κατεψυγμένων αλιευμάτων άρχισε να συρρικνώνεται στις αρχές της δεκαετίας παράλληλα με την κρίση, με την παραγωγή να υποχωρεί με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 4%-5% και την κατανάλωση με διπλάσια ταχύτητα, της τάξης του 8%, σύμφωνα με παλαιότερα στοιχεία της ICAP.

Αν και οι τελευταίες εκτιμήσεις της αγοράς μιλούν για ανάκαμψη υποβοηθούμενη από την άνοδο του τουρισμού, ωστόσο αυτή η ανάκαμψη έρχεται από ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα και εκτιμάται πως ο συνολικός κύκλος εργασιών υπολείπεται ακόμα σημαντικά των προ κρίσης επιπέδων.

Η ύφεση στον κλάδο των κατεψυγμένων επιταχύνθηκε το 2015, οπότε οι αυξήσεις στον ΦΠΑ σε συνδυασμό με τη γενικότερη οικονομική αβεβαιότητα πίεσαν περαιτέρω τις πωλήσεις. Η μετάταξη πολλών ειδών διατροφής το καλοκαίρι του 2015 από τον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ του 13% στο 23% και αργότερα η αύξησή του στο 24% προκάλεσε μείωση της ζήτησης για πολλά τρόφιμα. Οι πωλήσεις κατεψυγμένων τροφίμων εν γένει το 2016 μειώθηκαν κατά 6,9% σε αξία. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη της ICAP Group, ο τομέας της επεξεργασίας και συσκευασίας -τυποποίησης κατεψυγμένων αλιευμάτων στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη αρκετών, μεσαίου κυρίως μεγέθους, επιχειρήσεων. Ομως στην αγορά υπάρχουν και πολλά εισαγόμενα προϊόντα.

i-kallimanis-paramenei-stin-katapsyxi0
Η χαριστική βολή ήρθε από την κατάρρευση της «Μαρινόπουλος» και τις απλήρωτες υποχρεώσεις που άφησε προς την «Καλλιμάνης».

Η πλέον αναλυτική μελέτη για τα οικονομικά μεγέθη του κλάδου έγινε πριν από μία δεκαετία όταν ο οργανισμός προώθησης εξαγωγών, σήμερα μονάδα του Enterprise Greece, επιχείρησε να βοηθήσει τις ελληνικές επιχειρήσεις να «μαρκετάρουν» τα προϊόντα τους στο εξωτερικό. Οπως έχει γράψει η «Κ», τότε χαρτογραφήθηκε ο κλάδος των κατεψυγμένων αλιευμάτων και, όπως και σήμερα, χαρακτηρίζεται από πολύ λίγες μεγάλες επιχειρήσεις που πραγματοποιούν τα 2/3 του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου και πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο μεγαλύτερος αριθμός των εταιρειών εντάσσεται στον τομέα της δευτερογενούς μεταποίησης και εμπορίας, ενώ η συνολική αξία της διακινούμενης ποσότητας κατεψυγμένων αλιευμάτων –είτε μέσα από το κανάλι του οργανωμένου λιανεμπορίου είτε από τα ευρύτερα κανάλια της αγοράς– εκτιμάται ότι ανέρχεται στο ύψος περίπου των 400 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο κλάδος ασχολείται κατά κύριο λόγο με το φυσικό κατεψυγμένο αλίευμα, το οποίο διακρίνεται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: ψάρια ολόκληρα, ψάρια φέτες – φιλέτα, μαλάκια & μαλακόστρακα. Στο ίδιο κλάδο εντάσσονται, επίσης, και τα παραγόμενα προϊόντα προστιθέμενης αξίας, τα οποία έχουν ως βάση το αλίευμα.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για την κατηγορία των παναρισμένων αλιευμάτων, την κατηγορία των συνταγών (έτοιμες ή ημιέτοιμες προτάσεις με βάση το αλίευμα), καθώς και άλλα προϊόντα.

Μεγάλες επενδύσεις λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση βούλιαξαν την εταιρεία

Υψηλός δανεισμός για επενδύσεις στην παραγωγή λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση και μείωση της εγχώριας κατανάλωσης κατεψυγμένων αλιευμάτων, όταν η ύφεση χτύπησε τα ελληνικά νοικοκυριά, σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό από εισαγόμενα προϊόντα και εγχώριους ομίλους και την αδυναμία δραστικής ενίσχυσης των εξαγωγών, είναι οι λόγοι που κλυδωνίζεται σήμερα η «Γ. Καλλιμάνης Α.Ε. Βιομηχανική Εταιρεία Κατεψυγμένων Τροφίμων». Ο δανεισμός ανέβηκε ψηλά κάπου στις αρχές της δεκαετίας εξαιτίας των επενδύσεων και κυρίως αυτής στην επέκταση του εργοστασίου στο Αίγιο. Οταν η κατανάλωση έπεσε άρχισαν τα προβλήματα. Ομως η χαριστική βολή ήρθε από την κατάρρευση της «Μαρινόπουλος» και τις απλήρωτες υποχρεώσεις που άφησε προς την «Καλλιμάνης». Ετσι, η θρυαλλίδα για την έναρξη της περιπέτειας ήταν η αδυναμία εξυπηρέτησης του κοινού ομολογιακού δανείου ύψους 47,8 εκατ. που συνάφθηκε στα μέσα του 2015. Η αποπληρωμή του δανείου προβλεπόταν να γίνει σε 10 δόσεις με ημερομηνία λήξης στα τέλη του 2020 και τη 10η δόση να είναι ύψους 36 εκατ. ευρώ (balloon). Κάπου τότε τα ίδια κεφάλαιά της κατέστησαν αρνητικά. Στη χρήση του 2015 οι καθαρές ζημίες εκτοξεύθηκαν στα 7,574 εκατ. ευρώ από 5,172 εκατ. ευρώ που ήταν το 2014, ενώ το 2016 διαμορφώθηκαν στα 4,1 εκατ. Το σύνολο των υποχρεώσεων στα τέλη του 2016 ήταν 73,48 εκατ. εκ των οποίων τα 60 εκατ. προς τις τράπεζες. Εξήντα, όπως και τα χρόνια ιστορίας της εταιρείας μέχρι τότε…

Η επιχειρηματική διαδρομή της οικογένειας Καλλιμάνη ξεκινάει το 1956. Η εταιρεία με τη σημερινή της μορφή όμως ιδρύθηκε το 1992 ύστερα από συγχώνευση πέντε ομόρρυθμων εταιρειών σε μια ανώνυμη εταιρεία με έδρα την Ελίκη του Αιγίου. Εκεί βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία και η βασική μονάδα παραγωγής της «Καλλιμάνης». Η εταιρεία έφτασε να έχει δύο εργοστάσια, κέντρα διανομής σε στρατηγικές περιοχές της χώρας καθώς και ιδιόκτητο στόλο φορτηγών. Η κύρια δραστηριότητά της ήταν και παραμένει η μεταποίηση, η συσκευασία και η διάθεση κατεψυγμένων αλιευμάτων καθώς και προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας με βάση τα αλιεύματα. Διαθέτει, μέσω της ΕΛΓΕΚΑ πλέον, επώνυμα προϊόντα τόσο στο κανάλι του λιανεμπορίου όσο και σε αυτό του χονδρεμπορίου. Δραστηριοποιείται επίσης στην εισαγωγή και διακίνηση κατεψυγμένων αλιευμάτων, ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται και στη λιανική και χονδρική πώληση κατεψυγμένων τροφίμων και αλιευμάτων.

Το 1956 στο Αίγιο ο Γιώργος Καλλιμάνης αρχικά ασχολήθηκε με την παραγωγή ούζου και λικέρ ιδρύοντας τότε την ποτοποιία με την επωνυμία Ηλιος. Τα επόμενα χρόνια στράφηκε σταδιακά και στην εμπορία κατεψυγμένων προϊόντων που περιελάμβαναν ψάρι, μαλάκια, κρέας και λαχανικά. Το εμπόριο επεκτάθηκε από το Αίγιο στους γειτονικούς νομούς και η όλη δραστηριότητα απέκτησε μεγέθη που επέτρεψαν κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες τη δημιουργία πέντε ομόρρυθμων εταιρειών συμφερόντων της οικογενείας Καλλιμάνη, με αντικείμενο την εισαγωγή και εμπορία κατεψυγμένων προϊόντων. Η πρώτη μεταποιητική μονάδα εξειδικευμένη στην επεξεργασία και παραγωγή προϊόντων κατεψυγμένων αλιευμάτων δημιουργήθηκε το 1989, περίοδος που σημάδεψε όμως την οικογένεια εξαιτίας του θανάτου σε ηλικία μόλις 53 ετών του ιδρυτή του ομίλου, Γεωργίου Καλλιμάνη. Το 1998 ο όμιλος υπό τη χήρα του ιδρυτή, Βασιλική, προχώρησε σε επενδύσεις της τάξης των 2,5 εκατ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό του εργοστασίου παραγωγής και την επόμενη χρονιά ίδρυσε τα πρώτα υποκαταστήματα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Το άνοιγμα στο εξωτερικό καθυστέρησε αλλά ξεκίνησε τελικά το 2007 από τα Βαλκάνια και την Κύπρο έως τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Ισπανία και την Ιταλία. Οι εξαγωγές απαιτούν όμως αυστηρές πιστοποιήσεις και έτσι ξεκινούν νέες επενδύσεις. Το 2009 επιχειρείται οργανωμένη είσοδος στην αγορά της μαζικής εστίασης με επώνυμα προϊόντα, λανσάροντας την επαγγελματική σειρά κατεψυγμένων αλιευμάτων Kallimanis Food Service. Το 2013 η εταιρεία προχώρησε επίσης σε επένδυση για τον εκσυγχρονισμό του αρχικού της εργοστασίου για την παραγωγή και επεξεργασία νωπής πρώτης ύλης, κυρίως τσιπούρας και λαβρακίου ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας, καθώς και γαύρου και σαρδέλας από τις ελληνικές θάλασσες. Στο δεύτερο εργοστάσιό της γινόταν επεξεργασία και τυποποίηση κατεψυγμένων πρώτων υλών ψαριών και μαλακίων. Ομως η εγχώρια παραγωγή συμπληρώθηκε και με την εισαγωγή πρώτων υλών από τρίτες χώρες της Ασίας αλλά και της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής.