ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι έριδες που κλυδωνίζουν την Creta Farms

Οι έριδες που κλυδωνίζουν την Creta Farms

«Ανέκαθεν ήταν μία εταιρεία με καλές ιδέες, αλλά με λανθασμένους χειρισμούς». Με τη φράση αυτή περιγράφει η αγορά την Creta Farms, μία εκ των κορυφαίων βιομηχανιών στην Ελλάδα στον κλάδο της επεξεργασίας κρέατος, η οποία τους τελευταίους μήνες κλυδωνίζεται από τη σφοδρή διαμάχη μεταξύ των δύο μεγαλομετόχων της, των αδελφών Κωνσταντίνου και Εμμανουήλ Δομαζάκη. Μια διαμάχη η οποία έρχεται να επιδεινώσει τη δυσχερή οικονομική θέση στην οποία βρίσκεται η εταιρεία, παρά την ισχυρή θέση της στον κλάδο από πλευράς μεριδίων αγοράς, με τις εξελίξεις πλέον να είναι απρόβλεπτες.

Αυτό που δεν έχει γίνει σαφές είναι εάν είναι η δυσχερής οικονομική θέση στην οποία έχει περιέλθει η εταιρεία –κυρίως από τους λανθασμένους χειρισμούς των ιδιοκτητών της– η αιτία της αντιπαράθεσης μεταξύ των αδελφών Δομαζάκη (κατ’ αντιστοιχία με το γνωστό «η φτώχεια φέρνει γκρίνια») ή είναι αυτή καθαυτήν η διαμάχη η βασική αιτία της αρνητικής πορείας της Creta Farms. Το γεγονός, πάντως, ότι ο Κ. Δομαζάκης, ο οποίος συνδιοικεί επί σειράν ετών την εταιρεία με τον αδελφό του Μανόλη, αποφάσισε ξαφνικά τώρα να «βγάλει τους σκελετούς από την ντουλάπα», προκαλεί μάλλον θυμηδία και συνειρμούς από πρόσφατο μεγάλο σκάνδαλο οικογενειακής επιχείρησης όπου ο γιος κατηγορεί για όλα τον πατέρα.

Μεγαλεπήβολα σχέδια

Αλλωστε, εδώ και χρόνια, αμφότεροι παρουσίαζαν στους δημοσιογράφους τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους για την εταιρεία, τα οποία δεν είχαν πάντα την αναμενόμενη εξέλιξη. Για παράδειγμα, το 2000 η Creta Farms είχε αποκτήσει έναντι 1,13 δισ. δραχμών σε πλειστηριασμό της ΕΤΒΑ τη μονάδα όπου λειτουργούσε κάποτε, στα Τρίκαλα Θεσσαλίας, η Ελληνική Βιομηχανία Κρέατος (ΕΛΒΙΚ) με σκοπό να δημιουργήσει μία μεγάλη μονάδα εκτροφής χοίρων, σφαγείου και επεξεργασίας κρέατος. Το σχέδιο αυτό δεν υλοποιήθηκε ποτέ σε μεγάλο βαθμό λόγω των αντιδράσεων της τοπικής κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων και βουλευτών του νομού Τρικάλων, καθώς θεωρήθηκε ότι θα επιβάρυνε σημαντικά το περιβάλλον.

Ανέφελη δεν ήταν ούτε η υπόθεση με τις πατέντες, αλλά και της επέκτασης στο εξωτερικό. Επειτα από μακρά δικαστική διαμάχη με ανταγωνίστριες εταιρείες η Creta Farms βγήκε νικήτρια σε ό,τι αφορά τη χρήση ελαιολάδου στην παραγωγή αλλαντικών, αλλά δεν είχε την ίδια τύχη όσον αφορά τα μακρόπνοα σχέδιά της για τη δημιουργία θυγατρικών στο εξωτερικό. Τον Οκτώβριο του 2010 η εταιρεία είχε παρουσιάσει την επέκτασή της στις σκανδιναβικές αγορές, καθώς και στις βαλτικές χώρες μέσω της θυγατρικής της κατά 50% Creta Farms Nordic AB. To 2014 και ενώ οι πωλήσεις ήταν αναιμικές (το μέγιστο που έφτασαν ήταν 291.000 ευρώ) η Creta Farms πούλησε το μερίδιό της «έναντι συμβολικού τιμήματος», όπως αναφέρεται στην οικονομική της έκθεση. Ανάλογη τύχη είχε και η θυγατρική στην Ισπανία, η οποία είχε επίσης ανακοινωθεί το 2010 και αφορούσε τη σύσταση κοινοπραξίας με τον ισπανικό όμιλο Argal με ποσοστό συμμετοχής 50%. Η συνεργασία με τον όμιλο Argal συνεχίζεται όχι όμως μέσω της θυγατρικής Creta Farms Espana, η οποία από το 2017 έπαψε να εμφανίζεται στις οικονομικές καταστάσεις του κρητικού ομίλου. Το 2011 η Creta Farms είχε ανακοινώσει τη σύσταση θυγατρικής στην Ιταλία με την Grandi Salumifici Italiani, η οποία θα είχε την επωνυμία Frantoio Gentileschi S.P.A. και θα συμμετείχαν αμφότερες με ποσοστό 50%. Μέσω της συμφωνίας αυτής η Creta Farms θα αποκτούσε πρόσβαση σε πέντε νέες αγορές ( Ιταλία, Ελβετία, της Αυστρία, Σλοβενία και Κροατία).

H εν λόγω θυγατρική είχε διάρκεια ζωής λιγότερο από δύο χρόνια, καθώς το 2013 η Creta Farms πούλησε τη συμμετοχή της στον ιταλικό όμιλο. Ας σημειωθεί δε ότι πουθενά δεν αναφέρεται με σαφήνεια η είσπραξη κάποιου τιμήματος από τις πωλήσεις των διαφόρων συμμετοχών της στις θυγατρικές. Από το 2014 η κρητική αλλαντοβιομηχανία αποφάσισε να προκρίνει το μοντέλο της «ενοικίασης» των πατεντών της σε ξένες βιομηχανίες, από τις οποίες εισπράττει δικαιώματα χρήσης (royalties) αντί της σύστασης θυγατρικών ή πραγματοποίησης άμεσων εξαγωγών από την Ελλάδα.

Η θυγατρική στις ΗΠΑ

Ειδική περίπτωση θυγατρικής είναι αυτή στις ΗΠΑ. H Creta Farms USA LLC (80% θυγατρική του κρητικού ομίλου) εξακολουθεί να υφίσταται, όμως υπάρχουν στοιχεία που γεννούν ερωτήματα. Στην οικονομική έκθεση του πρώτου εξαμήνου του 2018 εμφανίστηκε ξαφνικά απαίτηση περίπου 20 εκατ. ευρώ της μητρικής έναντι της θυγατρικής στις ΗΠΑ. Στην ετήσια οικονομική έκθεση του 2018 εμφανίζεται απομείωση της απαίτησης στα 14,13 εκατ. ευρώ. Συνολικά εμφανίζονται απομειώσεις ύψους 35,31 εκατ. ευρώ για τη μητρική και 6,7 εκατ. ευρώ για τον όμιλο, γεγονός που οδήγησε και στο να εμφανίζουν όμιλος και μητρική αρνητική καθαρή θέση και ζημίες.

Οι τράπεζες και οι πιθανοί επενδυτές

Η δυσχερής οικονομική θέση της Creta Farms, η οποία έχει υψηλό δανεισμό και στο τέλος της προηγούμενης χρήσης οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της είχαν αυξηθεί περαιτέρω, αποτελεί εξέλιξη που ανησυχεί τις τράπεζες. Παράγοντες της αγοράς και νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι πλέον οι τράπεζες, υπό την αυστηρή εποπτεία και του SSM, θα αποκτήσουν νομικό έρεισμα έτσι ώστε να παρέμβουν προτού η εταιρεία χάσει την αξία της. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι θα κινηθούν –εάν δεν το έχουν ήδη πράξει– στην κατεύθυνση της αναζήτησης στρατηγικού επενδυτή.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι το 19% των μετοχών της εταιρείας είναι ενεχυριασμένο στις τράπεζες στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης δανείων συνολικού ύψους 94,82 εκατ. ευρώ που υπεγράφη με την Creta Farms τον Μάρτιο του 2018.

Στα σχετικά «πηγαδάκια» ακούγεται ήδη το όνομα του Σπύρου Θεοδωρόπουλου (ο οποίος ήδη το 2016 πήρε τον έλεγχο της αλλαντοβιομηχανίας «Νίκας», ύστερα από συμφωνία με τις πιστώτριες τράπεζες), χωρίς να αποκλείονται οι άλλοι «παίκτες», όπως ο Δ. Βιντζηλαίος (της Impala Invest) και φυσικά ο ισχυρότερος όλων, η «Υφαντής».

Σύμφωνα με την οικονομική έκθεση της Creta Farms, το σύνολο των υποχρεώσεων της μητρικής ανερχόταν στις 31 Δεκεμβρίου 2018 σε 156,41 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 44 εκατ. ευρώ αφορούν βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις. Οι συνολικές δανειακές υποχρεώσεις ανέρχονταν σε 107,89 εκατ. ευρώ, ενώ έχει υποχρεώσεις προς προμηθευτές και όχι μόνο ύψους 34,84 εκατ. ευρώ. Στις 31 Δεκεμβρίου 2017 οι συνολικές υποχρεώσεις της εταιρείας ήταν 142,31 εκατ. ευρώ, με τις βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις να ανέρχονται σε 37,72 εκατ. ευρώ.

Πέραν των αναδιαρθρωμένων, η εταιρεία βαρύνεται και με άλλες δανειακές συμβάσεις, ύψους 14,59 εκατ. ευρώ, οι οποίες λήγουν από το 2021 και έπειτα.

Το 2014 είχε προηγηθεί μία ακόμη αναδιάρθρωση δανεισμού της Creta Farms, ενώ το 2016 ήταν η πρώτη ελληνική εταιρεία που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων στο πλαίσιο του σχεδίου Γιούνκερ με το ποσό των 15 εκατ. ευρώ, προκειμένου να αναπτύξει έρευνα και καινοτομία και να επεκταθεί στο εξωτερικό. Τα τελευταία 5 εκατ. ευρώ εκταμιεύτηκαν φέτος σε δύο δόσεις: 3,5 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2019 και 1,5 εκατ. ευρώ στις 15 Απριλίου 2019.