Το πολιτικό κόστος μπλοκάρει τη διαχείριση διαθεσίμων

Το πολιτικό κόστος μπλοκάρει τη διαχείριση διαθεσίμων

5' 2" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Διαχείριση διαθεσίμων των ταμείων με ισορροπίες επιλέγει η κυβέρνηση, φοβούμενη τις συγκρούσεις που θα είχαν πολιτικό κόστος. Στα μέσα της εβδομάδας η ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, υπό τους κ. N. Χριστοδουλάκη και Δ. Ρέππα, κατέληξε σε ημίμετρα, που οι αρμόδιοι επιχείρησαν να παρουσιάσουν ως μείζονες αποφάσεις.

Η σύσκεψη ενεργοποίησε τον υπάρχοντα νόμο 2672/99, βάσει του οποίου τα ταμεία θα μπορούν από την 1η Ιανουαρίου 2002 να διαθέτουν 23% αντί του μέχρι τώρα 20% σε επενδύσεις στην κεφαλαιαγορά. Εγινε επίσης λόγος για ενεργοποίηση της ΑΕΔΑΚ των ασφαλιστικών ταμείων, όπως και για αναβάθμιση της επιτροπής επενδυτικής συμπεριφοράς των ασφαλιστικών ταμείων, με τοποθέτηση επικεφαλής του υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (του κ. Π. Θωμόπουλου) και γενικών διευθυντών των εμπλεκόμενων υπουργείων. Παρά την καλή εικόνα σχετικά με τα αποτελέσματα της σύσκεψης που επιχείρησε να δημιουργήσει το οικονομικό επιτελείο, καλοί γνώστες του θέματος επιμένουν ότι δεν καταγράφηκε καμία θεαματική εξέλιξη.

Αναφέρουν για παράδειγμα ότι η ενεργοποίηση των ΑΕΔΑΚ, με προεξάρχουσα εκείνη του IKA (όπου συμμετέχουν ΟΓΑ, TEBE κ.λπ.), θεωρητικά είχε τη δυνατότητα δραστηριοποιηθεί πριν από ένα χρόνο. Για τις καθυστερήσεις οι φήμες θέλουν το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης να αναλογεί στο IKA, το οποίο πάσχει από έλλειψη ρευστού. Εξάλλου, μετέωρο είναι ακόμα και το θέμα της ρύθμισης με τα 1,3 τρισ. χρέη του Δημοσίου προς το IKA, που γενικά έχει ανακοινωθεί ότι θα γίνει με 15ετές δάνειο και επιτόκιο 2%. Πηγές του IKA αναφέρουν πάντως ότι πολύ σύντομα η ΑΕΔΑΚ θα τεθεί σε κίνηση και προσδιορίζουν χρονοδιάγραμμα μέχρι το τέλος του μήνα.

Θεματοφύλακας

Αλλο θέμα που επίσης δεν διευκρίνισε η σύσκεψη, αλλά και τα κυβερνητικά στελέχη που ρωτήθηκαν στη συνέχεια, ήταν ο ρόλος της Τράπεζας της Ελλάδος στη νέα φάση διαχείρισης των διαθεσίμων. H κεντρική τράπεζα είναι μέχρι σήμερα ο «θεματοφύλακας» των ρευστών διαθεσίμων των ταμείων που κινούνταν μεταξύ 2,5 και 3 τρισ. δραχμών και είναι στο μεγαλύτερο τμήμα τους τοποθετημένα σε κρατικά ομόλογα. Επίσης, έχει τη δυνατότητα να «γνωμοδοτεί» και για κινήσεις που αφορούν τοποθετήσεις σε μετοχές, ανεξάρτητα αν προέρχονται από το ποσοστό του 23%, που θεωρητικά είναι απελευθερωμένο. Γύρω από τον ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος έχει αναπτυχθεί τελευταία μια συζήτηση. Τα στελέχη της, αν και δεν το παραδέχονται ευθέως, επιθυμούν, για προφανείς λόγους, να παραμείνει η διαχείριση των διαθεσίμων στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα. Ακόμα και κυβερνητικά στελέχη εκφράζουν κατ’ ιδίαν την εκτίμηση ότι η Τράπεζα της Ελλάδος θα πρέπει να έχει μικρότερο ρόλο στην όλη υπόθεση. Προσπάθειες που έγιναν επί εποχής Γιάννου Παπαντωνίου στο ΥΠΕΘΟ, για μεταφορά αρμοδιοτήτων από την κεντρική τράπεζα, δεν τελεσφόρησαν, εξαιτίας παρεμβάσεων που «απέτρεψαν» την ύστατη ώρα τον εκσυγχρονισμό του συστήματος.

«Φούσκωμα»

Στο οικονομικό επιτελείο αρκετά στελέχη εμφανίζονται να επιθυμούν μεγαλύτερο βαθμό απελευθέρωσης στη διαχείριση των διαθεσίμων, αλλά «φοβούνται» ταυτόχρονα και την κριτική που γίνεται από πολλές πλευρές και σχετίζεται με το απότομο «φούσκωμα» του Χρηματιστηρίου. Το συγκεκριμένο επιχείρημα υιοθετούν με πάθος, στην παρούσα συγκυρία, ακόμα και πρόσωπα που την προηγούμενη διετία υποστήριζαν σε όλους τους τόνους ότι οι παρεμβάσεις της ΔΕΚΑ στη Σοφοκλέους κατά την προεκλογική περίοδο του 2000 δεν έγιναν ποτέ!

Την αποτροπή της ταχείας ανόδου του XAA, που υποτίθεται ότι θα προξενούσε η απελευθέρωση των διαθεσίμων, επιχειρούν να αντιμετωπίσουν απόψεις από διάφορες πλευρές με ανόμοια μεταξύ τους συμφέροντα. Περιλαμβάνονται συνδικαλιστές, στελέχη από την Τράπεζα της Ελλάδος, κυβερνητικοί παράγοντες κ.λπ., που με αγαστή σύμπνοια επιχειρημάτων καταλήγουν στην ανάγκη μη απελευθέρωσης των διαθεσίμων.

Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι για το όλο θέμα πρέπει να υπάρξουν προσεκτικές κινήσεις. Ταυτόχρονα γνωρίζουν άριστα ότι είναι περιορισμένος και ο χρόνος παραμονής της ελληνικής κεφαλαιαγοράς στη σημερινή κατάσταση. H κάμψη της κεφαλαιαγοράς, που αποκτά σταδιακά μονιμότερα χαρακτηριστικά, απασχολεί περισσότερο, από ό,τι θέλει να δείχνει, τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών κ. Νίκο Χριστοδουλάκη. Τα δημοσιευθέντα παλαιότερα στοιχεία των επιχειρήσεων στο εννεάμηνο αναδεικνύουν το εύρος του προβλήματος και προδιαγράφουν ένα δυσοίωνο μέλλον, εφόσον οι εξελίξεις συνεχίσουν με τον ίδιο ρυθμό.

Νέο σκηνικό

Στο νέο σκηνικό που δημιουργεί το άνοιγμα των αγορών γίνεται σαφές ότι η δυνατότητα που θα αποκτήσουν οι διοικήσεις των ταμείων να διαχειρίζονται με περισσότερο ευέλικτο τρόπο τα κεφάλαια των οργανισμών τους, θα βελτιώσει ταυτόχρονα και τις αποδόσεις τους. Οι τελευταίες είναι σήμερα «προβλέψιμες», αφού συνδέονται στο μεγαλύτερο κομμάτι τους με τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων. Αρκετοί υποστηρίζουν ότι η προώθηση των σχετικών πρωτοβουλιών δημιουργεί ευνοϊκές συγκυρίες και για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος. Η απελευθέρωση του συστήματος αναμένεται ότι θα στρέψει σταδιακά στην κεφαλαιαγορά ένα μεγάλο τμήμα από τα διαθέσιμα των ασφαλιστικών ταμείων.

«Επιτάχυνση»

Για «επιτάχυνση» της απελευθέρωσης πιέζουν και οι εμπορικές τράπεζες, που ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν στον συγκεκριμένο τομέα. Υψηλόβαθμο στέλεχος μεγάλης εμπορικής τράπεζας ανέφερε πρόσφατα ότι ανάλογο καθεστώς διαχείρισης διαθεσίμων δεν υπάρχει πουθενά αλλού στην Ευρώπη. Στη Γηραιά Ηπειρο το ποσοστό που μπορεί να κατατίθεται σε μετοχές υπολογίζεται σε 30%, ενώ στις ΗΠΑ βρίσκεται στο 70%.

Υπογράμμιζε επίσης ότι το εν λόγω σύστημα δημιουργήθηκε σε παλαιότερη εποχή και ικανοποιούσε ανάγκες που σήμερα έχουν εκλείψει παντελώς. Το σημερινό πλαίσιο προβλέπει ότι ένα ταμείο για να αξιοποιήσει ένα μέρος από τα διαθέσιμά του, θα πρέπει προηγούμενως να λάβει σχετική άδεια από το υπουργείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και την Τράπεζα της Ελλάδος. Οι συγκεκριμένες διαδικασίες είναι χρονοβόρες και γραφειοκρατικές και τις περισσότερες φορές ακυρώνουν στην πράξη την δυνατότητα των ταμείων να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα τα διαθέσιμά τους. Και τούτο διότι η απόσταση από τη λήψη μιας απόφασης για τοποθέτηση ενός μέρους των αποθεμματικών στο ΧΑΑ μέχρι την έγκρισή της από τους συναρμόδιους φορείς είναι μεγάλη, με αποτέλεσμα στο διάστημα που μεσολαβεί να μεταβάλλονται τα βασικά δεδομένα. Αν, για παράδειγμα, στο μεσοδιάστημα η τιμή μίας μετοχής αυξηθεί 20% ή 30%, η περαιτέρω απόδοσή της εμπεριέχει ρίσκο, ακόμα και αν η απάντηση από την ΤτΕ είναι θετική.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κεντρική τράπεζα απέρριψε παλαιότερα δύο αιτήματα ταμείων (ένα εκ των οποίων ήταν ο ΟΓΑ), που ζητούσαν να συμμετάσχουν στο μετοχικό κεφάλαιο υπό σύσταση εταιρείας Αsset Managment. H απάντηση ήταν αρνητική, παρά το ότι ο βασικός μέτοχος της εταιρείας είναι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες. Μόνο τα διαθεσίμα του ΟΓΑ υπερβαίνουν τα 500 δισ. δρχ., τα οποία, όπως διαβεβαίωνε στέλεχος της τράπεζας, η εταιρεία asset managment θα τα διαχειριζόταν με τους περιορισμούς που ακολουθούν παγκοσμίως τα συνταξιοδοτικά ταμεία (PensioFunds).

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT