ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

H γυμναστική γίνεται τρόπος ζωής και στην Ελλάδα

Μίια δεκαετία μετράει περίπου η αναπτυξιακή πορεία των γυμναστηρίων στην Ελλάδα και η μετεξέλιξή τους από μικρές συνοικιακές επιχειρήσεις στα σύγχρονα δίκτυα αλυσίδων, με μεγαλεπήβολους στόχους και αμφίβολες πρακτικές. Το τοπίο έχει σαφώς διαφοροποιηθεί την τελευταία δεκαπενταετία, καθώς, ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις, η γυμναστική άρχισε να γίνεται τρόπος ζωής για ένα ολοένα και αυξανόμενο αριθμό ατόμων στην Ελλάδα, διεισδύοντας σε περισσότερες ηλικιακές ομάδες και διεκδικώντας μερίδιο από την πίτα του ελεύθερου χρόνου των καταναλωτών.

Παράγοντες της αγοράς πάντως αναφέρουν ως ορόσημο για την ανάπτυξη των γυμναστηρίων και τη σταδιακή μετεξέλιξή τους σε δίκτυα τις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν δηλαδή έγινε η επανάσταση που αποδέσμευσε τον χώρο από τη στενή έννοια του body building, εισάγοντας την έννοια του fitness στο λεξιλόγιο, μέσα από τη διοργάνωση εξειδικευμένων σεμιναρίων για την επιμόρφωση των Ελλήνων γυμναστών που άλλαξαν ριζικά τη μορφή των προγραμμάτων ομαδικής άσκησης στη χώρα μας. Την ίδια περίοδο στον χώρο μπήκαν άνθρωποι που είδαν την υπόθεση επιχειρηματικά, εξέλιξη η οποία έχει αμφίσημο νόημα. Αφενός, δημιουργήθηκαν οι βάσεις για τη διεύρυνση του μεριδίου αγοράς των γυμναστηρίων και την οργάνωσή τους βάσει κυρίως μιας επιχειρησιακής λογικής, αφετέρου, η ίδια αυτή λογική είναι σε αρκετές περιπτώσεις αμφισβητήσιμη από την άποψη της εφαρμογής αμφίβολων επιχειρησιακών πολιτικών για την προσέλκυση μεγαλύτερου αριθμού μελών, με γνώμονα όμως τη μεγιστοποίηση του κέρδους σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Στην χώρα μας σήμερα, τα άτομα που γυμνάζονται σε κάποιο γυμναστήριο συνιστούν ένα ποσοστό της τάξης του 7-8% επί του συνόλου, ενώ όσοι αθλούνται γενικότερα, εξασκώντας κάποιο άθλημα, συνιστούν μόλις το 15%. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το ποσοστό των ατόμων που θα ενδιαφερθούν να κάνουν τη γυμναστική μέρος της ζωής τους δύναται να αγγίξει το 30% σε έναν χρονικό ορίζοντα τριετίας. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι υπάρχουν περιθώρια μεγαλύτερης διείσδυσης στον πληθυσμό, γεγονός που εξηγεί τη διεύρυνση των υπηρεσιών που παρέχονται από κάποια γυμναστήρια. Κάπως έτσι εξηγείται και η σταδιακή εμφάνιση εξειδικευμένων κέντρων που παρέχουν υπηρεσίες spa -εξειδικευμένης δηλαδή περιποίησης προσώπου και σώματος, που συχνά συνδυάζεται με το αδυνάτισμα- αλλά και η ενσωμάτωση παρεμφερών θεραπειών που εμπεριέχονται στην ευρύτερη έννοια του «fitness» (μασάζ, yoga κ.α.), πάντα βεβαίως ακολουθώντας τις διεθνείς τάσεις.

Επιπλέον, η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων φέτος εκτιμάται ότι θα φέρει περισσότερο κόσμο κοντά στην άθληση και γενικότερα σε έναν υγιεινότερο τρόπο ζωής. Και ενώ διαπιστώνεται ότι πράγματι υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης, η πρόσφατη καταγγελία της Ενωσης Καταναλωτών-Ποιότητα Ζωής εναντίον της εισηγμένης εταιρείας Δυναμική Ζωή A.E. -η οποία λειτουργεί τις αλυσίδες γυμναστηρίων Universal και Vis Vitalis- δημιουργεί προβληματισμούς ως προς τη νομιμότητα των πρακτικών που τίθενται σε εφαρμογή προκειμένου να προσελκυθεί μεγαλύτερος αριθμός μελών. Οι εικονικές εκπτώσεις, η έκδοση πιστωτικών καρτών από τα ίδια τα γυμναστήρια, οι οποίες δεσμεύουν τα μέλη για την παροχή υπηρεσιών έως και για τρία έτη, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο επιδιώκεται και υλοποιείται η ανάπτυξη των δικτύων -μέσω franchise που όμως σε αρκετές περιπτώσεις δεν συμβαδίζουν με το συμφέρον των ιδιοκτητών των γυμναστηρίων- αποτελούν στοιχεία που δεν ευνοούν την εξαγωγή θετικών συμπερασμάτων όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο αποπειράται να καμφθεί ο ανταγωνισμός.

Βέβαιο είναι ότι η δημοσιοποίηση τέτοιων κρουσμάτων καταφέρνει μόνο να απομακρύνει τους καταναλωτές από τα επονομαζόμενα κέντρα fitness, ευνοώντας σε αρκετές περιπτώσεις τα μικρότερα μεμονωμένα γυμναστήρια που δεν ανήκουν σε κάποιο δίκτυο. Γεγονός είναι ότι σε ολόκληρη την Ελλάδα συνεχίζουν να επιβιώνουν, συχνά πολύ καλύτερα από τα οργανωμένα δίκτυα, μεμονωμένα γυμναστήρια τα οποία έχουν καταφέρει να διατηρήσουν μία σταθερή πελατεία ακολουθώντας την παλιά, κλασική συνταγή, την εξειδίκευση. Αν οι αλυσίδες γυμναστηρίων είναι σε θέση να παρέχουν μια σειρά ποικίλων υπηρεσιών προκειμένου να προσελκύσουν μεγαλύτερη γκάμα καταναλωτών, η λύση για τα περιφερειακά γυμναστήρια αποδεικνύεται ότι βρίσκεται στην παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών οι οποίες ικανοποιούν μια συγκεκριμένη μερίδα καταναλωτών που δεν ενδιαφέρεται για τις επιπλέον, «δωρεάν» παροχές των δικτυωμένων γυμναστηρίων. Πολλώ μάλλον όταν έρχονται στη δημοσιότητα τέτοιου είδους καταγγελίες για την εκμετάλλευση των καταναλωτών με παραπλανητικές μεθόδους.

Βέβαιο είναι ότι η εν λόγω αγορά έχει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτή πραγματοποιείται ακολουθώντας τις νόμιμες διαδικασίες και με γνώμονα την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών στην καλύτερη συσχέτιση ποιότητας/τιμής, με διαφανείς διαδικασίες που διασφαλίζουν την εφαρμογή μιας ξεκάθαρης πολιτικής.