ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Κεράνης: η πτώση μιας ιστορικής καπνοβιομηχανίας

H αρχή του τέλους για την ιστορική καπνοβιομηχανία Κεράνης συμπίπτει με τη συμπλήρωση 80 χρόνων λειτουργίας. Γνωστά ονόματα του επιχειρηματικού και πολιτικού κόσμου της χώρας συνδέουν το όνομά τους με την κατάρρευση της καπνοβιομηχανίας, ενώ οι «τοίχοι» του κτιρίου επί της οδού Αθηνών 39 «είδαν» και «άκουσαν» πολλά από τους ουρανοκατέβατους σωτήρες που έσπευσαν να σώσουν την επιχείρηση η οποία το 1997 είχε μηδενίσει τις ζημίες 1,3 δισ. δραχμών, που εμφάνιζε ο ισολογισμός του 1994 με τα χρέη την ίδια περίοδο να φθάνουν τα 5,5 δισ. δραχμές και το μετοχικό κεφάλαιο να ανέρχεται στα 5 δισ. δραχμές.

Πώς είναι δυνατόν μία καπνοβιομηχανία να διακινεί άσχετα προϊόντα ως προς το αντικείμενό της όπως για παράδειγμα μπίρες με συνεχείς ζημίες για τον ισολογισμό της και να χρηματοδοτεί συμβούλους για οικονομικές υπηρεσίες δίνοντας ετήσιους μισθούς 300.000 ευρώ όταν η εταιρεία βούλιαζε από τα χρέη; Πώς είναι δυνατόν να μεταβιβάζεται σε μία νύχτα το 52% της επιχείρισης σε επενδυτική εταιρεία της Θεσσαλονίκης και να μην ενημερώνεται ο διευθύνων σύμβουλος, ενώ ο βασικός μέτοχος να έχει πουλήσει τις μετοχές του και να δηλώνει ότι τις έχει μεταβιβάσει σε off shore εταιρεία του εξωτερικού.

Εχουν περάσει 7 χρόνια από τότε που παραιτήθηκε από την επιχείρηση ο κ. Στάθης Ασβέστης, ο οποίος διετέλεσε για 33 χρόνια κορυφαίος manager στη Dow Hellas. Επί οκτώ μήνες είχε αναλάβει την ηγεσία του ΟΣΕ με πρόταση του τότε υπουργού Εθνικής Οικονομίας Στέφανου Μάνου. Τώρα σπάει τη σιωπή του για την Κεράνης, που υπηρέτησε από τον Ιανουάριο του 1995 έως και τον Αύγουστο του 1998.

Συνταξιούχος πλέον ο κ. Ασβέστης, παρακολουθεί τις τελευταίες ημέρες το «μνηνόσυνο» που τελείται πάνω στην καπνοβιομηχανία και δηλώνει: «Δύο ήταν οι βασικοί λόγοι της κατάρρευσης της Κεράνης, η κακοδιαχείριση και οι χρηματιστηριακές κομπίνες που παίχθηκαν εις βάρος της εταιρείας, των εργαζομένων και των μετόχων».

Ιστορική αναδρομή

Ο κ. Στάθης Ασβέστης δέχθηκε πρόταση τον Δεκέμβριο του ’94 από τον τότε πρόεδρο του Ομίλου Εμμανουήλ Κυπριανίδη να αναλάβει την καπνοβιομηχανία. O κ. Ασβέστης αφού μελέτησε τα οικονομικά στοιχεία εκείνης της περιόδου έθεσε στο κ. Κυπριανίδη συγκεκριμένους όρους για να εξυγιάνει την εταιρεία, η οποία είχε αρχίσει να κλυδωνίζεται από τις άστοχες επιχειρηματικές κινήσεις του κ. Κυπριανίδη, ο οποίος είχε παντρευτεί τη Μαρίνα Φλέγγα κόρη του ιδιοκτήτη της Κεράνης Σοφοκλή Φλέγγα με την οποία χώρισε τα επόμενα χρόνια. Σ’ αυτό το σημείο να κάνουμε μία σύντομη ιστορική αναδρομή και να αναφέρουμε ότι ο Γεώργιος Κεράνης με τη βοήθεια του Νικόλαου Κεράνη και του Σοφοκλή Φλέγγα προχωρεί το 1936 στην ίδρυση της καπνοβιομηχανίας Εθνος-Γ.Κεράνης η οποία εισήχθη το 1939 στη Σοφοκλέους. O Γεώργιος Κεράνης απεβίωσε το 1948 και συνεχιστής της προσπάθειας ήταν ο Σοφοκλής Φλέγγας. Το 1989 η εταιρεία διευρύνει τον κατασταστικό της σκοπό και αλλάζει την επωνυμία σε «Καπνοβιομηχανία Εθνος-Γεώργιος Κεράνης Ανώνυμη Βιομηχανική Επενδυτική και Ναυτιλιακή Εταιρεία». Το 1993 η εταιρεία αποσπά τον κλάδο δραστηριοτήτων της καπνοβιομηχανίας εισφέροντάς τον σε ξεχωριστή νεοϊδρυόμενη επιχείρηση την «Καπνοβιομηχανία Εθνος-Γ Κεράνης A.E.». Αποτέλεσμα της απόσχισης αυτής ήταν η μετατροπή σε εταιρεία συμμετοχών με τη νέα επωνυμία «Γ. A. Κεράνης ABEN» η οποία από το 2000 ονομάζεται «Κεράνης Συμμετοχών A.E.».

O κ. Ασβέστης αναλαμβάνει τα ηνία της εταιρείας τον Γενάρη του 1995 από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και του γενικού διευθυντή και ζητάει από τον κ. Κυπριανίδη να προχωρήσει σταδιακά σε εξυγίανση της εταιρείας προχωρώντας σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, καθώς η εταιρεία είχε τετραπλάσιο αριθμό εργαζομένων από το αναγκαίο δυναμικό, αλλά και ανανέωση των γηρασμένων τεχνολογικών εγκαταστάσεων.Παράλληλα, ο κ. Ασβέστης προτείνει τη δημιουργία νέας υπερσύγχρονης μονάδας στη βιομηχανική ζώνη της Θήβας σε μία έκταση 100 στρεμμάτων.

Κρίσιμη χρονιά το 1998

H προσπάθεια εξυγίανσης αρχίζει να διαφαίνεται, καθώς από ζημίες 1,3 δισ. δραχμών το 1994, η καπνοβιομηχανία το 1995 εμφανίζει ζημίες 900 εκατ. δραχμών, το 1997 οι ζημίες μειώνονται στα 300 εκατ. δραχμές και το 1997 ο κ. Ασβέστης και οι συνεργάτες του πετυχαίνουν να μηδενίσουν και να ισοσκελίσουν τον ισολογισμό.

Το 1998 είναι η κρίσιμη χρονιά καθώς η εταιρεία θα μπορούσε να περάσει σε κερδοφορία, αφού και τα σήματα της BAT, τα οποία εμπορεύεται στην Ελλάδα, πάνε καλά και οι εξαγωγές εμφανίζουν ανοδική τάση. Μάλιστα ο κ. Ασβέστης προτείνει στον κ. Κυπριανίδη να στραφούν για εξαγωγές προς την Αφρική όπου υπάρχει πεδίο δράσης, καθώς οι εξαγωγές προς τη Ρωσία ενέχουν μεγάλο κίνδυνο. H κυριαρχία της μαφίας σε όλες τις εμπορικές συναλλαγές καθιστούν αδύνατη την επέκταση της εταιρείας προς τις ανατολικές χώρες. O κ. Ασβέστης όλο αυτό το διάστημα υπενθύμιζε στον κ. Κυπριανίδη ότι θα πρέπει να προετοιμαζόταν μία διάδοχη κατάσταση στη διοίκηση, αλλά ο βασικός μέτοχος έδινε αόριστες υποσχέσεις.

Το αποκορύφωμα της κρίσης έρχεται τον Αύγουστο του 1998 όταν ο κ. Ασβέστης επιστρέφοντας από τις ολιγοήμερες διακοπές του ακούει από στέλεχος της εταιρείας ότι ο κ. Κυπριανίδης έχει πουλήσει τις μετοχές του χωρίς να τον έχει ενημερώσει. Μάλιστα ο κ. Ασβέστης είχε τοποθετήσει ένα σεβαστό ποσό σε μετοχές του Κεράνη δείχνοντας και έμπρακτα ότι πιστεύει στην αξία της καπνοβιομηχανίας. Οταν ρωτάει τον κ. Κυπριανίδη εάν πράγματι πούλησε την πλειοψηφία των μετοχών ο κ. Κυπριανίδης του απαντά: «Τις μετεβίβασα σε δική μου οffshore εταιρεία του εξωτερικού»

Οπως αναφέρει ο κ. Ασβέστης είχε διαπιστώσει πολλή κίνηση στα γραφεία του κ. Κυπριανίδη επί τις οδού Κοραή με άτομα που εμπλέκονταν στην πολιτική σκηνή της χώρας να μπαινοβγαίνουν στα γραφεία του πρώην ιδιοκτήτη της καπνοβιομηχανίας. Λίγες ημέρες πριν από την έκτακτη συνέλευση του Σεπτεμβρίου 1998 δέχεται ένα τηλεφώνημα από ένα άτομο που λέει ότι εκπροσωπεί την Rubicon Finance και ισχυρίζεται ότι ελέγχει το 52% του μετοχικού κεφαλαίου της Κεράνης.

Ο κ. Ασβέστης πέφτει από τα σύννεφα καθώς δεν είχε ενημερωθεί για την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος. H συνέλευση που ακολουθεί στις 14 Σεπτεμβρίου 1998 διεξάγεται σε έντονο κλίμα. Μάλιστα, λέει ο κ. Ασβέστης, στη διάρκεια της συνέλευσης δέχεται σημείωμα από τους εκπροσώπους της Rubicon Finance για τα νέα μέλη που θα προταθούν στο νέο διοικητικό συμβούλιο.

Ακόμη πιο θυελώδες είναι το διοικητικό συμβούλιο που συγκαλείται αμέσως μετά, για τη συγκρότηση σε σώμα των νέων μελών. O κ. Ασβέστης διαπιστώνει την έλευση νέων προσώπων μεταξύ των οποίων ο κ. Σήφης Γλυνιαδάκης πρώην πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ και ο κ. Χρήστος Ροκκόφυλος πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ. O κ. Ασβέστης υποβάλλει την παραίτησή του και θυμάται χαρακτηριστικά όταν έστειλε να πάρει ο οδηγός του -τον οποίο πλήρωνε ο ίδιος και όχι η εταιρεία- τα προσωπικά του πράγματα, μεταξύ των οποίων και έναν πίνακα ζωγραφικής που είχε την αφιέρωση του γιου του, τα στελέχη της εταιρείας αρνήθηκαν να τον δώσουν υποστηρίζοντας ότι ανήκει στα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας.

«Ο φτωχός συγγενής»

Τα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι σήμερα η ιστορική καπνοβιομηχανία άλλαξε δεκάδες διοικητικά συμβούλια, άνθρωποι αμφιβόλου ικανότητας προτάθηκαν για μέλη του δ.σ. -μέχρι και μάνατζερ παικτών του ποδοσφαίρου είχαν θέσει υποψηφιότητα- δεκάδες δισεκατομμύρια δραχμές εισέρρευσαν στην επιχείρηση από αυξήσεις κεφαλαίου και η εταιρεία συνεχίζει να παραμένει ο «φτωχός συγγενής» του κλάδου με πολυετείς ζημιογόνες χρήσεις και χαμηλά μερίδια αγοράς. Για να μην αναφέρουμε βέβαια τις πολυτελείς δεξιώσεις πριν από μερικά χρόνια στην Αίγλη του Ζαππείου όπου είχε προσκληθεί μέχρι και ο πρωθυπουργός της χώρας!!!

Η εξαγορά κτιριακών εγκαταστάσεων στη Γλύφα Χαλκίδας που ανήκε στον Τιτάνα 2001, είχε διαφημισθεί εκείνη την περίοδο ως μία νέα εποχή για την καπνοβιομηχανία. Μάλιστα η έκτακτη συνέλευση των μετόχων της 20ής Δεκεμβρίου 2001 είχε εγκρίνει τη πρόταση της τότε διοίκησης για μετεγκατάσταση μέσα στο α΄ τρίμηνο του 2003. Εχουν περάσει πάνω από τέσσερα χρόνια και τελικά το πρόβλημα σύμφωνα με κατά καιρούς απαντήσεις των διοικήσεων είναι ότι ανέκυψαν προβλήματα που οφείλονταν στη λήψη νέων αδειών προς νομιμοποίηση υφιστάμενων κτισμάτων, διαπίστωση προβλήματος στατικότητας σε μέρος των κτιριακών εγκαταστάσεων.

Τον Ιούλιο του 2002 ο πρώην πρόεδρος της εταιρείας Arthur Frey και ο πρώην αντιπρόεδρος N. Αγγελιδάκης κατηγορήθηκαν από τη διοίκηση του κ. Μιχαηλίδη ότι προέβησαν στην υπεξαίρεση σημαντικού ποσού, που σύμφωνα με τον κ. Μιχαηλίδη ανερχόταν σε 500 εκατ. δραχμές τα οποία και μετέφεραν στην παναμέζικη offshore εταιρεία Taigas. Μάλιστα ο δικηγόρος του κ. Αγγελιδάκη είχε ζητήσει να επεκταθεί ο διαχειριστικός έλεγχος και για τις χρήσεις πριν από το 2001.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δώσει η διοίκηση Μιχαηλίδη, τα δύο ακίνητα της θυγατρικής καπνοβιομηχανίας (στον Πειραιά και στη Γλύφα Χαλκίδας) αναφέρονται στον ισολογισμό του 2002 «…με τιμές κτήσεως συνολικού ύψους 16.316.396 ευρώ, ενώ οι μεν αντικειμενικές αξίες τους ανέρχονται συνολικά στο ύψος των 25.475.539 ευρώ, δηλαδή προκύπτει υπεραξία ύψους 9.159.143 ευρώ τουλάχιστον…».

Αναστολή διαπραγμάτευσης μετοχών

Τη Δευτέρα 18 Απριλίου 2005, το υπουργείο Ανάπτυξης, ανακάλεσε την από 27-7-2004 απόφασή του, με την οποία είχε εγκρίνει την τροποποίηση του άρθρου 4 του καταστατικού της Κεράνης αναφορικά με την αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου με καταβολή μετρητών κατά 5.729.745 ευρώ, με την έκδοση 8.185.375 νέων κοινών μετοχών και 3.274.115 νέων προνομιούχων μετοχών.

Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ο πρόεδρος του Χ.Α. αποφάσισε την προσωρινή αναστολή διαπραγμάτευσης των κοινών και προνομιούχων μετοχών της εισηγμένης εταιρείας μέχρις ότου παρασχεθεί αναλυτική πληροφόρηση από τη διοίκησή της σχετικά με τις επιπτώσεις της απόφασης του υπουργείου στην οικονομική, περιουσιακή και νομική κατάστασή της, καθώς και για τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί για τη διευθέτηση του προβλήματος.

Υπενθυμίζεται ότι η εισηγμένη εταιρεία είχε αποφασίσει την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με μετρητά υπέρ των παλαιών μετόχων, με τιμή έκδοσης 0,6 ευρώ για τις κοινές και 0,5 ευρώ για τις προνομιούχες μετοχές.

Η άσκηση του δικαιώματος προτίμησης είχε διενεργηθεί το διάστημα 30/10/04 – 29/11/2004. Από την άσκηση των δικαιωμάτων προτίμησης των παλαιών μετόχων καλύφθηκε μόλις το 10% της έκδοσης. Οι αδιάθετες μετοχές διετέθησαν με απόφαση του Δ.Σ. της εκδότριας σε 13 φυσικά και νομικά πρόσωπα, με αποτέλεσμα η έκδοση να καλυφθεί τελικά κατά 100% (σύνολο εσόδων έκδοσης 6.548.283 ευρώ).

Νέο Επιχειρησιακό Σχέδιο

Μετά τις τελευταίες δυσμενείς εξελίξεις η διοίκηση ανακοίνωσε ότι ενέκρινε νέο Επιχειρησιακό Σχέδιο και αποφάσισε να προχωρήσει σε δημόσια πρόσκληση υποβολής προσφορών, για την πώληση του γνωστού ακινήτου της θυγατρικής Καπνοβιομηχανίας στον Πειραιά. Συγκάλεσε Γ.Σ. της θυγατρικής καπνοβιομηχανίας, η οποία πραγματοποιήθηκε αυθημερόν, εκλέγοντας νέα διοίκηση αυτής.

Ταυτόχρονα το διοικητικό συμβούλιο της Κεράνης Συμμετοχών αποφάσισε τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης των μετόχων της εταιρείας (για τις 20/5/2005) για ανάκληση της προηγούμενης αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου και λήψη απόφασης για νέα αύξηση, κατά ένα μέρος με κεφαλαιοποίηση απαιτήσεων και κατά το υπόλοιπο με καταβολή μετρητών με είσοδο στρατηγικού επενδυτή. Σε όσους είχαν συμμετάσχει στην προηγούμενη αύξηση και δεν θα δηλώσουν ότι επιθυμούν να κεφαλαιοποιηθούν οι σχετικές απαιτήσεις τους (λαμβάνοντας μετοχές στο πλαίσιο της νέας αύξησης) θα επιστραφούν τα ποσά που κατέβαλαν.

Ο στρατηγικός επενδυτής ήταν φάντασμα, η εταιρεία είναι σε δεινή οικονομική θέση, οι 120 οικογένειες ζουν απλήρωτες εδώ και 4 μήνες και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έστειλε επιστολή για διαγραφή της μετοχής από το ταμπλό.

Κάπου έδω τελειώνει η ιστορία μας και σας αφήσαμε για το τέλος το εξής: το σπίτι στο Λαγονήσι στο οποίο διαμένει σήμερα ο κ. Κυπριανίδης το είχε αγοράσει από τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο και το οποίο αρχικά ανήκε στον Αριστοτέλη Ωνάση.