ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Η… 11η Σεπτεμβρίου για το καρτέλ του γάλακτος

Σε ζήτημα πρώτου μεγέθους για την πλέον νευραλγική της ελληνικής μεταποίησης «επιχειρηματική κοινότητα» των τροφίμων εξελίσσεται η υπόθεση του γάλακτος, όσο πλησιάζουν οι ημέρες για τη γνωστοποίηση του πορίσματος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, η οποία και θα δώσει απαντήσεις για την ύπαρξη ή μη καρτέλ κι άλλων στρεβλώσεων. Στην ουσία του το θέμα, το οποίο δεν στερείται πολιτικών προεκτάσεων, αφορά τους καταναλωτές αυτού του ευαίσθητου προϊόντος, οι οποίοι πιθανώς «πληρώνουν» ενδεχόμενες αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές γαλακτοβιομηχανιών.

Την 11η Σεπτεμβρίου του 2006, ο κόσμος της γαλακτοβιομηχανίας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, και όχι μόνο, δεν θέλουν να τη θυμούνται. Ηταν τότε που αιφνιδίως η ομίχλη του εκβιασμού της Μεβγάλ και ο χορός των «κουμπάρων» κυριάρχησε στον οικονομικό και πολιτικό ορίζοντα. H Ανεξάρτητη Αρχή, η οποία λίγες μέρες πριν εμφανιζόταν αισιόδοξη για την πορεία του έργου της, συγκλονίστηκε συθέμελα αφού το σκάνδαλο έσκασε στα χέρια της με την εμπλοκή του γενικού της διευθυντή, κ. Π. Αδαμόπουλου.

Η αποκάλυψη απόρρητων εγγράφων της, που περιλαμβάνονται στη δικογραφία που σχηματίστηκε εναντίον των εμπλεκομένων στην υπόθεση Μεβγάλ, άφησε έντονη μυρωδιά περί ύπαρξης καρτέλ στο γάλα σε επίπεδο τιμών παραγωγού, αλλά και ίχνη περί στρεβλώσεων που επηρεάζουν και τις τιμές καταναλωτή. Το κλίμα στον κλάδο ήταν εκρηκτικό. H πρώτη επίσημη αντίδραση στα δρώμενα των ημερών ήρθε από τη Vivartia, που υποστήριξε πως «ποτέ δεν υπήρξε καρτέλ και ούτε μπορεί να υπάρξει», την ίδια ημέρα που ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Δ. Σιούφας δήλωνε ότι «θα ξηλωθεί μέχρι και η φόδρα».

Ενδεικτικό του κλίματος ήταν και η μοναδική μέχρι σήμερα αντιπαράθεση δηλώσεων μεταξύ του προέδρου του ΣΕΒ (και προέδρου της Vivartia) κ. Δ. Δασκαλόπουλου και του προέδρου της Επ. Ανταγωνισμού κ. Σ. Ζησιμόπουλου, κατά την επίσκεψη της αρμόδιας επιτρόπου για τον ανταγωνισμό κ. N. Kroes, η οποία είχε εκφράσει την αμέριστη στήριξή της στην Ανεξάρτητη Αρχή. O κ. Ζησιμόπουλος είχε μιλήσει για «χθόνια οικονομικά συμφέροντα που βρήκαν την ευκαιρία να επιτεθούν σ’ έναν θεσμό, το έργο του οποίου είχε αρχίσει να γίνεται ενοχλητικό ή επικίνδυνο». «H νοοτροπία να αποδίδονται τα λάθη άλλων σε συνωμοσίες είναι παλιά» σχολίασε ο κ. Δασκαλόπουλος, για να διερωτηθεί στη συνέχεια ο κ. Ζησιμόπουλος, «υπάρχουν κάποιοι που νομίζουν ότι θίγονται; Γιατί άραγε;»

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία αναγκάστηκε να επανεξετάσει όλες τις υποθέσεις που χειρίσθηκε ο κ. Αδαμόπουλος, είχε δεσμευθεί ότι έως το τέλος Νοεμβρίου θα ήταν έτοιμη η εισήγηση για το γάλα. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ενημέρωσε ότι θα ολοκληρωθεί εντός δεκαπενθημέρου, αφού, πλην των τιμών παραγωγού, προέκυψαν ενδείξεις «και περί άλλων στρεβλώσεων που επηρεάζουν τις τιμές καταναλωτή και που πρόσφατοι έλεγχοι ενίσχυσαν».

Στην περίπτωση που οι ενδείξεις μετατραπούν σε αποδείξεις, στην εισήγηση της Διεύθυνσης, δεν θα προτείνονται πρόστιμα για τους όποιους παραβάτες -όπως έχει γνωστοποιήσει πως θα γίνεται εφεξής ο πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού- για την αποφυγή φαινομένων εκβιασμού. Τούτα θα προτείνονται με συμπληρωματική εισήγηση προς το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία άλλωστε λαμβάνει και την τελική απόφαση. Τα πρόστιμα που γενικώς προβλέπονται, είναι ιδιαίτερα τσουχτερά και φθάνουν έως το 15% του τζίρου. Πάντως, η Vivartia ανακοίνωσε πως προσέφυγε στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της E.E. προκειμένου να επιληφθεί της υπόθεσης της ελληνικής αγοράς γάλακτος, ενέργεια που μπορεί να εκληφθεί ως κίνηση αμφισβήτησης της αξιοπιστίας της Ανεξάρτητης Αρχής. Πόσω μάλλον όταν δεν είναι γνωστή η εισήγηση και το σκεπτικό της, όποιο κι αν είναι αυτό.

Οι μικροί σηκώνουν κεφάλι

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια οι επιλογές των καταναλωτών, σε ό,τι τουλάχιστον αφορά στο φρέσκο γάλα, ήταν λίγο πολύ περιορισμένες μεταξύ των προϊόντων δύο, άντε το πολύ τριών εταιρειών. Για τις μικρές τοπικές εταιρείες η είσοδος στα μεγάλα λιανεμπορικά δίκτυα ήταν ένα μακρινό όνειρο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει. Σύμφωνα με στοιχεία εταιρείας ερευνών, οι λεγόμενοι «λοιποί» βλέπουν τα μερίδιά τους να αυξάνονται κι από 18,8% το 2004 να σκαρφαλώνουν στο 23,8% το 2005 και φέτος να τρέχουν με 27,2%. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις επιδιώκουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους κυρίως στην Αττική, τόσο με τα επώνυμά τους προϊόντα όσο και με ιδιωτικής ετικέτας, η εμφάνιση των οποίων έριξε τη χαμηλότερη τιμή εκκίνησης στο φρέσκο γάλα στα 0,86 ευρώ περίπου.