ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι δυσκολίες και οι ανακατατάξεις στις τράπεζες περνούν στο 2007

Ετος προσδοκιών αλλά και εμφάνισης των πρώτων δυσκολιών θα είναι το 2007 για τον τραπεζικό κλάδο. Από τη μία πλευρά αναμένονται σημαντικές ανακατατάξεις σε επίπεδο εξαγορών – συγχωνεύσεων, καθώς και περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό. Στην αντίπερα όχθη η σταδιακή ωρίμαση της τραπεζικής αγοράς θα ψαλιδίσει τους εντυπωσιακούς ρυθμούς κερδοφορίας με του οποίους μας έχει συνηθίσει ο κλάδος, η ένταση του ανταγωνισμού θα δημιουργήσει πίεση στις μη αποτελεσματικές τράπεζες, ενώ μεγάλη πρόκληση αποτελεί η ομαλή ενσωμάτωση των σαρωτικών θεσμικών αλλαγών. Με αυτές, με προεξέχουσα τη Βασιλεία ΙΙ, δεν αλλάζει ριζικά μόνον ο τρόπος λειτουργίας των τραπεζών, αλλά δημιουργούνται νέες εστίες δαπανών για τις τράπεζες και ακόμα χειρότερα αυξάνουν την ανάγκη για εξειδικευμένο στελεχικό δυναμικό σε μια εποχή λειψανδρίας.

Αν και τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης της εγχώριας τραπεζικής αγοράς δεν έχουν εξαντληθεί, στελέχη τραπεζών αναγνωρίζουν ότι από εδώ και πέρα οι συνθήκες θα γίνονται ολοένα πιο δύσκολες και απαιτητικές και η επίτευξη υψηλής κερδοφορίας θα αφορά ολοένα και λιγότερες τράπεζες. Η ένταση του ανταγωνισμού ροκανίζει τα περιθώρια κέρδους, οι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης επιβραδύνονται και μόνον όσες τράπεζες μπορέσουν να ελέγξουν το σκέλος των δαπανών θα μπορέσουν να επιτύχουν υψηλές επιδόσεις. Πρόσθετη εστία ανησυχίας αποτελεί και η ποιότητα των χαρτοφυλακίων δανείων ορισμένων τραπεζών: Η άναρχη και αλματώδης ανάπτυξη της καταναλωτικής πίστης δημιουργεί ανησυχία ότι η σταδιακή ωρίμαση των δανείων που έχουν δοθεί στη διετία 2004 – 2005 είναι πιθανό να οδηγήσει σε αύξηση των προβληματικών δανείων.

Μεγάλες είναι οι προσδοκίες για ανακατατάξεις στον κλάδο. Στη γραμμή της εκκίνησης βρίσκεται η Τράπεζα Κύπρου και με ενδιαφέρον αναμένονται οι επόμενες κινήσεις της Τράπεζας Πειραιώς, ενώ στελέχη τραπεζών εκτιμούν ότι οι εξελίξεις στην Κύπρου μπορούν να πυροδοτήσουν ευρύτερες ανατροπές. Οι περισσότεροι προδικάζουν νέα κίνηση από την Τράπεζα Πειραιώς, ενώ θεωρούν εξίσου πιθανό ότι στη διεκδίκηση της κυπριακής τράπεζας να εμπλακούν και άλλες εγχώριες τράπεζες.

Το μέγεθος του κυπριακού ομίλου είναι τέτοιο που θα άλλαζε ριζικά τον συσχετισμό δυνάμεων στον εγχώριο χρηματοπιστωτικό χάρτη, καθώς η συνένωση Κύπρου – Πειραιώς θα δημιουργούσε μια τράπεζα με ενεργητικό ύψους 55 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τόσο την EFG Eurobank (50 δισ. ευρώ) όσο και την Alpha Bank (48 δισ. ευρώ). Το νέο σχήμα θα εξοβέλιζε από τη δεύτερη θέση τη Eurobank και την Alpha (οι δυο τράπεζες έχουν περίπου το ίδιο μέγεθος), γεγονός που μπορεί να προσκαλέσει αντιδράσεις. Με άλλα λόγια δεν θα παρακολουθήσουν παθητικά το «άλμα μεγέθους» της Πειραιώς, αλλά θα αναλάβουν επιθετικές πρωτοβουλίες για τη διατήρηση της θέσης τους στην αγορά.

Τέλος, σε ό,τι αφορά την επέκταση στο εξωτερικό, το 2006 ανήκει στην Εθνική Τράπεζα, που πραγματοποίησε ένα εντυπωσιακό αναπτυξιακό άλμα στην Τουρκία αγοράζοντας τη Finansbank. Το 2007 η ΕΤΕ θα εξετάσει, μετά το αδιέξοδο στη διεκδίκηση της CEC, τις εναλλακτικές για την ενίσχυση της παρουσίας της στη Ρουμανία, ενώ εκτός απροόπτου θα πετύχει την εξαγορά τράπεζας στην Ουκρανία. Το 2007 θα είναι ουσιαστικά η πρώτη χρονιά πλήρους ενοποίησης της εξαιρετικά κερδοφόρου τουρκικής τράπεζας.

Ξεχωρίζει και η EFG Eurobank, η οποία με μεγάλη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα επεκτάθηκε στις γειτονικές χώρες και σήμερα διαθέτει την πλέον ολοκληρωμένη παρουσία. Ο όμιλος διαθέτει στις χώρες της «νέας» Ευρώπης περισσότερα από 700 καταστήματα, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο αριθμό από το δίκτυο στην Ελλάδα με ισχυρή παρουσία σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Σερβία, ενώ δοκιμάζει τις δυνάμεις του σε χώρες όπως Πολωνία και Ουκρανία.

Από το 2007 το ενδιαφέρον θα αρχίζει να μετατοπίζεται από τη μάχη της επέκτασης και των εξαγορών στη μάχη των εσόδων και των επιδόσεων. Με άλλα λόγια, όχι μόνο σε ποιες χώρες έχει παρουσία ή τι δίκτυο διαθέτει μια τράπεζα, αλλά τι έσοδα και κέρδη έρχονται από τις εκεί δραστηριότητες. Και η δεύτερη μάχη αναμένεται πολύ πιο δύσκολη και επίπονη από την πρώτη.