Οταν ο προϊστάμενος, σε περιόδους κρίσης, «κοιτάζει τα… παπούτσια του»

Οταν ο προϊστάμενος, σε περιόδους κρίσης, «κοιτάζει τα… παπούτσια του»

4' 7" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Διαβάσαμε τη συνέντευξη που έδωσε ο καθηγητής του Stanford Graduate School of Engineering Bob Sutton σε περιοδική έκδοση της McKinsey & Co., μέσα από την οποία μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι τα δεδομένα της διαχείρισης της οικονομικής προβάλλουν σαν ένα τρανταχτό «παράδειγμα προς αποφυγήν».

Θέμα της συνέντευξης -τι άλλο- η πραγματικότητα της κρίσης που διερχόμαστε, με τις αναπόφευκτες απολύσεις, μειώσεις αποδοχών και άλλων ανακατατάξεων – που συχνά καθιστούν μονόδρομο την απόφαση για το κλείσιμο μιας επιχείρησης. Οταν η οικονομία δεν πάει καλά, ποιος είναι λοιπόν ο ρόλος μιας καλής ηγεσίας. Ο συνδυασμός αυτός είναι δύσκολος. Γι’ αυτό και ο διακεκριμένος καθηγητής δανείζεται τον όρο «toxic tandem» από τα πειράματα των κοινωνικών ψυχολόγων. Και εξηγεί ότι το τοξικό αυτό «δίδυμο» -ας μας επιτραπεί να το πούμε- συνυπάρχει στη δύναμη που κατέχουν οι ηγέτες και η οποία -σε άλλους λιγότερο και σε άλλους περισσότερο- τους δημιουργεί την τάση να ξεχνούν τις ανάγκες και τις δραστηριότητες των άλλων που η δύναμή τους είναι μικρότερη.

Ωστόσο, υπάρχει και ένα άλλο τοξικό «δίδυμο», που και αυτό συμφύεται στους δύσκολους καιρούς γύρω από τους ισχυρούς λόγω ηγεσίας. Είναι η υπερβολική εστίαση της προσοχής των υφισταμένων τους, οι οποίοι επειδή ανησυχούν και νιώθουν ανασφάλεια, παρατηρούν τις όποιες συμπεριφορές τους τις οποίες συνήθως και ερμηνεύουν ως δυσοίωνες προβλέψεις για τους ίδιους. Ταυτόχρονα, και οι προϊστάμενοι αυξάνουν την προσοχή τους προς τους CEOs και ξεχνούν τους υφισταμένους τους που τυχόν να απειλούνται.

Με αρκετή διάθεση χιούμορ, ο κ. Sutton αναφέρει το εξής συμβάν όπως του το διηγήθηκε στέλεχος επιχείρησης, για να περιγράψει τα προλεγόμενά του. «Βλέπω μια μέρα μιαν από τις γραμματείς του αντιπρόεδρου της εταιρείας να έρχεται ανήσυχη προς το μέρος μου και να μου λέει: «Ξέρεις, θα γίνουν απολύσεις. Ξαφνιάστηκα και τη ρώτησα γιατί μου το λέει αυτό. «Γιατί σήμερα ο προϊστάμενος, όταν του μιλάς, κοιτάζει συνεχώς τα παπούτσια του και αποφεύγει να σε κοιτάξει στα μάτια. Κάτι που το κάνει όταν έχει δυσάρεστα νέα που δεν θέλει να σου πει»».

Ωστόσο, ο έμπειρος καθηγητής του Μάνατζμεντ -αν και παραδέχεται ότι είναι μόνο «θεωρητικός» – δίνει κατά την ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη τη «συνταγή» της καλής ηγεσίας όταν οι δύσκολοι καιροί συγκεντρώνουν τους προβολείς επάνω στους ηγέτες. Η «συνταγή» βασίζεται στις έρευνες που έχει ο ίδιος πραγματοποιήσει και έχει τα εξής τέσσερα «συστατικά»: πρόβλεψη, κατανόηση, έλεγχο και συμπάθεια.

Αρνητικά σημάδια

Πρόβλεψη σημαίνει οι εργαζόμενοι να έχουν ενημερωθεί εγκαίρως από τους ίδιους τους προϊσταμένους τους για τα όποια αρνητικά σημάδια έχουν ήδη αντιληφθεί και οι ίδιοι και τους καθιστούν ανήσυχους. Στη χειρότερη περίπτωση δώστε τους μια μικρή περίοδο σταθερότητας. «Είναι καλύτερο να τους πεις, έστω ότι για τις επόμενες 90 ημέρες δεν πρόκειται κανείς να χάσει τη δουλειά του ούτε να του μειώσουμε τις αποδοχές», παρά να έρχονται κάθε ημέρα με την αγωνία ότι θα ακούσουν το «κακό μαντάτο».

Η κατανόηση -που είναι το δεύτερο «συστατικό» – σημαίνει την ανταπόκριση των ηγετών στην ανάγκη των ανθρώπων να γνωρίζουν το «γιατί» συμβαίνουν αυτά που τους πλήττουν και να τους δίδεται κάποια εξήγηση. Οταν όμως τα πράγματα που συμβαίνουν είναι περίπλοκα χρειάζεται πραγματική τέχνη ώστε η εξήγηση, χωρίς να είναι περίπλοκη, να μπορεί να γίνει και κατανοητή. Το τρίτο συστατικό είναι ο έλεγχος. Που θα μπορούσε να εκχωρηθεί -κατά κάποιον τρόπο- στους εργαζόμενους, έτσι ώστε να είναι και οι ίδιοι εκ των προτέρων γνώστες των δυσμενών εξελίξεων αλλά και των επιλογών που τους προσφέρονται σε περίπτωση απομάκρυνσής τους. Και στο σημείο αυτό συνυπάρχει και το τέταρτο «συστατικό», η συμπόνια. Χάρη στην οποία η επιχείρηση, αφενός πετυχαίνει να συγκρατήσει το όποιο καλό προσωπικό της μπορεί, αφετέρου, «σώζει» την καλή φήμη της χάρη στα θετικά δημοσιεύματα που τη συνοδεύουν.

«Σημασία δεν έχει τόσο το τι κανείς, αλλά το πώς το κάνεις. Και η διαφορά είναι πολύ μεγάλη. Η χειρότερη περίπτωση είναι όταν οι απολύσεις γίνονται σε πολλούς «γύρους», έστω και αν οι εργαζόμενοι έχουν προειδοποιηθεί γι’ αυτό. Στην περίπτωση αυτή, εκείνοι που προλαβαίνουν να εγκαταλείψουν πρώτοι την επιχείρηση είναι οι καλύτεροι. Ενώ, εκείνοι που παραμένουν και περιμένουν είτε εργάζονται λιγότερο είτε παρουσιάζουν ψυχολογικά προβλήματα».

Διαδοχικά συναισθήματα

Ο κ. Sutton μιλάει ακόμη και για τα διαδοχικά συναισθήματα που συνοδεύουν τις απολύσεις και από τις δυο πλευρές. Κατ’ αρχήν, λέει, ο προϊστάμενος που αμφιταλαντεύεται πριν πάρει την απόφαση, νιώθει θυμό και κατόπιν θλίψη. Οταν όμως φτάσει η ώρα που ανακοινώνει την απόφαση στους εργαζομένους, τα συναισθήματα αυτά για τον ίδιο «είναι πλέον παλιά ιστορία», ενώ εγείρονται στους εργαζόμενους όταν πληροφορούνται την απόφαση για πρώτη φορά. Και κλείνει τη συνέντευξή του με το σημαντικό θέμα των συναισθημάτων -και όχι μόνο- των εργαζομένων που παραμένουν γιατί δεν τους έθιξαν οι απολύσεις. «Εφόσον βλέπουν ότι είναι δίκαιες, το πιο πιθανό είναι να παραμείνουν πιστοί στην επιχείρηση και με μικρότερες ψυχολογικές επιπτώσεις. Μπορεί ακόμη να έχουν ένα αίσθημα ένοχης και να εργάζονται πιο σκληρά για να τη βοηθήσουν. Είναι αυτό το περίεργο συναίσθημα που το έχουν εκείνοι που έχουν επιζήσει μιας καταστροφής. Ωστόσο, είτε χάσει κάποιος τη δουλειά του είτε όχι, τα 4 «συστατικά» που ήδη αναφέραμε είναι αυτά που επηρεάζουν ολόκληρο το σύστημα».

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT