ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι πρώτες κρίσιμες 100 ημέρες

Πριν από λίγα χρόνια, οι στατιστικές μάς έλεγαν ότι ο νεοεισερχόμενος στην αγορά εργασίας θα αλλάξει τρεις έως έξι φορές κατεύθυνση στη σταδιοδρομία του και πιθανόν τέσσερις έως δέκα φορές εργοδότη. Οταν η σημερινή οικονομική κρίση δεν ήταν ακόμη ορατή «διά γυμνού οφθαλμού», μιλούσαμε με ενθουσιασμό και για το job-hopping, που ήταν σχεδόν συνώνυμο του νέου, φιλόδοξου, κατηρτισμένου, ανήσυχου και «άπιστου» στελέχους που άλλαζε τις εργοδοτικές αγκαλιές για ψύλλου πήδημα. Σήμερα, όμως, που το downsizing ευημερεί και πολλές θέσεις εργασίας εγκαταλείπονται ακουσίως μάλλον από τους κατόχους τους, το job-hopping φόρεσε «σωσίβιο». Και ο ελλιμενισμός ενός στελέχους σε μια νέα και επιθυμητή θέση εργασίας φέρνει στην επικαιρότητα τις αυστηρές προδιαγραφές που πρέπει να ισχύουν από την πρώτη κιόλας ημέρα της ανάληψης νέων ευθυνών.

Είναι γνωστό, βέβαια, ότι «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός». Ομως, για τα ανερχόμενα στελέχη που μεταπηδούν σε μια καινούργια ανώτερη θέση εργασίας η αρχή μετριέται συνήθως στις πρώτες εκατό ημέρες. Το σωστό «ποδαρικό» στο αυστηρό αυτό χρονικό όριο κρίνεται τόσο σημαντικό, ώστε κάποιοι οργανισμοί συμβούλων διαθέτουν κι ενός είδους «checklist» -οδηγό τσέπης μικρής χρησιμότητας, εννοείται- και επισημαίνουν τα κρίσιμα σημεία της προετοιμασίας που απαιτείται, αλλά και ποια κριτήρια θα πρέπει να καθοδηγούν τον άμεσο σχεδιασμό και να καθορίζουν τις προτεραιότητες του στελέχους.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι έστω κι αν οι πρώτες εκατό ημέρες εκλαμβάνονται ως ενδεικτικές της όποιας αποτελεσματικότητας, όταν διανύονται στην ηγεσία είτε στη διοίκηση των επιχειρήσεων το χρονικό αυτό διάστημα εκλαμβάνεται ως αδιαμφισβήτητο κριτήριο για την περαιτέρω πορεία.

Πριν από λίγα χρόνια, ακόμη και το Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός είχε συμπεριλάβει στην ατζέντα του το θέμα αυτό για το οποίο έδωσαν -σε ειδικό πάνελ- τις απόψεις τους διεθνείς προσωπικότητες του ακαδημαϊκού και επιχειρηματικού κόσμου. Οι επώνυμοι, λοιπόν, panelists κατέληξαν ότι οι κρίσιμες προτεραιότητες των πρώτων εκατό ημερών -επιγραμματικά- είναι οι εξής. Κατ’ αρχάς ο νέος ηγέτης είτε το ανερχόμενο στέλεχος να εντοπίζει ποιους πρέπει να εμπιστεύεται. Κατόπιν, στον σχεδιασμό του να υπάρχει «χωροταξία» για την οικοδόμηση κλίματος συναίνεσης για να προχωρήσει σε ενεργό δράση.

Με το ίδιο θέμα έχει ασχοληθεί και ο έγκυρος διεθνής Οργανισμός The Conference Board, που έχει χαρακτηρίσει «ολυμπιακή σκυταλοδρομία» την ταχύτητα με την οποία οι οργανισμοί αναμένουν ότι τα στελέχη πρέπει να αποδίδουν – ιδιαιτέρως στις νέες θέσεις εργασίας τους. Επισημαίνει επίσης ότι για το ανερχόμενο στέλεχος το κόστος της αποτυχίας είναι πολύ υψηλό. «Ενα στραβοπάτημα είναι αρκετό για να βρεθεί έξω από την αγωνιστική ομάδα.

Αλλωστε, είναι γνωστό ότι η χαρά και οι πανηγυρισμοί για την ανάληψη της θέσης εργασίας δίνουν γρήγορα τη θέση τους στην ανησυχία για το πώς θα γίνει μια γρήγορη εκκίνηση, πώς θα έλθουν τα πρώτα επιτυχή αποτελέσματα και πώς θα αποδείξει ότι έχει ικανότητες – ακόμη και για την επόμενη θέση.

Και όλα αυτά η επιχείρηση τα περιμένει εδώ και τώρα. Επισημαίνεται επίσης ότι αν το στέλεχος σε αυτό το «σερφάρισμα» -ανάμεσα σε όλες αυτές τις προκλήσεις- νομίζει ότι έχει για οδηγό του το ένστικτο μόνο, αυτό δεν φτάνει πλέον σήμερα. Οι έμπειροι σύμβουλοι της Conference Board προτείνουν, λοιπόν, ότι πριν προχωρήσουν στο σχεδιασμό μιας απαραίτητης «ολοκληρωμένης προσέγγισης» για τη νέα θέση εργασίας τους, τα στελέχη θα πρέπει να ανακαλέσουν στη μνήμη τους όλους τους «λάθος δρόμους» που συχνά ακολούθησαν ηγετικά στελέχη, «έστω κι αν αυτό ακούγεται ιδιαιτέρως κοινότοπο». Και σαν μια πρώτη παγίδα αναφέρουν τα ανάμεικτα μηνύματα που έρχονται από κάθε κατεύθυνση και μοιάζουν με «τα γλυκόλογα του μήνα του μέλιτος». Για παράδειγμα, τους λένε: «Σε φέραμε εδώ γιατί έχουμε άμεση ανάγκη από την αλλαγή, αλλά καταλαβαίνουμε ότι κι εσύ χρειάζεσαι κάποιο χρόνο για να εξοικειωθείς με εμάς». Ωστόσο, τα έμπειρα στελέχη δεν πρέπει να εμπιστεύονται τέτοιου είδους λόγια. Γιατί γνωρίζουν ότι κρίνονται από την πρώτη κιόλας ημέρα που κάθονται στη νέα καρέκλα τους.

Τα πλέον «κοινά λάθη»

Αλλά και μια άλλη μεγάλη διεθνής εταιρεία συμβούλων, η Korn Ferry International, με παλαιότερη ανάλογη έρευνα με το ίδιο θέμα σε σύμβουλους της σε όλο τον κόσμο, αποφαίνεται ότι το χρονικό διάστημα των πρώτων εκατό ημερών «αποτελεί μια θαυμάσια ευκαιρία για το ανερχόμενο στέλεχος να «ενοχλήσει» το status quo». Και ότι είναι καταστροφικό και «αποτελεί πολιτική αυτοκτονία» το να περιμένει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα πριν αρχίσει την ενεργό δράση του. Οι απαντήσεις των συμβούλων που ρωτήθηκαν ποια είναι τα πλέον «κοινά λάθη» που κάνουν τα στελέχη τις πρώτες εκατό ημέρες είναι οι εξής. Κατ’ αρχάς η αποτυχία τους να θέσουν στρατηγικές προτεραιότητες. Κατόπιν, οι πολιτισμικές «γκάφες», το να αφήνουν να περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα πριν επιφέρουν την αλλαγή, το ότι δεν διαθέτουν αρκετό χρόνο για προσωπική επαφή με τους υφισταμένους τους, ο δισταγμός τους να πάρουν σκληρές προσωπικές αποφάσεις.

Οσο για το ποιο είναι το ένα και μοναδικό πράγμα που πρέπει να κάνουν τις πρώτες εκατό μέρες προκειμένου να εξασφαλισθεί η επιτυχία τους, οι περισσότεροι σύμβουλοι απάντησαν «να δημιουργήσουν μια σταθερή ομάδα» και να «αρθρώσουν ένα όραμα και στόχους» με μια επίσημη δήλωσή τους. Οσο για τους παράγοντες που θεωρούνται οι πλέον σημαντικοί για την επιτυχία ενός στελέχους στη νέα θέση εργασίας του, σχεδόν ο ένας στους δύο συμβούλους υπέδειξαν «τις δεξιότητές του απέναντι στο ανθρώπινο δυναμικό».