ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Πώς επηρεάζει το Χ.Α. η προεκλογική περίοδος

Οι προεκλογικές περίοδοι επηρεάζουν τις χρηματιστηριακές αγορές όταν το αποτέλεσμά τους δεν μπορεί να εκτιμηθεί με ικανοποιητική προσέγγιση. Αντίθετα, οι αγορές παραμένουν απαθείς όταν προεξοφλούν ότι δεν θα υπάρξει κάποια σημαντική αλλαγή. Αυτό είναι το συμπέρασμα πολυετών ερευνών από ξένα και ελληνικά πανεπιστήμια για τις εκλογικές αναμετρήσεις και πόσο επηρεάζουν την πορεία των χρηματιστηριακών αγορών. Οι πρόωρες εθνικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου έχουν μία ιδιαιτερότητα σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Η διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας θα διαρκέσει ακριβώς 20 χρηματιστηριακές συνεδριάσεις και διεξάγεται σε μία χρονική στιγμή που το Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ. Α.) αναζητεί αφορμές για να αποθερμανθεί από τις υψηλές αποδόσεις όπου είχαν φθάσει οι μετοχές κυρίως της υψηλής κεφαλαιοποίησης και ειδικότερα των τραπεζικών μετοχών.

Το Χ. Α., με τη συνδρομή των ξένων χαρτοφυλακίων που επανεμφανίσθηκαν ως αγοραστές από τον Απρίλιο μετά τη φυγή τους το 2008, που κόστισε 131 δισ. ευρώ από την κεφαλαιοποίηση του Χ. Α., συντηρεί την ανοδική πορεία του Γενικού Δείκτη που δείχνει την παρούσα στιγμή να μην επηρεάζεται από τις πολιτικές εξελίξεις. Οπως υποστηρίζουν οι αναλυτές, όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές και δεν διαφαίνεται να προκύπτει αυτοδύναμη κυβέρνηση, πιθανότατα να αυξηθεί η μεταβλητότητα. Οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις που αναδείχθηκαν στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις (2000, 2004, 2007) της τρέχουσας δεκαετίας δεν επηρέασαν την πορεία του Χρηματιστηρίου της Αθήνας, που κινήθηκε ανοδικά στις δύο τελευταίες εβδομάδες πριν από τις εκλογές. Στις εκλογές της 9ης Απριλίου 2000 ο Γενικός Δείκτης είχε καταγράψει άνοδο 5,45% στις τελευταίες 10 συνεδριάσεις και είχε διαμορφωθεί στις 4.934,81 μονάδες στις 7 Απριλίου 2009. Στις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004 η απόδοση ήταν 2,78% στις 10 τελευταίες συνεδριάσεις με τον Γενικό Δείκτη να διαμορφώνεται στις 2.489,38 στο κλείσιμο της 5ης Μαρτίου 2004. Στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου 2007 ο Γενικός Δείκτης στις 10 τελευταίες συνεδριάσεις είχε μικρές απώλειες 0,8% και έκλεισε στις 4.861,79 μονάδες στη συνεδρίαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2007. Αντίθετα, η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά στις εκλογικές αναμετρήσεις της προηγούμενης δεκαετίας είχε αρκετές διακυμάνσεις, λόγω και των πολιτικών εξελίξεων εκείνα τα χρόνια. Παράλληλα, τη δεκαετία του 1990 η πλειοψηφία των επενδυτών ήταν Ελληνες, ενώ αυτή τη δεκαετία και ειδικότερα μετά το 2002 τα ηνία της αγοράς έχουν τα ξένα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Να αναφέρουμε ότι στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου 1996 ο γενικός χρηματιστηριακός δείκτης είχε κλείσει στις 963,94 μονάδες (+3,94% η απόδοση των τελευταίων 10 συνεδριάσεων). Στις εκλογές της 10ης Οκτωβρίου του 1993 ο Γενικός Δείκτης είχε διαμορφωθεί στις 845,39 μονάδες στην τελευταία συνεδρίαση πριν από τις εκλογές, ενώ στις εκλογές της 6ης Απριλίου 1990 το Χ. Α. είχε διαμορφωθεί στις 671,99 μονάδες.

Ερευνες έδειξαν ότι τα χρηματιστήρια έχουν προτίμηση σε αυτοδύναμες κυβερνήσεις και στη διαμόρφωση σταθερών όρων διεξαγωγής της οικονομικής δραστηριότητας. Επομένως, στον βαθμό που οι εκλογές παράγουν ασθενείς πλειοψηφίες, εναλλαγές στην εξουσία, διατήρηση αποτυχημένων κυβερνήσεων κ. λπ., τα χρηματιστήρια επηρεάζονται αρνητικά. Το αντίστροφο συμβαίνει αν διαμορφώνονται ισχυρές πλειοψηφίες.

Η αβεβαιότητα ενοχλεί

Η ανησυχία του ελληνικού χρηματιστηρίου για το εκλογικό αποτέλεσμα εκφράσθηκε κατά τις εκλογικές αναμετρήσεις του 1981 (ΠΑΣΟΚ), του 1989 (Οικουμενική), του 1990 (Συγκυβέρνηση Ν. Δ. – Συνασπισμός), του 1993 (ΠΑΣΟΚ), του 2000 (ΠΑΣΟΚ) και του 2007 (Ν. Δ.). Αντίθετα, στις εκλογές του 1985 (ΠΑΣΟΚ), του 1996 (ΠΑΣΟΚ) και του 2004 (Ν. Δ.) η αγορά μετοχών παρέμεινε ψύχραιμη, θεωρώντας δεδομένο το αποτέλεσμα. Οι αντιδράσεις αυτές ήταν αναμενόμενες, δεδομένου ότι ο τρόπος διακυβέρνησης της χώρας και η προοπτική της οικονομίας της αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία.