ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Αλλαγές στη νομοθεσία για αποζημιώσεις των καταναλωτών από τα καρτέλ

allages-sti-nomothesia-gia-apozimioseis-ton-katanaloton-apo-ta-kartel-2013625

Χωρίς την πρόβλεψη για οριζόντια μέτρα δεσμευτικού χαρακτήρα σε ό,τι αφορά τη συλλογική έννομη προστασία από καρτέλ, δηλαδή χωρίς να προβλέπεται σαφώς η δυνατότητα των καταναλωτών να προβαίνουν σε συλλογικές αγωγές, αναμένεται να προωθηθεί προς υιοθέτηση η κοινοτική οδηγία για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων από επιχειρήσεις που έχουν παραβιάσει τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Η σχετική πρόβλεψη θα περιλαμβάνεται μόνο υπό τη μορφή σύστασης στο κείμενο της οδηγίας το οποίο είναι πιθανώς να υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Υπουργών Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ενωσης στις 26-27 Μαΐου 2014, ενώ η ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο θα γίνει στις 15 Απριλίου.

Πριν από λίγες ημέρες επήλθε ο πολυπόθητος συμβιβασμός μεταξύ Συμβουλίου και Ευρωκοινοβουλίου σε μια συζήτηση που κρατάει αρκετά χρόνια και με τη διαπραγμάτευση επί συγκεκριμένου σχεδίου οδηγίας να έχει ξεκινήσει από τον Ιούνιο του 2013. Πέρα από το θέμα των συλλογικών αγωγών τα δύο κρίσιμα σημεία στα οποία επήλθε συμβιβασμός είναι τα ακόλουθα:

1. Τα εθνικά δικαστήρια θα έχουν λόγο σχετικά με την κοινολόγηση των «δηλώσεων μετανοίας» των επιχειρήσεων, ήτοι των αιτήσεων περί συμμετοχής τους στο πρόγραμμα επιείκειας. Το πρόγραμμα επιείκειας συνίσταται στη δυνατότητα που έχουν εταιρείες οι οποίες έχουν συμμετάσχει σε καρτέλ να αποκαλύψουν κρίσιμες πληροφορίες για τη δράση αυτού σε μια αρχή ανταγωνισμού με αντάλλαγμα να τύχουν επιεικούς μεταχείρισης, όπως χαμηλά ή ακόμη και μηδενικά πρόστιμα. Το αρχικό κείμενο της οδηγίας προέβλεπε ότι τα εθνικά δικαστήρια δεν μπορούν να κοινολογήσουν τις αιτήσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα επιείκειας καθώς και τα υπομνήματα των εταιρειών για διακανονισμό και σχετική δικαιοδοσία επ’ αυτών είχαν μόνο οι αρχές ανταγωνισμού. Τα εμπιστευτικά αυτά στοιχεία παραμένουν μεν στη λίστα των «απόρρητων» εγγράφων, αλλά τα εθνικά δικαστήρια θα έχουν το δικαίωμα να τα εξετάζουν.

2. Οι αποφάσεις των εθνικών αρχών ανταγωνισμού θα είναι δεσμευτικές μόνο για τα δικαστήρια της ίδιας χώρας. Δηλαδή εάν κάποιος διεκδικήσει αποζημίωση σε ελληνικό δικαστήριο βασιζόμενος σε τελεσίδικη απόφαση της ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, το δικαστήριο που θα εκδικάσει την υπόθεση δεν μπορεί να λαμβάνει απόφαση που να έρχεται σε σύγκρουση με την απόφαση της ανεξάρτητης αρχής. Ωστόσο, κι εδώ είναι το σημείο που επήλθε συμβιβασμός, αυτό δεν θα ισχύει εάν για παράδειγμα κάποιος διεκδικήσει αποζημίωση σε δικαστήριο άλλης χώρας, εντός της Ε.Ε., από αυτήν της εθνικής αρχής ανταγωνισμού. Σε αυτήν την περίπτωση η απόφαση της αρχής ανταγωνισμού θα θεωρείται απλώς «εκ πρώτης όψεως απόδειξη».

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την Κομισιόν το κόστος της αναποτελεσματικής επιβολής της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού (αποζημιώσεις και διαφυγόντα κέρδη εταιρειών που πλήττονται από τη δράση καρτέλ) εκτιμάται σε 23 δισ. ευρώ ετησίως ή 0,18% του ΑΕΠ της Ε.Ε. με βάση στοιχεία του 2012.