ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Πώς η πορεία της οικονομίας κρίνει την τραπεζική αναδιάρθρωση

pos-i-poreia-tis-oikonomias-krinei-tin-trapeziki-anadiarthrosi-2085773

Το ένα τρίτο των τραπεζικών υπαλλήλων, πάνω από 21.000 άτομα, οδηγήθηκε στην έξοδο από την εργασία την τελευταία πενταετία. Η δραματική συρρίκνωση του τραπεζικού συστήματος μέσα από τη μείωση του αριθμού των τραπεζών επέφερε με τη σειρά του τη μείωση του δικτύου των καταστημάτων κατά 35% το ίδιο διάστημα. Για τη μείωση του προσωπικού επιστρατεύθηκαν γενναία προγράμματα εθελουσίας εξόδου και παρά τη δραματική συρρίκνωση, αρκετοί κάνουν λόγο για βελούδινη αναδιάρθρωση, που υλοποιήθηκε αναίμακτα στον πιο κρίσιμο αλλά και ευάλωτο τομέα της οικονομίας.

Το 2015 βρίσκει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα με 45.000 υπαλλήλους από 66.000 το 2008, 2.500 καταστήματα από 4.100 το 2008 και περίπου 20 τράπεζες λιγότερες. Η συρρίκνωση του τραπεζικού κλάδου βρίσκεται σε άμεση ευθυγράμμιση με τα σχέδια αναδιαρθρώσεων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, και παρά το γεγονός ότι οι διοικήσεις υπογραμμίζουν ότι οι στόχοι έχουν επιτευχθεί και μάλιστα νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο, πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι ο κύκλος δεν έχει ολοκληρωθεί. Μετριοπαθείς εκτιμήσεις ανεβάζουν την πρόσθετη μείωση προσωπικού που απαιτείται περίπου στα 1.500 άτομα και αν οι απολύσεις στον τραπεζικό τομέα είναι μια απαγορευμένη συζήτηση, σε αρκετές περιπτώσεις κάτι τέτοιο επιβεβαιώνεται διά γυμνού οφθαλμού. Τα καταστήματα του ίδιου ομίλου που βρίσκονται σε απόσταση ενός τετραγώνου το ένα από το άλλο, είναι ένα σύνηθες φαινόμενο ακόμη και μετά τον σημαντικό εξορθολογισμό. Αν και οι τράπεζες επιμένουν ότι οι όποιες κινήσεις εντός του 2015 θα είναι διορθωτικές και περιορισμένες, το βέβαιο είναι ότι τον τελικό λόγο θα έχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που θα αποτιμήσει εντέλει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, αλλά και την επάρκεια των σχεδίων αναδιάρθρωσης με βάση τα νέα δεδομένα.

Τόσο η Τράπεζα Πειραιώς, που ανέλαβε το μεγαλύτερο βάρος απορρόφησης ενός πολυάριθμου δικτύου έξι τραπεζών, όσο και οι άλλες τρεις τράπεζες, Alpha, Εθνική και Eurobank, που επωμίστηκαν μικρότερα βάρη, έχουν ανταποκριθεί στους στόχους των προγραμμάτων αναδιάρθρωσης και μάλιστα σε πολύ συντομότερο του προβλεπόμενου χρόνου. Η Πειραιώς υλοποίησε δύο γενναία προγράμματα εθελουσίας εξόδου, στα οποία συμμετείχαν πάνω από 3.000 άτομα και πλέον το προσωπικό στην τράπεζα αριθμεί 14.420 άτομα, ενώ τα καταστήματα στην Ελλάδα μειώθηκαν σε περίπου 800. Η Alpha περιόρισε τα καταστήματα στα 610 στο τέλος του 2014 και ο αριθμός των εργαζομένων στην τράπεζα παρά την απορρόφηση της Citibank, μειώθηκε στους 9.640 μετά την εθελουσία του 2014, ενώ η Eurobank με 500 καταστήματα περιόρισε το προσωπικό στα 9.050 σε επίπεδο τράπεζας. Στα 529 μειώθηκε στο τέλος του 2014 το δίκτυο της Εθνικής Τράπεζας, τη στιγμή που το προσωπικό που εργάζεται στα καταστήματα περιορίστηκε στα 10.200 άτομα.

Παρά το γεγονός ότι οι τυπικές δεσμεύσεις έχουν ικανοποιηθεί, κανείς δεν κρύβει την ανάγκη μιας πιο ουσιαστικής αναδιάρθρωσης, που θα οδηγούσε στον εξορθολογισμό των υπαλλήλων που απασχολούνται στο δίκτυο με τις κεντροποιημένες υπηρεσίες, που σήμερα απορροφούν το 40% ή ακόμη και το 50% του προσωπικού στις τράπεζες. Η προοπτική αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πορεία της οικονομίας και το κατά πόσον οι τράπεζες θα αντέξουν την περαιτέρω μείωση των εργασιών και τη διαχείριση του τεράστιου όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που εξακολουθούν να αυξάνονται.

Με το σύνολο του προσωπικού στα δίκτυα να απασχολείται με τις αναδιαρθρώσεις δανείων, που έχουν αναδειχθεί σε βασική τραπεζική εργασία, ισάριθμο προσωπικό απασχολείται στις κεντρικές διευθύνσεις με την αξιολόγηση των αιτήσεων για ρυθμίσεις. Οι εργασίες που έχουν να κάνουν με τις καταθέσεις και κυρίως με τη συγκράτησή τους, αποτελούν τη δεύτερη γραμμή άμυνας των τραπεζοϋπαλλήλων, που καλούνται να διαχειριστούν τον φόβο των καταθετών και την αδυναμία αποπληρωμής από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις των δανειακών τους υποχρεώσεων.