ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Σε πολικό ψύχος η πολιτική Ευρώπη

apopsi-se-poliko-psychos-i-politiki-eyropi-2289365

Ε​​ίναι σχεδόν αδύνατο να πάρει η Ευρώπη σημαντικές πολιτικές αποφάσεις το 2019, για το μέλλον και την οικονομική πρόοδο των πολιτών της. Αυτό είναι ένα απαισιόδοξο μήνυμα για το νέο έτος, αλλά στηρίζεται σε απολύτως ρεαλιστικά δεδομένα. Υπάρχουν οκτώ λόγοι που συγκλίνουν και οδηγούν στην αδράνεια και στην εσωστρέφεια της Γηραιάς Ηπείρου, η οποία ταλαιπωρείται χωρίς κάποιο όφελος για τους λαούς της. Η Ευρώπη δείχνει δυστυχώς να μπαίνει σε παρατεταμένη χειμέρια νάρκη, αυτή είναι η αλήθεια.

Ο πρώτος και βασικός λόγος είναι ότι δεν υπάρχει ισχυρή ηγεσία ευρωπαϊκού εκτοπίσματος. Ακόμη και η Κομισιόν, η οποία αποτελεί τον συνεκτικό κρίκο και τη στοιχειώδη προωθητική μηχανή της ενοποίησης, εισήλθε στη νεκρή περίοδο αποφάσεων. Εξι μήνες πριν από τις εκλογές οι κύριοι επίτροποι κατεβάζουν τα μολύβια τους και έξι μήνες μετά τις εκλογές ασχολούνται με τον επαναδιορισμό τους στην Επιτροπή. Στο μεταξύ, βεβαίως, δεν υπάρχει κανένας πολιτικός ηγέτης που να μπορεί να κρατήσει τα γκέμια και να έχει την αποδοχή σε υπερεθνικό επίπεδο.

Και ερχόμαστε στην Αγκελα Μέρκελ, για την οποία έχει ανοίξει ο κύκλος της αποχώρησής της, πράγμα που δεν της προσθέτει βεβαίως αλλά της αφαιρεί πολιτική δύναμη. Αυτός είναι ο δεύτερος λόγος. Οτι, δηλαδή, το ισχυρότερο κράτος-μέλος, το οποίο δίνει τον τόνο στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Ευρώπη για να ανταποκριθεί στο ανταγωνιστικό περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης, εισέρχεται σε φάση σοβαρής ενδοσκόπησης. Ακόμη και το δυνατό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα με την Καρενμπάουερ επικεφαλής, εμφανίζεται σχεδόν διχασμένο μία εβδομάδα μετά τις εσωκομματικές εκλογές. Η Γερμανία προσεχώς δεν πρόκειται να αναλάβει καμία σημαντική πρωτοβουλία για το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και το ίδιο θα συμβεί με τη Γαλλία.

Αυτός είναι ο τρίτος λόγος της γενικότερης πολιτικής αδράνειας για την Ευρώπη. Οι φιλοδοξίες του Μακρόν για έναν ευρύτερο ρόλο ψαλιδίστηκαν από τα «Κίτρινα Γιλέκα». Ο Εμανουέλ Μακρόν τώρα δεν προωθεί αλλά αναιρεί πολιτικές και ο περίφημος γαλλογερμανικός άξονας, το μοτέρ των εξελίξεων τα τελευταία 50 χρόνια, ξεμένει προς το παρόν από καύσιμα. Ο τέταρτος λόγος είναι το Brexit, το οποίο θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στην ίδια τη Βρετανία, αλλά για ένα διάστημα θα πληγώσει οικονομικά και την ηπειρωτική Ευρώπη. Η ανατροπή στις συναλλαγές θα είναι γιγαντιαία. Ο πέμπτος λόγος, αφού μιλάμε για την οικονομία, είναι οι προβλέψεις για την ανάπτυξη. Οι οικονομίες της Ευρώπης υποχωρούν και ένας νέος κύκλος χαμηλών πτήσεων ξεκινά, εν μέσω των ισχυρών αναταράξεων στις διεθνείς αγορές και του εμπορικού πολέμου που κήρυξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ. Τα πράγματα στην οικονομία δεν είναι ευχάριστα για τον προσεχή χρόνο και αυτό λέει πολλά για την αβεβαιότητα περαιτέρω. Ακόμη και ο υπέροχος Μάριο Ντράγκι, ο άνθρωπος που κράτησε το οικοδόμημα στην καταιγίδα της κρίσης, θα αφήσει το τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η έλλειψη κλίματος καλής συνεργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ο έκτος λόγος των ανησυχιών που επικεντρώνονται για την Ευρώπη, η οποία εμφανίζεται περισσότερη αδύναμη και κατακερματισμένη σε σύγκριση με τις άλλες «υπερδυνάμεις». Οι συνεκτικοί αρμοί του παγκόσμιου συστήματος έχουν ραγίσει, αυτό μπορεί ενδεχομένως να διευκολύνει πρόσκαιρα την Αμερική ή την Κίνα, αλλά δεν ωφελεί την Ευρώπη με την ανύπαρκτη αυτοπεποίθηση. Δύναμη χωρίς πραγματικά ενιαία οικονομία, χωρίς κοινή πολιτική άμυνας και στρατό δεν υπάρχει! Ο έβδομος λόγος είναι η Ιταλία και η σύγκρουση που ξεκίνησε η κυβέρνηση των λαϊκιστών με τις Βρυξέλλες. Το μέτωπο αυτό επιτείνει αναμφίβολα το πρόβλημα σταθερότητας σήμερα στην Ευρώπη. Ο όγδοος λόγος που συμπληρώνει το παζλ μιας πολύ δύσκολης επερχόμενης περιόδου, εθνικών περιχαρακώσεων και γενικής συστολής, είναι οι ίδιες οι ευρωεκλογές του Μαΐου. Η προβλεπόμενη άνοδος των εθνικιστών και λαϊκιστών θα λειτουργήσει εντελώς αρνητικά για το 2019.