ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα βρετανικά σούπερ μάρκετ προετοιμάζονται για σκληρό Brexit

ta-vretanika-soyper-market-proetoimazontai-gia-skliro-brexit-2301004

Μπροστά στην πιθανότητα να προκύψουν ελλείψεις τροφίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης, τα μεγάλα βρετανικά σούπερ μάρκετ διατηρούν αποθέματα. Ο Τζέιμς Μπέλμπι, πρόεδρος της ομοσπονδίας διανομέων χονδρικής της Βρετανίας, περιγράφει την κατάσταση λέγοντας πως οι πελάτες τους, είτε είναι λιανέμποροι είτε εταιρείες τροφοδοσίας, ζητούν αποθέματα μιας έως και οκτώ εβδομάδων. Βέβαια, όπως προσθέτει, «οι χώροι αποθήκευσης δεν είναι αμέτρητοι, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος κλάδος λειτουργεί με τη λογική της άμεσης παράδοσης, ώστε να παρατείνεται η διάρκεια ζωής των προϊόντων στο ράφι».

Εάν, μάλιστα, η χώρα βγει από την Ευρωπαϊκή Ενωση στις 29 Μαρτίου, χωρίς συγκεκριμένη εμπορική συμφωνία, τότε υπάρχει το ενδεχόμενο να προκύψουν ελλείψεις σε φρέσκα τρόφιμα, να αυξηθούν οι τιμές και να μειωθεί η ποικιλία των προϊόντων. Δεδομένου ότι δεν διαφαίνεται πως θα συναφθεί έγκαιρα συμφωνία, τα σούπερ μάρκετ της Βρετανίας κρατούν στοκ, εξετάζουν πώς θα εξασφαλίσουν εναλλακτικές προμήθειες, αλλά και πώς θα ακολουθήσουν τα φορτηγά της τροφοδοσίας άλλες διαδρομές για να αντιμετωπίσουν την πρωτοφανή συμφόρηση, που αναμένεται να δημιουργηθεί στα σύνορα με την Ε.Ε. Τα εμπόδια, ωστόσο, είναι σχεδόν ανυπέρβλητα.

Προειδοποίηση

Οπως παρατηρεί ο πρόεδρος του διαδικτυακού σούπερ μάρκετ Ocado, Τιμ Στάινερ, «δεν μπορείς να αποθηκεύσεις φρέσκα τρόφιμα, γιατί αφενός δεν διαθέτεις τους ανάλογους χώρους αφετέρου, εάν το κάνεις, δεν θα είναι πια φρέσκα». Η δημόσια συζήτηση θίγει θέματα ενδεχόμενης ανάγκης να επιβληθούν δελτία τροφίμων και φανερώνει τις ανησυχίες και την αβεβαιότητα των εταιρειών. Υπενθυμίζεται ότι σχεδόν προ εικοσαετίας, διοργανώθηκαν διαμαρτυρίες για την τιμή των καυσίμων και τότε συνέρρεαν πανικόβλητοι οι άνθρωποι στα σούπερ μάρκετ. Ορισμένα αναγκάστηκαν να επιβάλουν δελτίο στο γάλα και στο ψωμί, ενώ άλλα προειδοποίησαν ότι εντός των ημερών δεν θα υπάρχουν τρόφιμα. Χαρακτηριστικά παρατηρούσε φέτος τον Ιανουάριο ο Μάικ Κουπ, επικεφαλής του Sainsbury, της δεύτερης μεγαλύτερης αλυσίδας σούπερ μάρκετ στη Βρετανία: «Δεν έχουμε τη δυνατότητα εμείς ως εταιρεία αλλά ούτε και η χώρα να κρατήσουμε αποθέματα παρά για λίγες ημέρες».

Κάτι ανάλογο έλεγαν το 2000 τα σούπερ μάρκετ στη διάρκεια της κρίσης με τα καύσιμα και στον τότε πρωθυπουργό της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ. Πάντως, όπως αναφέρει το Ρόιτερς, στελέχη των εταιρειών τροφίμων επισημαίνουν πως τώρα ο κλάδος έχει καλύτερα προετοιμαστεί από τότε, αλλά σήμερα η αναστάτωση ίσως αποδειχθεί ευρύτερη και μεγαλύτερης διάρκειας. Το 2000 κράτησε λίγες ημέρες. Για να φανεί το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι η Βρετανία εισάγει σχεδόν το 50% των τροφίμων της από την Ευρώπη. Μόνο ένα μικρό κομμάτι των εισαγωγών διακινείται αεροπορικώς, αλλά οι περισσότερες μεταφέρονται με φορτηγά μέσω Ντόβερ, όπου και είναι η βασική πύλη της χώρας προς την Ευρώπη.

Σε περιόδους μεγάλης κίνησης μόνον τα φορτηγά, που μεταφέρουν εσπεριδοειδή, φθάνουν τα 130 σε ημερήσια βάση. Τα στοιχεία δίνονται από τη Βρετανική Κοινοπραξία Λιανεμπορίου. Κάθε Μάρτιο λόγω καιρικών συνθηκών στη Γηραιά Αλβιώνα το 90% των μαρουλιών έρχεται από την Ε.Ε. Εάν, τώρα, αποχωρήσει η Βρετανία από την Ε.Ε. χωρίς εμπορική συμφωνία, τότε θα υπαχθεί στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, οι οποίοι απαιτούν την επιβολή δασμών, τον έλεγχο των αγαθών και τη συμπλήρωση εγγράφων.

Ολο αυτό το καθεστώς δεν υπάρχει σήμερα, εφόσον η χώρα παραμένει στην Ε.Ε. Σύμβουλοι επιχειρήσεων, εταιρείες και επιμελητήρια αναζητούν νέες διαδρομές για τις εισαγωγές, εάν επιβληθούν τελωνειακοί έλεγχοι στο Ντόβερ, αλλά δεν υπάρχει άλλο λιμάνι με ανάλογες συνδέσεις με την ηπειρωτική Ευρώπη. Τέλος, εταιρείες έτοιμων γευμάτων εξετάζουν το ενδεχόμενο αλλαγής συστατικών, ώστε να αφαιρέσουν όσα έχουν τη μικρότερη διάρκεια ζωής.