ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η εικόνα δεν είναι τόσο άσχημη όσο φαίνεται

i-eikona-den-einai-toso-aschimi-oso-fainetai-2306888

Οι φόβοι μιας ύφεσης επανέρχονται στο προσκήνιο των διεθνών αγορών. Η μεγάλη σύγχυση που επικρατεί γύρω από το Brexit και η εξασθένηση του παγκόσμιου εμπορίου προκαλούν μεγάλη ανησυχία. Μελέτες και ορισμένα οικονομικά στοιχεία υποδεικνύουν πως συνεχίζεται η πτώση της δραστηριότητας στον βιομηχανικό κλάδο της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, ενώ και η αμερικανική βιομηχανία εμφανίζει χαμηλότερες επιδόσεις.

Από την άλλη πλευρά, η ανάπτυξη στις ΗΠΑ κινείται σε ηπιότερους ρυθμούς –λόγω του εμπορικού πολέμου και της υποχώρησης της εξωτερικής ζήτησης– αλλά δεν θα μειωθεί κάτω από το 2%. Μέσα σε λίγους μήνες θα έχουν, επίσης, εκτονωθεί οι πτωτικές τάσεις στην παγκόσμια βιομηχανία και κατ’ επέκταση οι πιέσεις που ασκούνται στην ανάπτυξη της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, ανοίγοντας τον δρόμο στην ανάκαμψη. Τα μέτρα στήριξης της κινεζικής οικονομίας θα αρχίσουν να αποφέρουν αποτελέσματα και η Βρετανία θα καταφέρει να αποφύγει ένα σκληρό Brexit.

Στα τέλη της περασμένης εβδομάδας συνέβησαν δύο γεγονότα που ενίσχυσαν τους φόβους μιας ύφεσης. Πρώτον, η μικρή αντιστροφή της καμπύλης αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων. Δεύτερον, η αιφνίδια πτώση του δείκτη υπευθύνων παραγγελιών (ΡΜΙ) στην Ευρωζώνη στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το φθινόπωρο του 2012, όταν δηλαδή ξέσπασε η κρίση στη Ζώνη του Ευρώ. Αυτά τα δύο γεγονότα είναι, πράγματι, αξιοσημείωτα, αλλά αξίζει να τα εξετάσει κανείς με προσοχή.

Οι επενδυτές σε τίτλους σταθερού εισοδήματος παρακολουθούν στενά τις μακροοικονομικές εξελίξεις. Κατά συνέπεια, οι μεγάλες διακυμάνσεις των αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα και η αντιστροφή της καμπύλης τους σηματοδοτούν αρνητικές εξελίξεις στην προοπτική της οικονομίας. Σήμερα, όμως, η προοπτική για την ανάπτυξη ξεφεύγει από τα όρια του οικονομικού κύκλου και επηρεάζεται επί το πλείστον από πολιτικούς παράγοντες. Αλλά συνήθως μια αντιστροφή στην καμπύλη των αποδόσεων προμηνύει μια ύφεση σε βάθος διετίας και δεν αντανακλά άμεσους κινδύνους στην ανάπτυξη.

Τον Μάρτιο καταγράφηκε η μεγαλύτερη πτώση των νέων παραγγελιών για εξαγωγές στον μεταποιητικό κλάδο της Ευρωζώνης από τον Αύγουστο του 2012, οδηγώντας τον δείκτη ΡΜΙ στις 47,6 μονάδες βάσης από τις 49,3 μ.β. τον Φεβρουάριο. Το διεθνές περιβάλλον επηρεάζει, κυρίως, τη γερμανική οικονομία που εξαρτάται από τις εξαγωγές. Αυτός είναι ο λόγος που ο δείκτης ΡΜΙ του γερμανικού μεταποιητικού κλάδου υποχώρησε στις 44,7 μονάδες βάσης που είναι το χαμηλό των τελευταίων 79 μηνών. Αντισταθμιστικό ρόλο στην εξασθένηση της μεταποίησης στη Γερμανία και στην Ευρωζώνη παίζει ο κλάδος των υπηρεσιών, που εμφανίζει ισχυρότερες του αναμενομένου επιδόσεις. Θετικό ρόλο διαδραματίζει, επίσης, η ενίσχυση της απασχόλησης μαζί με την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων.

Διανύουμε ακόμη μία εβδομάδα για το Brexit. Είναι, ως εκ τούτου, πιθανό να μην υλοποιηθούν οι προβλέψεις για μια αποκλιμάκωση των πιέσεων στην Ευρωζώνη μέσα σε λίγους μήνες. Παρατείνονται οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Κίνας για την επίτευξη μιας εμπορικής συμφωνίας όπως και η αβεβαιότητα για τις συνθήκες αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε. Οπότε μπορεί να καθυστερήσει ακόμη περισσότερο μια βελτίωση του οικονομικού κλίματος. Ωστόσο δεν αναμένεται να υπάρξει ύφεση στη Γερμανία –παρά την εξασθένηση της μεταποίησης– χάρις στις αντοχές του κλάδου υπηρεσιών και της απασχόλησης. Ακόμη και σε ό,τι αφορά την Ευρωζώνη, τα τελευταία στοιχεία σχηματίζουν μια συγκεχυμένη εικόνα που δεν είναι απαραιτήτως μόνον αρνητική. Τον Μάρτιο παρουσιάστηκε περαιτέρω, αν και μικρή, ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης στην Ευρωζώνη μαζί με τη δημοσιοποίηση στοιχείων που έδειξαν την επιδείνωση του κλίματος στη μεταποίηση.

* O κ. Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος στην Berenberg Bank.