ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Εμμεση αύξηση των επιτοκίων από κεντρική τράπεζα Τουρκίας

Εμμεση αύξηση των επιτοκίων από κεντρική τράπεζα Τουρκίας

Σε μια έμμεση αύξηση του κόστους δανεισμού προχώρησε χθες η Τράπεζα της Τουρκίας, εξωθώντας τις τουρκικές τράπεζες να δανειστούν με υψηλότερο επιτόκιο. Στόχος της είναι να στηρίξει την τουρκική λίρα, που εξακολουθεί να υποχωρεί μαζί με τα ομόλογα της γειτονικής χώρας. Ο λόγος είναι ότι ακόμη και οι ριψοκίνδυνοι επενδυτές εγκαταλείπουν τους τουρκικούς τίτλους μετά την απόφαση για επαναληπτικές δημοτικές εκλογές στην Κωνσταντινούπολη.

Ανακοινώνοντας χθες ότι αναστέλλει τον δανεισμό μιας εβδομάδας που έχει επιτόκιο 24%, η Τράπεζα της Τουρκίας εξωθεί τώρα τις τουρκικές τράπεζες να δανειστούν με το ακριβότερο overnight επιτόκιο του 25,5%. Νωρίτερα είχε προηγηθεί νέα υποχώρηση της τουρκικής λίρας, που έχει χάσει από την αρχή της εβδομάδας το 4% της αξίας της και χθες το απόγευμα κυμαινόταν πλέον στις 6,225 τουρκικές λίρες προς ένα δολάριο.

Παράλληλα, υποχωρούσαν τα δεκαετή ομόλογα του τουρκικού δημοσίου, με τις αποδόσεις τους να εκτινάσσονται πλέον στο 21,17% από το 20,99% στο οποίο έκλεισαν την Τετάρτη. Την ανησυχία των επενδυτών προδίδουν, άλλωστε, οι μαζικές πωλήσεις βραχυπρόθεσμου χρέους της Τουρκίας, με τις αποδόσεις των διετών ομολόγων να αναρριχώνται στο 24,43% από το 23,05%.

Ανάλογη άνοδο σημειώνει, άλλωστε, το κόστος ασφάλισης του τουρκικού χρέους έναντι πτώχευσης, με τα ασφάλιστρα των πενταετών ομολόγων (Cds) να κάνουν άλμα 11 μονάδων βάσης στις 483 μ.β. και να βρίσκονται πλέον στα προεκλογικά επίπεδα.

Σχετικό δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Die Welt εντοπίζει τους δύο παράγοντες που λειτουργούν αποτρεπτικά ακόμη και για τους πλέον ριψοκίνδυνους επενδυτές με συνέπεια να εγκαταλείπουν την Τουρκία: το αβέβαιο ιδιοκτησιακό καθεστώς και η προφανής αυθαιρεσία του κράτους.

Οπως, άλλωστε, επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές και διεθνείς οργανισμοί, η επανάληψη των δημοτικών εκλογών στην Κωνσταντινούπολη συνεπάγεται αναβολή των μεταρρυθμίσεων που χρειάζεται η τουρκική οικονομία.

Σύμφωνα με τον Εντουαρντ Πάρκερ, αρμόδιο για θέματα Τουρκίας στον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch Ratings, «οι επαναληπτικές εκλογές αποτελούν αρνητική εξέλιξη καθώς παρατείνουν την περίοδο της αβεβαιότητας». Σημειωτέον ότι την περασμένη εβδομάδα ο οίκος Fitch επιβεβαίωσε τη βαθμολογία ΒΒ που έχει δώσει στα ομόλογα του τουρκικού δημοσίου και η οποία τα κατατάσσει στην κατηγορία των «ομολόγων-σκουπιδιών».

Και την ίδια στιγμή που οι περισσότεροι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά την Τουρκία, όλο και περισσότεροι Τούρκοι μετατρέπουν τις οικονομίες τους σε δολάρια για να τις προστατέψουν. Το αποτέλεσμα είναι η λεγόμενη «δολαριοποίηση» της τουρκικής οικονομίας και η περαιτέρω αύξηση των πιέσεων στο νόμισμα της χώρας. Σημειωτέον ότι η Goldman Sachs προβλέπει πως μέσα σε ένα χρόνο η τουρκική λίρα θα έχει υποχωρήσει τόσο ώστε οι Τούρκοι θα πρέπει να καταβάλουν επτά λίρες για να αγοράσουν ένα δολάριο.

Σε ό,τι αφορά το πόσο αποτελεσματικές μπορούν να είναι οι κινήσεις της κεντρικής τράπεζας, ο Τιμ Ας, στρατηγικός αναλυτής αναδυόμενων αγορών στην BlueBay Asset Management, τονίζει ότι με τη χθεσινή απόφασή της μειώνει σημαντικά τον όγκο των τουρκικών λιρών που θα είναι διαθέσιμες για να  αγοράσουν οι Τούρκοι σκληρό νόμισμα. Προσθέτει, όμως, εμφατικά πως πρόκειται απλά για ένα προσωρινό μέτρο, καθώς «το πραγματικό πρόβλημα είναι το ότι η οικονομική πολιτική που ασκείται στην Τουρκία έχει μηδενική αξιοπιστία».

Φυγή επενδυτών

Οι μαζικές πωλήσεις τουρκικών τίτλων που έχουν κλιμακωθεί τους τελευταίους μήνες, αντανακλούν την κλονισμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών στην τουρκική ηγεσία. Οπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, η επικρατούσα αντίληψη μεταξύ επενδυτών είναι πως η τουρκική αγορά είναι σε υπερβολικό βαθμό εκτεθειμένη σε πολιτικές παρεμβάσεις και αυθαιρεσίες. Αιτία ο επιθετικός παρεμβατισμός του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος για μεγάλο χρονικό διάστημα εμπόδιζε την κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια, μολονότι ο πληθωρισμός βρίσκεται εδώ και μήνες σε επίπεδα κοντά στο 20%. Προσπαθώντας να αποφύγει μια επιβράδυνση της ανάπτυξης αλλά και περαιτέρω επιβάρυνση των τουρκικών τραπεζών και επιχειρήσεων, ο Τούρκος πρόεδρος έχει φτάσει να υποστηρίζει πως ο πληθωρισμός οφείλεται στα υψηλά επιτόκια, προκαλώντας, βέβαια, θυμηδία στους οικονομολόγους.  Το φθινόπωρο του περασμένου έτους η  Τράπεζα της Τουρκίας προχώρησε μεν σε γενναία αύξηση των επιτοκίων, αλλά επενδυτές και οικονομολόγοι επιμένουν πως πρέπει να επιβάλει ακόμη πιο περιοριστική νομισματική πολιτική. Προ δύο εβδομάδων, άλλωστε, οι ανακοινώσεις της κατέδειξαν απροθυμία να αυξήσει εκ νέου το κόστος δανεισμού. Συνέπεσαν δε με τις νέες υποσχέσεις του Τούρκου προέδρου πως σύντομα θα μειωθούν ταυτοχρόνως ο πληθωρισμός και τα επιτόκια της τουρκικής λίρας. Το αποτέλεσμα των πιέσεων του Τούρκου προέδρου είναι να καταφεύγει συχνά η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας σε ανορθόδοξες μεθόδους για να στηρίξει το νόμισμα και να ανακόψει τον πληθωρισμό, χωρίς να έρθει σε σύγκρουση με τον Ερντογάν. Στο μεταξύ, η γειτονική χώρα αντιμετωπίζει πρόβλημα μειωμένων συναλλαγματικών διαθεσίμων, ένα διαρκώς διευρυνόμενο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και μια εντεινόμενη κρίση στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.