ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Συναγερμός για το libra στο χρηματοπιστωτικό σύστημα

facebookkkk-

Kλίμα συναγερμού φαίνεται να έχει προκαλέσει το σχέδιο της Facebook για ένα παγκόσμιο ψηφιακό νόμισμα που θα κυκλοφορήσει από το επόμενο κιόλας έτος. Το libra, όπως θα αποκαλείται η νέα φιλοδοξία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ, παρουσιάζεται σε μια στιγμή που το χρηματοπιστωτικό σύστημα βάλλεται από την εισβολή των τεχνολογικών κολοσσών στο πεδίο των πληρωμών και βλέπει στο επίμαχο ψηφιακό νόμισμα μια «κατά μέτωπον επίθεση», όπως χαρακτηριστικά σχολιάζουν οι Financial Times. Προκαλεί, έτσι, αντιδράσεις σαφώς εντονότερες από όσες είχαν έως τώρα εκφραστεί για την ανάδυση των κρυπτογραφημένων νομισμάτων και την έλξη που είχαν ασκήσει σε μερίδα επενδυτών ανά τον κόσμο. Και βέβαια η επιρροή που ασκεί παγκοσμίως το πλέον δημοφιλές μέσο μαζικής δικτύωσης, με τα 2,4 δισεκατομμύρια χρηστών, εμπνέει ανησυχία για τις παρενέργειες μιας πρωτοφανούς ανατροπής σε έναν από τους κεντρικούς πυλώνες της παγκόσμιας οικονομίας. Πολλώ δε μάλλον όταν υπάρχουν αμφιβολίες για την αξιοπιστία του ίδιου του Facebook. Την ίδια στιγμή, όμως, το σχέδιο της Facebook επαναφέρει τα κρυπτογραφημένα νομίσματα στο προσκήνιο και δίνει ώθηση στο bitcoin. Το πιο δημοφιλές από τα ψηφιακά νομίσματα υπερέβη χθες τις 11.000 δολάρια για πρώτη φορά μετά 15 μήνες και η συνολική άνοδός του από την αρχή του έτους φτάνει στο 170%. 

Την ανησυχία της έσπευσε να εκφράσει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), η θεωρούμενη κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, προειδοποιώντας για τη ζημία που ενδέχεται να υποστεί ο τραπεζικός τομέας. Σε σχετική έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα την Κυριακή, η BIS προειδοποιεί πως οι τεχνολογικοί κολοσσοί  Facebook, Amazon και Google «θα κατακτήσουν σύντομα δεσπόζουσα θέση» στην παγκόσμια αγορά επειδή διαθέτουν εκτεταμένο δίκτυο χρηστών. Ο τραπεζικός τομέας έχει ήδη πληγεί από την εισβολή των τεχνολογικών κολοσσών στις δραστηριότητές του. Πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters αποκάλυπτε μάλιστα πως μεγάλες τράπεζες έχουν αναζητήσει εναλλακτική για την άντληση κερδών και εκμεταλλεύονται τα προσωπικά δεδομένα των  πελατών τους πωλώντας τα σε εταιρείες λιανικής. Σε ό,τι αφορά τη θετική πλευρά του libra, η BIS αναγνωρίζει πως το εγχείρημα της Facebook μπορεί πράγματι να εξυπηρετήσει πολλούς ανθρώπους και να επεκτείνει τη συμμετοχή των κατοίκων του αναπτυσσόμενου κόσμου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Δικαιώνει, έτσι, κατά κάποιον τρόπο, τον ισχυρισμό της Facebook ότι θα μπορεί να το χρησιμοποιεί το 1,7 δισεκατομμύριο άτομα ανά τον κόσμο τα οποία δεν διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό.

Εκφράζει, ωστόσο, η BIS εντονότατη ανησυχία καθώς εκτιμά ότι το libra εγκυμονεί κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τον ανταγωνισμό αλλά και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Καλεί γι’ αυτό τις ρυθμιστικές αρχές όλων των χωρών να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για να διασφαλίσουν ότι «οι τεχνολογικοί κολοσσοί και οι τράπεζες θα ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις». Τονίζει μάλιστα πως οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να αντιδράσουν έτσι ώστε να αντλήσει ο τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών τα οφέλη από την είσοδο των τεχνολογικών κολοσσών, αλλά ταυτοχρόνως να περιοριστούν οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν. Από την πρώτη στιγμή, άλλωστε, ο όμιλος Citibank έσπευσε να προειδοποιήσει πως το libra θα μετατρέψει το μέσο κοινωνικής δικτύωσης σε εταιρεία που «θα κόβει περισσότερο χρήμα» ενώ υπογράμμισε ότι το σχέδιο περιβάλλει αβεβαιότητα ιδιαιτέρως μετά τα σκάνδαλα διαρροής προσωπικών δεδομένων που έχουν πλήξει τη δημοτικότητα του Facebook.

Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνον στο χώρο των κεντρικών τραπεζών. Στην ίδια πρόβλεψη κατατείνει σχετικό σχόλιο του Τζέιμς Μάκιντος, αρθρογράφου της Wall Street Journal, σύμφωνα με τον οποίο το επίμαχο ψηφιακό νόμισμα θα αποτελέσει «άδεια στη Facebook για να τυπώνει χρήμα». Αναφερόμενος στις εταιρείες Visa, Paypal, Mastercard, Uber και eBay, που θα είναι συνεργάτες της Facebook και θα στηρίζουν η καθεμία το libra με κεφάλαια ύψους 10 εκατ. δολ., ο αρθρογράφος της αμερικανικής εφημερίδας προεξοφλεί πως θα αντλήσουν από αυτό μεγάλα κέρδη της τάξης τουλάχιστον του 40%. Προειδοποιεί, όμως, παράλληλα πως οι κάτοχοι του ψηφιακού νομίσματος μπορεί να χάσουν τα χρήματά τους καθώς δεν υπάρχει καμία εγγύηση για τα κεφάλαια του libra.

Ανησυχία εξέφρασε, άλλωστε, και ο Γερμανός ευρωβουλευτής Μάρκους Φέρμπερ, προειδοποιώντας πως με το ψηφιακό της νόμισμα η Facebook μπορεί να εξελιχθεί σε «σκιώδη τράπεζα» και κάλεσε τις ρυθμιστικές αρχές σε επαγρύπνηση.

Μιλώντας, άλλωστε, στους Financial Times, ο Ντέιβιντ Γέρμακ, καθηγητής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Στερν της Νέας Υόρκης, μίλησε για επίθεση των πέντε μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στη βιομηχανία πληρωμών. Οπως, άλλωστε, τονίζει η βρετανική εφημερίδα, υπάρχουν σοβαρές επιφυλάξεις ως προς το αν η Facebook θα περιφρουρήσει τα οικονομικά δεδομένα των χρηστών του libra και δεν θα τα μοιραστεί με άλλες υπηρεσίες της.