ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κύκλους κάνουν οι κρίσεις στην Αργεντινή

macri-_25946378

Το να μιλάει κανείς για χώρες που κάποιος τις έχει καταραστεί, ίσως να φαίνεται πολύ ξεπερασμένο για να γίνει πιστευτό στη σύγχρονη εποχή της τεχνολογίας. Εντούτοις, στην περίπτωση της Αργεντινής η συνεχής επανάληψη κρίσεων χρέους έχει λάβει… υπερβατικές διαστάσεις. Η χρεοκοπία της βρετανικής τράπεζας Barings το 1890 κυρίως λόγω της μεγάλης και ριψοκίνδυνης έκθεσής της στην Αργεντινή και η μετέπειτα διάλυση της οικονομίας της χώρας θεωρείται η μεγαλύτερη κρίση χρέους του 19ου αιώνα. Για τους Αργεντινούς δεν είναι απλώς κάποια κεφάλαια σε ένα εγχειρίδιο οικονομίας, αλλά ένα φαινόμενο ακμής και παρακμής, που το ζουν μέχρι σήμερα και σχετίζεται με τα οικονομικοπολιτικά τους προβλήματα, όπως αναφέρει σε σχετικό του άρθρο το Bloomberg. Από το 1950 μέχρι σήμερα, δηλαδή για σχεδόν 70 χρόνια, η χώρα έχει περάσει τα 23 χρόνια σε ύφεση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η «περιπέτεια» της Αργεντινής είναι η δεύτερη χειρότερη στον κόσμο, έχοντας στην πρώτη θέση αυτής της παράδοξης κατάταξης τη Δημοκρατία του Κονγκό, που έχει περάσει δύο σοβαρούς πολέμους, τρία στρατιωτικά πραξικοπήματα και πολυάριθμες περιφερειακές συρράξεις την εν λόγω περίοδο. Η γειτονική Βραζιλία τελούσε σε ύφεση σχεδόν 8,5 χρόνια.

Η αιώνια αβεβαιότητα της Αργεντινής έρχεται και πάλι στο προσκήνιο ενόψει των εκλογών και του ότι ο νυν πρόεδρος της χώρας Μαουρίσιο Μάκρι επιδιώκει να επανεκλεγεί. Το πέσο δέχεται σφοδρές επιθέσεις και η χώρα έχει υπαχθεί σε ένα τεράστιο πρόγραμμα διάσωσης 56 δισ. δολαρίων υπό την αιγίδα του ΔΝΤ. Ο πρώτος γύρος των εκλογών τοποθετείται στις 11 Αυγούστου και αναμένεται να εξελιχθεί σε δραματική αντιπαράθεση για το οικονομικό μέλλον της Αργεντινής. Κι ενώ οι δημοσκοπήσεις φανερώνουν πως οι προβλέψεις είναι δύσκολες, οι επενδυτές δείχνουν σαφή προτίμηση στον Μαουρίσιο Μάκρι, όπως επισημαίνει το Bloomberg. Εκτιμούν ότι θα μπορέσει να εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να εξέλθει η οικονομία από την ύφεση. Aνησυχούν για τον κύριο αντίπαλο του Μάκρι, τον Αλμπέρτο Φερνάντες, ο οποίος, εάν εκλεγεί, δεν θα είναι μετριοπαθής, όπως ισχυρίζεται. Οι ανησυχίες τους επιτείνονται από το ότι είναι συνυποψήφιος με την πρώην λαϊκίστρια πρόεδρο Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ.

Ο Χουλιάν Ντιάς, ιδιοκτήτης τριών εστιατορίων στο Μπουένος Αϊρες θεωρεί προτιμότερη επιλογή το δίδυμο «Φερνάντες – Φερνάντες» για λόγους οικονομικούς και κοινωνικούς. Ο πληθωρισμός έχει κάνει τις τιμές να φθάσουν στα ύψη. Πέρυσι ένας καφές με γάλα έκανε 55 πέσο και φέτος 80 πέσο (1,80 δολάρια). Μείωσε το προσωπικό του και, εν αναμονή του εκλογικού αποτελέσματος, «παγώνει» και τα σχέδια επέκτασης. «Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανάπτυξη, όταν υπάρξει όξυνση της φτώχειας, έξαρση της βίας και ανεπαρκείς καταναλωτικές δαπάνες. Η κρίση της Αργεντινής είναι κυκλική, εξ ου και μη υποφερτή».

Πολλά από τα χαρακτηριστικά της κρίσης της τράπεζας Barings, όπως η διόγκωση του χρέους, η απαξίωση του νομίσματος, η διάσωση της χώρας και ακόμα και η ανομβρία, παραπέμπουν στη σημερινή ύφεση της Αργεντινής. Και τότε όπως και τώρα δαπανά πιο πολλά από όσα αποκομίζει, βασίζεται στα δολάρια από τις εξαγωγές σιτηρών και υποχρεώνει την κυβέρνηση να σωρεύει χρέη, ώστε να καλύψει τις εισαγωγές και, αφ ης στιγμής οι επενδυτές ζητήσουν περισσότερα χρήματα εκ των προτέρων, ένας φαύλος κύκλος με αλυσιδωτές αντιδράσεις θα οδηγήσει σε καταστροφή. Δεν προκαλεί απορία το γεγονός πως τα τελευταία 84 χρόνια ύπαρξης κεντρικής τράπεζας έχουν περάσει από αυτήν 61 διοικητές, αναφέρει το Bloomberg.

Στο 40% ο πληθωρισμός

Ο κώδωνας του κινδύνου ηχεί και πάλι για την Αργεντινή. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κάνει λόγο για 1,3% συρρίκνωση το 2019 και πληθωρισμό 40%, ενώ το σκηνικό σκιάζουν και οι προοπτικές για πολιτική αστάθεια. Οι Αργεντίνοι δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς και αυτό αποδεικνύεται με το ότι διατηρούν σε αποταμιεύσεις σχεδόν 350 δισ. δολάρια εκτός συνόρων, δηλαδή περισσότερα από όσα εντός, αναφέρει το Bloomberg.  Τα στοιχεία δίνει ο Μιγκέλ Κίγκελ, διευθυντής της εταιρείας συμβούλων EconViews και συγγραφέας ενός βιβλίου για τις οικονομικές κρίσεις της Αργεντινής. «Η έλλειψη εμπιστοσύνης απορρέει από το γεγονός ότι κάθε λίγα χρόνια είτε εκτινάσσεται ο πληθωρισμός είτε υποτιμάται κατά πολύ το νόμισμα και η μέθοδος προστασίας είναι η στροφή στο δολάριο», παρατηρεί. Από τις αρχές του 1970 έως το 1983 στη χώρα πέρασαν επτά πρόεδροι και μια αιμοσταγής στρατιωτική χούντα, που κυβερνούσε επί σχεδόν οκτώ χρόνια, οδηγώντας τελικά την Αργεντινή σε πόλεμο με τη Βρετανία. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του 1990 ανέλαβαν πολιτικοί φίλα διακείμενοι προς τις εταιρείες, κατόπιν λαϊκιστές (2003 -2015) και ύστερα ο πρόεδρος Μαουρίσιο Μάκρι, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της οικονομίας της αγοράς. Αλλά τον τελευταίο καιρό θέλησε να πολεμήσει τον λαϊκισμό των προκατόχων του με λαϊκισμό, «παγώνοντας» τις τιμές των τροφίμων, τους λογαριασμούς κινητών και ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ιστορικός της οικονομίας Γκεράρντο ντελά Παολέρα, πιστεύει πως ανεξαρτήτως νικητή στις εκλογές θα πρέπει η χώρα να αναδιαρθρώσει το χρέος της το 2021, όταν παύσουν οι ενέσεις ρευστού του ΔΝΤ.