ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Δικαίωση Πολωνών που έλαβαν στεγαστικό σε ελβετικό φράγκο

Δικαίωση Πολωνών που έλαβαν στεγαστικό σε ελβετικό φράγκο

Υπέρ των Πολωνών καταναλωτών που είχαν πάρει στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο τάχθηκε χθες το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κρίνοντας ότι έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από τα πολωνικά δικαστήρια την ακύρωση αυτών των δανειακών συμβάσεων. Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές εξηγούν πως κάθε περίπτωση θα κριθεί μεμονωμένα και ότι σε ανάλογες δικαστικές διαμάχες στο παρελθόν οι τράπεζες έχουν καταφέρει να κερδίσουν την πλειονότητα των υποθέσεων.

Κατά πόσον θα επιβαρύνει η απόφαση του ΔΕΕ τον πολωνικό τραπεζικό κλάδο θα φανεί σε βάθος χρόνου. Η πολωνική κανονιστική αρχή του χρηματοπιστωτικού τομέα διαβεβαίωσε χθες πως οι τραπεζικός τομέας είναι καλά προετοιμασμένος. Πολωνικές τράπεζες έχουν χορηγήσει δάνεια σε ελβετικό φράγκο, ύψους 31 δισ. δολαρίων, και στη χειρότερη περίπτωση η δικαστική απόφαση θα μπορούσε να τους κοστίσει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα κέρδη τεσσάρων ετών.

Η χθεσινή απόφαση δικαιώνει κατ’ αρχάς περίπου μισό εκατομμύριο Πολωνούς καταναλωτές, διότι αναγνωρίζει ότι οι ρήτρες των τραπεζών στα στεγαστικά δάνεια είναι καταχρηστικές. Η απόφαση του ΔΕΕ δίνει το δικαίωμα στους Πολωνούς καταναλωτές να ζητήσουν την ακύρωση της δανειακής σύμβασης. Τον Αύγουστο, το ανώτατο δικαστήριο της Πολωνίας είχε κρίνει ότι τα δάνεια αυτά μπορούν να μετατραπούν και να αποπληρωθούν σε πολωνικό ζλότι. Σύμφωνα με το Bloomberg, η μετατροπή του υπολοίπου του δανείου από ελβετικό φράγκο σε ζλότι θα θα γίνει μάλιστα με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία που ίσχυε όταν είχε συναφθεί το δάνειο. Ωστόσο, στην απόφαση του ΔΕΕ εκφράζεται “σκεπτικισμός” για το κατά πόσον τα δάνεια που έχουν μετατραπεί σε ζλότι θα εξακολουθήσουν να έχουν επιτόκιο βασισμένο σε αυτό της Ελβετίας.

Το δικαστήριο έκρινε ότι οι καταχρηστικοί όροι δεν γίνεται απλώς να αντικατασταθούν από γενικές διατάξεις της πολωνικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με την απόφαση, εάν η απάλειψη των καταχρηστικών διατάξεων αλλάζει την αρχική δανειακή σύμβαση με τρόπο που να μην είναι αποδεκτός σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία, τότε η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν απαγορεύει την ακύρωση της δανειακής σύμβασης. Πλέον θα αποφασίσουν τα πολωνικά δικαστήρια εάν θα διατηρηθεί η δανειακή σύμβαση με βάση το αρχικό της ύψος, εκπεφρασμένο πια σε ζλότι και όχι σε ελβετικό φράγκο ή αν θα ακυρωθεί με την έγκριση του δανειολήπτη. Δεν είναι σαφές πώς θα επιλυθούν δικαστικές διαφορές που αφορούν δόσεις δανείων που έχουν ήδη καταβληθεί.

«Η απόφαση προκαλεί αβεβαιότητα σχετικά με το συνολικό ποσό και τη χρονική συγκυρία που θα καταγραφούν δυνητικές ζημιές για τις τράπεζες», λέει στο Bloomberg ο Γκεόργκι Ντεϊάνοφ, οικονομολόγος της Morgan Stanley. Σε κάθε περίπτωση, προσθέτει, «αποτελεί λιγότερο άμεσο ρίσκο για το τραπεζικό σύστημα συνολικά».

Κατά τον Κρίστοφερ Σιλς, αναλυτή της Informa Global Markets, «αυτά (τα δάνεια) θα κριθούν κατά περίπτωση και ενδεχομένως να απαιτηθεί πολύς χρόνος. Σε ανάλογες περιπτώσεις οι τράπεζες είχαν κερδίσει τις περισσότερες υποθέσεις», εξηγεί στο Bloomberg. Χθες το μεσημέρι ο τραπεζικός δείκτης στο χρηματιστήριο της Βαρσοβίας υποχωρούσε κατά 1,1%. Αρχικά η λήψη δανείου σε ελβετικό φράγκο φαινόταν ελκυστική επιλογή στους Πολωνούς (και σε άλλων εθνικοτήτων) καταναλωτές, καθώς η Ελβετία διατηρούσε πολύ χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού από την Πολωνία. Ωστόσο, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει δραματικά μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και ιδιαίτερα μετά το 2008, διότι το πολωνικό ζλότι υποχώρησε πολύ έναντι του ελβετικού φράγκου. Σύμφωνα με το Bloomerg, τα τελευταία 11 χρόνια το πολωνικό ζλότι έχει χάσει πάνω από το 50% της αξίας του έναντι του ελβετικού φράγκου. Το αποτέλεσμα ήταν ό,τι κέρδιζαν οι Πολωνοί καταναλωτές από τα χαμηλότερα ελβετικά επιτόκια δανεισμού να το χάνουν στο πολλαπλάσιο εξαιτίας της συναλλαγματικής μεταβολής.