ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H γερμανική οικονομία ασθενεί

H Γερμανία ανέμενε φέτος να γιορτάσει τις επιδόσεις της οικονομίας της. H πραγματική ανάπτυξη θα υπερέβαινε εκείνη των ΗΠΑ για πρώτη φορά σε μια δεκαετία. H ανεργία θα εξακολουθούσε να μειώνεται. Κι όμως… Οι ΗΠΑ θα αναπτυχθούν ταχύτερα απ’ ό,τι η Γερμανία το 2001. H μικρή μείωση του ΑΕΠ τρίτου τριμήνου, με προοπτικές επιδείνωσης το τέταρτο τρίμηνο, δείχνει μια οικονομία που πέφτει σε ύφεση.

Οι ευθύνες δεν μπορούν να επιρριφθούν αλλού. H γερμανική επιβράδυνση ξεκίνησε το δεύτερο εξάμηνο του 2000: δεν έπεται της αμερικανικής. H πτώση της κατανάλωσης και των επενδύσεων προκάλεσε την πρόσφατη συρρίκνωση και δεν μείωσε τις εξαγωγές σε σχέση με τις εισαγωγές. Παρ’ όλα αυτά, μέρος της κατάστασης αυτής μπορεί να αποδειχθεί προσωρινό. H αναταραχή στον κλάδο κατασκευών θα επιβραδυνθεί. Το περασμένο έτος, η βιομηχανία απώλεσε το 10% των υπαλλήλων της και το 8% της παραγωγής της. Και τα στοιχεία περί ΑΕΠ σκιάσθηκαν προσωρινά από εταιρείες που μείωναν το επίπεδο των αποθεμάτων τους.

Κάποιες άμεσες αιτίες της βραδείας ανάπτυξης αντιστράφηκαν επίσης. Με μείωση των επιτοκίων κατά 1,5% φέτος, η νομισματική πολιτική είναι πλέον πολύ χαλαρότερη. Υπάρχει αυτόματο δημοσιονομικό κίνητρο, καθώς η Γερμανία ορθώς επέτρεψε διόγκωση του δημοσιονομικού ελλείμματός της με την επιβράδυνση της οικονομίας Οι πετρελαϊκές τιμές έχουν πέσει. Ομως οι εξηγήσεις αυτές δεν επαρκούν. H ασθένεια επιδεινώνεται. H ανάπτυξη έμεινε περίπου στο 1,5% την περασμένη δεκαετία. H περυσινή ανάπτυξη κατά 3% ήταν εξαίρεση. O φόβος της μαζικής ανεργίας απειλεί ξανά να υπονομεύσει την κατανάλωση το 2002.

Οι δυνατότητες πολιτικής του καγκελάριου, Γκέρχαρντ Σρέντερ, είναι περιορισμένες. H ενεργός δημοσιονομική πολιτική περιορίζεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. H αποτελεσματικότητά του ούτως ή άλλως θα είναι περιορισμένη: η γνώση ότι οποιεσδήποτε φορολογικές περικοπές εν τέλει θα αντιστραφούν απλώς θα αυξήσει την αποταμίευση.

Η απελευθέρωση της εργατικής νομοθεσίας έχει μείνει στάσιμη. Και η κυβέρνηση δεν έχει αποδείξει εμπράκτως την επιθυμία της να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις του κλάδου υπηρεσιών, ο οποίος θα παρείχε ευκαιρίες ανάπτυξης, δεδομένου του σχετικώς μικρού μεγέθους του στη Γερμανία.