ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η αναπόφευκτη αύξηση του δημοσίου χρέους

07s1omologa1

Στην ηλικία, οι εβδομηντάρηδες είναι οι νέοι πενηντάρηδες. Η ίδια λογική εφαρμόζεται πλέον και στο δημόσιο χρέος. Οι κυβερνήσεις ξοδεύουν τεράστια ποσά προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον οικονομικό βραχνά που έχει προκαλέσει ο κορωνοϊός. Ο δανεισμός θα επηρεάσει αναπόφευκτα την οικονομική κατάσταση και παράλληλα οι επενδυτές θα είναι πιο ανεκτικοί στα αυξημένα χρέη.

Η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε ένα πακέτο ύψους 2 τρισ. δολαρίων για την υποστήριξη της οικονομίας. Η Γερμανία ανακοίνωσε πακέτο δαπανών και φοροαπαλλαγών, που αντιστοιχεί στο 4,5% του ΑΕΠ της. Το πακέτο στήριξης της Γαλλίας αντιστοιχεί περίπου στο 2% του ΑΕΠ και η Ιταλία έχει ήδη εφαρμόσει έκτακτα μέτρα που αντιστοιχούν στο 1,4% του ΑΕΠ, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ. Δεδομένου ότι κανείς δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσουν τα μέτρα καραντίνας, οι αναλυτές δυσκολεύονται να προβλέψουν το ύψος του χρέους και το ΑΕΠ. Ωστόσο, η Goldman Sachs προχώρησε στις 24 Μαρτίου σε προβλέψεις σχετικά με την αντιστοιχία χρέους και ΑΕΠ της Ιταλίας, υπολογίζοντας ότι θα ανέλθει στο 161% φέτος, ενώ το τρίτο τρίμηνο του 2019 ήταν στο 137%. Η επενδυτική τράπεζα αναμένει ότι τα χρέη της Ισπανίας και της Γαλλίας θα ξεπεράσουν επίσης το 100% του ΑΕΠ φέτος.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι ομολογιούχοι θα απέφευγαν τις χώρες με δημόσιο χρέος που υπερβαίνει το ΑΕΠ. Αυτό, όμως, δεν πρόκειται να συμβεί μετά την πανδημία. Αρχικά, χωρίς τις έκτακτες δαπάνες το ΑΕΠ θα μειωνόταν περισσότερο και για μεγαλύτερο διάστημα, συνεπώς το χρέος θα αυξανόταν ούτως ή άλλως. Δεύτερον, εφόσον η αντιστοιχία χρέους και ΑΕΠ αυξάνεται σε όλον τον κόσμο, το πλαφόν ανοχής από τους επενδυτές θα ανέβει. Οπως έγραψε και ο τέως επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, στους Financial Times, τα υψηλότερα επίπεδα χρέους θα γίνουν μόνιμα χαρακτηριστικά των χωρών σε όλον τον κόσμο.

Ενας τρίτος λόγος για τον οποίο το δημόσιο χρέος στο 150% του ΑΕΠ θα γίνει το νέο 100% είναι ότι η ΕΚΤ και άλλες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αγοράζουν τεράστια ποσά χρέους. Ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ δεσμεύτηκε να αγοράσει όσο χρέος χρειαστεί και επέκτεινε το εύρος των περιουσιακών στοιχείων που μπορούν να αγοραστούν. Παράλληλα, η ΕΚΤ κατήργησε τα όρια στις αγορές κρατικών ομολόγων στο πλαίσιο του προγράμματος PEPP (Pandemic Emergency Purchase Programme) των 750 δισ. ευρώ για την καταπολέμηση των χρηματοοικονομικών συνεπειών του κορωνοϊού. Αυτό ενδέχεται να μειώσει τις αποδόσεις των ομολόγων.

Ορισμένοι φοβούνται ότι τέτοιου είδους μέτρα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση του πληθωρισμού. Ωστόσο, θα έπρεπε να τους ανησυχεί περισσότερο η άμεση απειλή αποπληθωρισμού και οικονομικής ύφεσης.