ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Επιστρέφει λόγω πανδημίας ο εφιάλτης του χρέους

Επιστρέφει λόγω πανδημίας ο εφιάλτης του χρέους

Η διόγκωση του χρέους θα επιστρέψει «και θα μας στοιχειώσει» ως το αναπόφευκτο συνεπακόλουθο των δαπανών που αποφάσισαν οι κυβερνήσεις για να στηρίξουν τις χειμαζόμενες οικονομίες τους. Στην προειδοποίηση αυτή προέβη χθες ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ Ανχελ Γκουρία, ώρες μετά τη δήλωση του επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Τζερόμ Πάουελ ότι η αμερικανική οικονομία θα χρειαστεί και περαιτέρω στήριξη. Περαιτέρω στήριξη, όμως, συνεπάγεται περαιτέρω δανεισμό και διόγκωση του χρέους. Οι δηλώσεις των δύο ανδρών συγκλίνουν, πάντως, στη διαπίστωση πως κάθε μέριμνα για το χρέος ή το έλλειμμα της υπερδύναμης δεν είναι της παρούσης, αλλά θα μπει ξανά σε προτεραιότητα όταν θα έχει αντιμετωπισθεί η πανδημία και ο ολέθριος αντίκτυπός της στην οικονομία.

Στο πλαίσιο συνέντευξής του σε online πλατφόρμα των Financial Times, ο κ. Γκουρία τόνισε πως «αναμφίβολα τώρα πρέπει να πετάξουμε το βιβλίο με τους κανόνες, εφόσον έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια υγειονομική κρίση, και μόνον έτσι το συνολικό κόστος θα είναι μικρότερο». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «στο τέλος θα υπάρξουν επιπτώσεις», ενώ θύμισε στις κυβερνήσεις ανά τον κόσμο ότι «προσπαθούμε να πετάξουμε έχοντας ήδη μεγάλο βάρος χρέους στα φτερά μας και τώρα τους προσθέτουμε κι άλλο». Προέβλεψε, επίσης, ότι πολλές οικονομίες θα ανακάμψουν πολύ αργότερα από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί από αυτή την ύφεση, τη χειρότερη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατά πολλούς τη χειρότερη μετά τη Μεγάλη Υφεση του 1930.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΟΟΣΑ, πολλές χώρες θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια προτού συνέλθουν από το τρομερό αυτό σοκ. Ο κ. Γκουρία εξέφρασε μάλιστα την εκτίμηση πως δεν θα πρόκειται για μια γρήγορη ανάκαμψη μετά τη γρήγορη πτώση, αλλά για μια αργή ανάκαμψη έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο ύφεσης ή στασιμότητας. Οσον αφορά τον χρόνο της ανάκαμψης, δήλωσε αβέβαιος ως προς το αν θα είναι το επόμενο έτος ή μετά δύο χρόνια.

Συνέστησε, άλλωστε, στις κυβερνήσεις να «κεφαλαιοποιήσουν» μέρος του πρόσθετου χρέους που αναγκάζονται να εκδώσουν είτε χορηγώντας ενισχύσεις σε επιχειρήσεις είτε διαγράφοντας μέρος των εγγυήσεων δανείων, τις οποίες έχουν παρατείνει για να ενθαρρύνουν τον δανεισμό των τραπεζών.

Σχεδόν ταυτόχρονα, ο πρόεδρος της Federal Reserve Τζερόμ Πάουελ τασσόταν εμμέσως υπέρ ενός νέου πακέτου στήριξης της αμερικανικής οικονομίας. Στο πλαίσιο ομιλίας του στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Peterson, ο κ. Πάουελ δήλωσε πως «ίσως αξίζει τον κόπο» να υπάρξει νέο πακέτο στήριξης της αμερικανικής οικονομίας προκειμένου να τη θωρακίσει και να αμβλύνει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πανδημίας.

Ο επικεφαλής της Fed τόνισε πως η σωστή δημοσιονομική πολιτική μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη μιας κρίσης ρευστότητας σε κρίση φερεγγυότητας. Αφησε, άλλωστε, να εννοηθεί πως κάθε προβληματισμός για τη διεύρυνση του ελλείμματος των ΗΠΑ πρέπει να μπει σε δεύτερη μοίρα τώρα. «Αργότερα θα αναγκαστούμε να  επιστρέψουμε στον δρόμο μιας βιώσιμης δημοσιονομικής πολιτικής», τόνισε, αλλά πρόσθεσε πως «η κατάλληλη στιγμή για να το κάνουμε θα είναι στις καλές εποχές, όταν η οικονομία θα είναι ισχυρή και η ανεργία σε χαμηλά επίπεδα».

Τασσόμενος ανοικτά υπέρ της περαιτέρω στήριξης της αμερικανικής οικονομίας, ο κ. Πάουελ υπογράμμισε πως «αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε το ισχυρότερο σοκ που έχει γνωρίσει η οικονομία στη σύγχρονη εποχή» και κατέληξε πως σε αυτή την περίσταση «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να θέσουμε σε προτεραιότητα τέτοια θέματα».

Τόνισε πως η οικονομική στήριξη που έχει χορηγήσει η κυβέρνηση Τραμπ στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου υπήρξε «έγκαιρη και επαρκώς μεγάλη», αναφερόμενος στο πακέτο των 3 τρισ. δολαρίων που έχει ήδη εγκρίνει το αμερικανικό Κογκρέσο από τον Μάρτιο. Πρόσθεσε, όμως, πως «ίσως να μην ήταν αυτό το τελευταίο κεφάλαιο». Κι ενώ παραδέχθηκε πως μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρό, ένα πρόσθετο πακέτο στήριξης «θα αξίζει να το χορηγήσουμε αν πρόκειται να μας βοηθήσει να αποφύγουμε τη μακροπρόθεσμη ζημία και μας δώσει τη δυνατότητα μιας πιο στιβαρής ανάκαμψης».

Για να τεκμηριώσει την άποψή του ότι η αμερικανική οικονομία χρειάζεται περαιτέρω στήριξη, ο επικεφαλής της Fed επικαλέστηκε τα τελευταία στοιχεία που κατατείνουν σε «όλο και βαθύτερες, όλο και πιο μακροσκελείς υφέσεις, οι οποίες τείνουν να προκαλούν μόνιμη ζημία στην παραγωγική δυνατότητα της οικονομίας». Επισήμανε, μάλιστα, πως η αμερικανική οικονομία διατρέχει τον κίνδυνο να διολισθήσει «σε μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας και στάσιμων εισοδημάτων». Γι’ αυτό και «οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποφύγουμε τέτοιου είδους εξελίξεις, και αυτό μπορεί να ισοδυναμεί με τη λήψη νέων μέτρων». Υποσχέθηκε, έτσι, πως η ομοσπονδιακή τράπεζα «θα εξακολουθήσει να κάνει πλήρη χρήση όλων των εργαλείων της μέχρις ότου παρέλθει η κρίση και δρομολογηθεί η ανάκαμψη της οικονομίας».