Πλήγμα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική η κρίση της Αργεντινής

Πλήγμα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική η κρίση της Αργεντινής

3' 11" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Πολλοί πιστεύουν ότι τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αργεντινή αποτελούν απλώς μία ακόμα από τις «κλασικές» οικονομικές κρίσεις που ταλαιπωρούν κατά καιρούς την περιοχή της Λατινικής Αμερικής. Για την πλειοψηφία όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά, καθώς η στάμπα «made iWashington» στις οικονομικές πολιτικές που ακολούθησε η χώρα ήταν εμφανής.

Η ολοκληρωτική αποτυχία των πολιτικών αυτών είναι κατά κύριο και πρώτο λόγο καταστροφική για τον λαό της Αργεντινής, αλλά είναι και καταστροφή για την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ας δούμε όμως πώς αντιλαμβάνεται την κατάσταση ένας Αργεντινός.

Η Αργεντινή, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη αναπτυσσόμενη χώρα, πίστεψε τις υποσχέσεις του άκρατου νεοφιλελευθερισμού που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δασμοί περιορίστηκαν, οι κρατικές επιχειρήσεις ιδιωτικοποιήθηκαν, το πέσο συνδέθηκε με το δολάριο και ο λαός της χώρας υποδέχθηκε μετά βαΐων και κλάδων τις πολυεθνικές. H Wall Street πανηγύρισε για τις εξελίξεις και άφθονο χρήμα διοχετεύτηκε στην Αργεντινή. Προς στιγμήν φάνηκε ότι το σύστημα της ελεύθερης αγοράς θα πανηγύριζε μια ακόμα νίκη και οι υπέρμαχοί του κόμπαζαν υπερήφανοι.

Σύντομα όμως φάνηκε ότι οι εξελίξεις δεν θα ήταν οι αναμενόμενες. Το 1997 η ασιατική κρίση επεκτάθηκε στη Λατινική Αμερική, κάτι που δεν προκάλεσε σε κανέναν την παραμικρή έκπληξη. Στην αρχή, το πλήγμα για την Αργεντινή φάνηκε περιορισμένο, αλλά όταν υπέκυψε και η Βραζιλία η κατάσταση για την Αργεντινή άρχισε να επιδεινώνεται με ταχείς ρυθμούς.

Η κατάρρευση της Αργεντινής συνδέεται περισσότερο με τη νομισματική πολιτική και λιγότερο με τις ελεύθερες αγορές. Ομως, επί σειράν ετών τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Wall Street παρουσίαζαν στους Αργεντινούς τις ελεύθερες αγορές και το σκληρό νόμισμα ως ασπίδα προστασίας. Επιπλέον, όταν η οικονομία της χώρας συνέχισε να αποδυναμώνεται με ταχείς ρυθμούς, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο -που για πολλούς θεωρείται ένα ακόμα τμήμα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών- φάνηκε ανίκανο να βοηθήσει προσφέροντας την απαραίτητη στήριξη.

Οι επικεφαλής του ΔΝΤ γνώριζαν για καιρό ότι η πολιτική σύνδεσης του πέσο με το δολάριο δεν ήταν βιώσιμη, αλλά δυστυχώς δεν προσέφεραν καμιά βοήθεια για να ξεφύγει η Αργεντινή από αυτή τη νομισματική παγίδα, αλλά ούτε και την απαραίτητη κάλυψη στην πολιτική ηγεσία της χώρας που υλοποίησε τις επιλογές αυτές. Αντ’ αυτού, η ηγεσία του ΔΝΤ παρέμεινε για μια ακόμα φορά προσκολλημένη στη γνωστή συνταγή της αυστηρής και ολοένα εντεινόμενης λιτότητας, μέχρι τέλους, σαν τον ιατρό που υποβάλλει τον ασθενή σε αλλεπάλληλες χειρουργικές επεμβάσεις με αποτέλεσμα να αποδυναμώνει επικίνδυνα τον οργανισμό του.

Σήμερα η Αργεντινή είναι βυθισμένη στο χάος. Ορισμένοι παρατηρητές μάλιστα την παρομοιάζουν με τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, ενώ οι Λατινοαμερικανοί δεν θεωρούν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως έναν αθώο συμπαραστάτη στο δράμα τους.

Τι θα συμβεί όμως στη συνέχεια; H καλύτερη δυνατή επιλογή για την επίλυση του προβλήματος της Αργεντινής ήταν η υποτίμηση του πέσο, η μείωση της αξίας του δολαρίου στη σύσταση του αργεντίνικου νομίσματος και η μετατροπή μεγάλου μέρους δολαριακού χρέους σε πέσο. Σήμερα όμως αυτή η επιλογή εμφανίζει εξαιρετικά περιορισμένες πιθανότητες.

Αντιθέτως, η νέα κυβέρνηση της Αργεντινής θα επιλέξει κατά τα φαινόμενα να γυρίσει το ρολόι πίσω επιβάλλοντας συναλλαγματικούς ελέγχους και ποσοστώσεις στις εισαγωγές, γυρνώντας την πλάτη στις ελεύθερες αγορές. Επίσης, δεν θα πρέπει να ξαφνιαστούμε αν η νέα κυβέρνηση υιοθετήσει την αντιαμερικανική ρητορική του παρελθόντος.

Στο σημείο αυτό αφήστε με να διατυπώσω μια πρόβλεψη: Οι παλαιομοδίτικες αυτές πολιτικές θα αποφέρουν αποτελέσματα, υπό την έννοια ότι θα επιφέρουν προσωρινή βελτίωση στην οικονομική κατάσταση της Αργεντινής, όπως ακριβώς συνέβη στη δεκαετία του ’30. Ομως, το να γυρίζεις την πλάτη στις διεθνείς αγορές είναι αρνητικό για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. H ιστορία της Αργεντινής προσφέρει την καλύτερη απόδειξη, αλλά όπως είπε και ο JhoMaynard Keynes μακροπρόθεσμα όλοι θα είμαστε νεκροί.

Τον περασμένο Απρίλιο ο Τζορτζ Μπους χαρακτήρισε τη ζώνη ελεύθερου εμπορίου της αμερικανικής ηπείρου ως έναν εκ των κορυφαίων στόχων της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών, που θα οδηγούσε σε «περίοδο ευημερίας το ημισφαίριο της ελευθερίας». Αν αυτός ο στόχος ήταν πραγματικά σημαντικός, τότε η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ δέχθηκε ένα σοβαρό πλήγμα.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT