H Ευρωζώνη εμπνέει και ελκύει τον Περσικό Κόλπο

H Ευρωζώνη εμπνέει και ελκύει τον Περσικό Κόλπο

5' 8" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για σύμπτωση ή για ηθελημένη επιλογή, ωστόσο ο συμβολισμός είναι τεράστιος. Τα έξι μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου -η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και το Μπαχρέιν- αποφάσισαν την παραμονή της εισαγωγής του ευρώ σε φυσική μορφή να προχωρήσουν ταχύτατα στη δική τους τελωνειακή και νομισματική ένωση, καθώς και σε μίνι διεύρυνση με τη σταδιακή ένταξη της Υεμένης.

Η πολιτική και οικονομική σημασία της συμφωνίας είναι τεράστια, και ιδιαίτερα για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οχι απλώς επειδή αποτελεί μια επιβεβαίωση των ευρωπαϊκών επιλογών που φαίνεται να λειτουργούν ως πρότυπο και για άλλες ομάδες χωρών, αλλά επειδή πρόκειται για μια σαφή επιλογή των συγκεκριμένων αραβικών κρατών για σύσφιγξη των εμπορικών σχέσεών τους με την Ευρωπαϊκή Ενωση, με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό καθώς οι «έξι» συγκεντρώνουν περίπου το ήμισυ των αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου του πλανήτη.

Εως το 2010

Οι ηγέτες των μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου υπέγραψαν συμφωνία με ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα για τη δημιουργία τελωνειακής ένωσης από την πρώτη ημέρα του 2003 (με ολοκλήρωση το 2005) και την εισαγωγή κοινού νομίσματος το αργότερο το 2010. Θυμίζουμε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες χρειάστηκαν το ίδιο διάστημα για να φτάσουν από το Μάαστριχτ του 1992 στο ευρώ του 1999.

Οταν μιλούμε για τελωνειακή ένωση εννοούμε την πλήρη κατάργηση των δασμών για το εμπόριο μεταξύ των χωρών αυτών και την υιοθέτηση ενός κοινού δασμολογίου για τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, ώστε να υπάρχουν κοινά σύνορα, τουλάχιστον από τελωνειακή άποψη. H συμφωνία προβλέπει τη μείωση των δασμών για τρίτες χώρες στο 5% από 4 έως 15% που βρίσκονται τώρα. Το συγκεκριμένο επίπεδο δασμών είναι συμβατό και με τις απαιτήσεις του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) διευκολύνοντας την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στο διεθνή οργανισμό, της μόνης χώρας από τις έξι που δεν είναι μέλος του.

Βασικός στόχος της τελωνειακής ένωσης είναι η προώθηση των εμπορικών σχέσεων των «έξι» με την Ευρωπαϊκή Ενωση, το σημαντικότερο εμπορικό εταίρο τους, με τη μορφή μιας συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου. H ιδέα αυτή κυοφορείται από καιρό, αλλά προσέκρουε από τη μια στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης για κοινό δασμολόγιο από τους «έξι», κάτι που λύνεται πλέον με την τελεωνειακή ένωση, και από την άλλη στην προστατευτική πολιτική των Ευρωπαίων, ιδίως στην επιβολή δασμού 6% στις εισαγωγές αλουμινίου από τον Κόλπο. Το εμπόριο των δύο περιοχών φτάνει τα 46 δισ. δολάρια το χρόνο.

Προτεραιότητα των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου είναι η απεξάρτησή τους από τα πετρελαϊκά έσοδα, ή για την ακρίβεια η μείωσή της, και η μεταρρύθμιση του δαπανηρού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης που, τουλάχιστον για τους προνομιούχους που έχουν τον τίτλο του πολίτη, φροντίζει για την ευημερία τους από τη γέννηση έως το θάνατο. Ενας οικονομολόγος από το Κουβέιτ χαρακτήριζε τις μοναρχίες της περιοχής ότι έχουν τη νοοτροπία φυλάρχων που κοιτούν απλώς να κρατούν ευχαριστημένους τους υπηκόους τους, για να έχουν πολιτική σταθερότητα. Σημειώνουμε ότι το μελλοντικό μέλος του Συμβουλίου, η Υεμένη, είναι η πτωχότερη με περιορισμένα πετρελαϊκά έσοδα αλλά και η μοναδική χώρα που αναγνωρίζει πολιτικά κόμματα, αντιπολίτευση και δέχεται τους ισλαμιστές στην κυβέρνηση. Αλλά το 2002 η οικονομία των χωρών αυτών θα συρρικνωθεί και θα αυξηθεί το δημόσιο χρέος εξαιτίας της υποχώρηση της τιμής του πετρελαίου. H σαουδαραβική οικονομία, η μεγαλύτερη από τις έξι, αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 6-7% φέτος, ενώ το Βασίλειο προβλέπει ότι ο προϋπολογισμός θα έχει έλλειμμα 12 δισ. δολαρίων.

Το άνοιγμα

Οι ευμετάβλητες τιμές του πετρελαίου δίνουν το ρυθμό και στην οικονομική πολιτική των πετρελαιοπαραγωγών χωρών. Μετά το σοκ της κατάρρευσης της τιμής του πετρελαίου στη διετία 1997-98, οι «έξι» κινητοποιήθηκαν στην κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων και του ανοίγματος της εσωτερικής αγοράς τους στους ξένους επενδυτές. Μέχρι τότε σε πολλές από τις χώρες αυτές απαγορευόταν στους ξένους να έχουν την απόλυτη πλειοψηφία εγχωρίων επιχειρήσεων και έπρεπε πάντα να έχουν ντόπιους συνεταίρους, για να μπορέσουν να δραστηριοποιηθούν σε αυτές. Ωστόσο, η ανάκαμψη των τιμών το 1999 έκανε όλους να ξεχάσουν τα σχέδιά τους καθώς τα έσοδα από το πετρέλαιο διογκώθηκαν ξανά.

Για τη δημιουργία του κοινού νομίσματος, οι «έξι» συμφώνησαν τη σύνδεση των νομισμάτων τους με το δολάριο ώς το τέλος του 2002 και την έναρξη διαδικασίας οικονομικής σύγκλισης από το 2005. Ηδη όλα τα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, εκτός από το Κουβέιτ, ακολουθούν την ισοτιμία του δολαρίου, όπως είναι φυσιολογικό καθώς οι βασικές εξαγωγές τους είναι το πετρέλαιο και η τιμή του πετρελαίου καθορίζεται σε δολάρια.

Το Κουβέιτ προτιμά να συνδέει το δηνάριό του με ένα «καλάθι» νομισμάτων αντί ενός νομίσματος, που ωστόσο δεν αποκαλύπτει τη σύνθεσή του και τη θεωρεί «κρατικό μυστικό». Φυσικά η εισαγωγή κοινού νομίσματος θα απαιτήσει και τη δημιουργία ενιαίας κεντρικής τράπεζας.

Ευρω-ενίσχυση

Για την Ευρωπαϊκή Ενωση έχει τεράστια σημασία ότι οι χώρες αυτές αποβλέπουν κυρίως σε αυτή για την αναδιάρθρωση του εξωτερικού τους εμπορίου και γενικότερα των οικονομιών τους. Βεβαίως και οι «έξι» βρίσκονται ακόμη υπό τον ασφυκτικό πολιτικό εναγκαλισμό των ΗΠΑ, και δευτερόντως της Βρετανίας, που όμως σε θέματα διεθνούς πολιτικής συμπεριφέρεται περισσότερο ως ατλαντική παρά ως Ευρωπαία.

Ωστόσο οι τελευταίες εξελίξεις ανοίγουν το πρώτο βήμα σε ένα μονοπάτι που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην απόκτηση σημαίνοντος ρόλου του ευρώ στην αγορά πετρελαίου, που προς το παρόν βρίσκεται υπό την απόλυτη κυριαρχία του δολαρίου.

Οπως αναφέρει ο υποδιοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Απόστολος Ταμβακάκης, σήμερα οι συγχωνεύσεις αποσκοπούν κυρίως στη διεύρνυση των πελατολογίων και όχι στην ανάπτυξη των δικτύων, αποσκοπούν στη συμπίεση του κόστους και στην ανάδειξη πλεονεκτημάτων, όπως για παράδειγμα το άνοιγμα στην αγορά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και, τέλος, στη δυνατότητα των τραπεζών να αποκομίσουν οφέλη από την επιδιωκόμενη εξωστρέφεια. Αυτό, εξηγεί, αντανακλά την προσπάθεια διεύρυνσης των πηγών εσόδων των τραπεζών και αφορά την όχι πολύ μακρινή εποχή κατά την οποία η ωρίμαση της εγχώριας αγοράς θα έχει περιορίσει σημαντικά και τις εναπομείνασες σήμερα πηγές κερδοφορίας. Να κάνουν, δηλαδή, πράξη οι ελληνικές τράπεζες αυτό που άλλες ξένες τράπεζες όπως η ABAMPO, η Unicredito, η HSBC, πολλές ισπανικές τράπεζες, φρόντισαν να πετύχουν ήδη την τελευταία πενταετία. H προσπάθεια αυτή αποτυπώνεται ώς ένα βαθμό και στα αποτελέσματα, καθώς φαίνεται ότι τα έσοδα από το εξωτερικό ως ποσοστό του συνόλου των εσόδων εμφανίζουν ήδη διπλασιασμό, καθιστώντας πιο εφικτό τον μελλοντικό στόχο, να υποκαταστήσουν με τη σειρά τους τα μελλοντικά διαφυγόντα κέρδη της εγχώριας δραστηριότητας.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT