ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διαβουλεύσεις στη Σύνοδο Κορυφής για το Ταμείο Ανάκαμψης

diavoyleyseis-sti-synodo-koryfis-gia-to-tameio-anakampsis-2383782

Δεν αναμένονται θεαματικές εξελίξεις από την πρώτη συζήτηση σε επίπεδο κορυφής σχετικά με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Ταμείο Ανάκαμψης (Next Generation EU), προϋπολογισμού 750 δισ. ευρώ, η οποία θα λάβει χώρα σήμερα, μέσω τηλεδιάσκεψης. Τα ζητήματα που διχάζουν –το μέγεθος του πακέτου, ο επιμερισμός μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων, η διάρκεια ζωής του εργαλείου και ο τρόπος αποπληρωμής– παραμένουν όλα ανοικτά.

Παράλληλα, μαζί με το Next Generation EU, οι «27» πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ενωσης, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2021-2027 – προσπάθεια η οποία είχε ναυαγήσει τον Φεβρουάριο, στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής με φυσική παρουσία πριν από την επέλαση του νέου κορωνοϊού στην Ευρώπη.

Σχετικά με το πακέτο των 750 δισ. ευρώ, οι πιο προβεβλημένοι πολέμιοί του είναι οι λεγόμενοι «φειδωλοί 4» (Ολλανδία, Σουηδία, Δανία, Αυστρία). Διπλωματικές πηγές προερχόμενες από τη φειδωλή συμμαχία αναδεικνύουν μια σειρά από ενστάσεις σχετικά με το πακέτο όπως διαμορφώθηκε από την Επιτροπή.
Αφενός θεωρούν ότι παραμένει θολή η διαδικασία έγκρισης των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και το πού πρέπει να δαπανηθούν οι πόροι του πακέτου. Χωρίς να καταθέτουν συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις, επιμένουν πως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δηλαδή τα υπόλοιπα κράτη-μέλη) πρέπει να έχει μεγαλύτερο λόγο στη διαδικασία έγκρισης από αυτόν που ήδη προβλέπεται από την Επιτροπή.

Η διάθεση των «4» να αποδεχθούν μεγάλο μέρος του τελικού πακέτου να αποτελείται από επιχορηγήσεις αντί για δάνεια (στην πρόταση της Κομισιόν είναι 2 προς 1) θα εξαρτηθεί από την ικανοποίησή τους σχετικά με την αυστηρή επιτήρηση των δαπανών. Επιπλέον, θέτουν ζητήματα σχετικά με τη δυνατότητα απορρόφησης των ποσών και ζητούν το πακέτο να μετατραπεί από τετραετές σε διετές (να λήγει δηλαδή στο τέλος του 2022). Μια πηγή εκτίμησε ότι το τελικό πακέτο θα μειωθεί περίπου στα 500 δισ. ευρώ – χωρίς να διευκρινίζει τι ποσοστό θα είναι απευθείας επιχορηγήσεις.

Εκτός των «4», δύσκολη περίπτωση θα είναι και η Φινλανδία, οι διατάξεις στο Σύνταγμα της οποίας σχετικά με τη δημοσιονομική κυριαρχία δημιουργούν νομικό κώλυμα για τη συμμετοχή της στην κοινή έκδοση χρέους μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αλλες χώρες, όπως η Εσθονία, θεωρούν ότι ποινικοποιούνται στην κατανομή των πόρων για τη σημαντική οικονομική πρόοδο που έχουν πετύχει την τελευταία δεκαετία, ενώ η Ουγγαρία δεν έχει πειστεί ότι πρέπει να συμμετάσχει σε ένα σχήμα χρηματοδότησης που θα παράσχει τη μερίδα του λέοντος των επιχορηγήσεων σε πολύ πλουσιότερες χώρες.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο κοινοτικό αξιωματούχο, «είναι θετικό ότι καμία χώρα δεν έχει απορρίψει ευθέως το σχέδιο». Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι διαπραγματεύσεις σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων από τότε που δημοσιεύθηκε η πρόταση (27 Μαΐου) εξελίσσονται σε θετικό κλίμα και ότι δεν ακούγονται «πολεμοχαρείς διατυπώσεις». Υπάρχει, περαιτέρω, ευρεία συναίνεση ότι η συμφωνία πρέπει να κλείσει μέσα στον Ιούλιο, ώστε να υπάρχει χρόνος στη συνέχεια για την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά και την κύρωση της απόφασης για αύξηση της οροφής των ιδίων πόρων στα Κοινοβούλια των κρατών-μελών. Η Επιτροπή, επιπλέον, εκτιμά ότι η διπλή διαπραγμάτευση για το ΠΔΠ και το Next Generation EU μπορεί να διευκολύνει την εξεύρεση λύσης, ικανοποιώντας μέσω του προϋπολογισμού αιτήματα χωρών που νιώθουν αδικημένες από το Next Generation EU.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι, όπως ανέφερε επανειλημμένως υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Επιτροπής, «βρισκόμαστε στην αρχή της διαπραγμάτευσης». Ενδέχεται να είναι ένα μακρύ καλοκαίρι.