Οι δύο ισοτιμίες του πέσο αφήνουν περιθώρια και για νέες απάτες

Οι δύο ισοτιμίες του πέσο αφήνουν περιθώρια και για νέες απάτες

3' 29" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Σε αντίθεση με την προηγούμενη, η νέα κυβέρνηση της Αργεντινής υπό τον πρόεδρο Εντουάρντο Ντουάλντε κατέφυγε στην αναστολή των πληρωμών και στην υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει το οικονομικό και κοινωνικό χάος στο οποίο έχει περιέλθει η χώρα.

Η πρώτη από τις δύο αυτές λύσεις αποτελούσε ήδη πραγματικότητα εφόσον δεν υπήρχαν χρήματα για να πραγματοποιηθούν οι πληρωμές. Σε ό,τι αφορά την υποτίμηση, υπήρχαν δύο επιλογές: H πρώτη ήταν η υποτίμηση του πέσο με την παράλληλη οριστική δολαριοποίηση της οικονομίας που θα μπορούσε να αναβαθμίσει βραχυπρόθεσμα την ανταγωνιστικότητά της και να οδηγήσει σε μείωση των επιτοκίων. Το κόστος της επιλογής αυτής θα ήταν, όμως, η μόνιμη πλέον εξάρτηση από τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve, ενώ ο κύκλος της οικονομίας της Αργεντινής δεν συμπίπτει μ’ εκείνον των ΗΠΑ. H δεύτερη ήταν η ακριβώς αντίθετη, δηλαδή η υποτίμηση και η απεξάρτηση της οικονομίας από το δολάριο. Αυτή ήταν η καινοτόμος πρόταση του Ρικάρντο Χάουσμαν.

Τελικά η νέα κυβέρνηση επέλεξε τη δεύτερη λύση αλλά μόνο μερικώς. Για να αντιληφθεί κανείς τη στροφή αυτή, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η κυβέρνηση προσπαθούσε να αποφύγει με κάθε τρόπο και με κάθε κόστος μια νέα λαϊκή εξέγερση, που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επιβίωσή της. Βρέθηκε έτσι και πάλι ενώπιον δύο επιλογών: αφ’ ενός, να άρει τους περιορισμούς στις αναλήψεις καταθέσεων, που στην πράξη υπήρξε ο κύριος λόγος για τον οποίο κατέβηκε ο κόσμος στους δρόμους. Κάτι τέτοιο δεν ήταν, όμως, δυνατόν, δεδομένου ότι θα έπρεπε να μετατραπούν σε δολάρια όσοι λογαριασμοί ήταν σε πέσο, πράγμα που θα είχε αποτέλεσμα μια ζήτηση για δολάρια δυσβάσταχτη για τις τράπεζες. H δεύτερη επιλογή που τελικά επικράτησε ήταν η διατήρηση των περιορισμών στην ανάληψη καταθέσεων. Διευρύνθηκε, όμως, το ανώτατο όριο στα 1.500 δολάρια το μήνα.

Η κυβέρνηση έδωσε, άλλωστε, την υπόσχεση ότι τον Ιανουάριο του 2003 θα επιτραπεί σταδιακά η ανάληψη καταθέσεων από τους λογαριασμούς σε δολάρια, που αντιπροσωπεύουν το 64% του συνόλου. Παράλληλα, εξαιρέθηκαν από την υποτίμηση όλα τα δάνεια αξίας μέχρι 100.000 δολαρίων που θα μπορούν να μετατραπούν σε πέσο με την παλιά ισοτιμία. Στην πράξη, δηλαδή, ο οφειλέτης στεγαστικού δανείου που έχει υποθήκη 90.000 δολαρίων οφείλει εφεξής 90.000 πέσο. H απόφαση αυτή, που αποβλέπει στον κατευνασμό της κοινής γνώμης, εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους για τις τράπεζες που μετά την υποτίμηση αντιμετωπίζουν μεγάλη αποσταθεροποίηση των ισολογισμών τους, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού τους είναι σε πέσο και το μεγαλύτερο μέρος των υποχρεώσεών τους σε δολάρια. Υπολογίζεται ότι το μέτρο αυτό ενδέχεται να στοιχίσει στις τράπεζες έξι δισ. δολάρια. Εξ άλλου, οι επιχειρήσεις κοινής ωφελείας θα αναγκασθούν να μετατρέψουν τους λογαριασμούς σε υποτιμημένα πέσο και παραμένει άγνωστο πώς θα στοιχειοθετηθούν οι λογαριασμοί αυτοί τη στιγμή που ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί τους πρώτους μήνες μετά την υποτίμηση.

Περίεργη υποτίμηση

Το πρόβλημα είναι ότι δεν πρόκειται για μια τυπική περίπτωση υποτίμησης εθνικού νομίσματος καθώς καθιερώνονται δύο ισοτιμίες, η μία επίσημη και θεωρητικώς ισχύουσα μόνο προσωρινά στο 1,40 πέσο ανά δολάρια και η άλλη, η «ελεύθερη», που θα καθορίζεται από την προσφορά και τη ζήτηση. H πρώτη θα ισχύει για τις εμπορικές συναλλαγές και τις εισροές κεφαλαίων και η δεύτερη για τις οικονομικές συναλλαγές και τον τουρισμό. Δεδομένου ότι οι περιορισμοί στις αναλήψεις καταθέσεων συνεπάγονται ελαχιστοποίηση της ρευστότητας, αναμένεται ότι η ελεύθερη ισοτιμία δεν πρόκειται να υποχωρήσει αισθητά σε σύγκριση με την επίσημη. Εξ άλλου, η ιστορία μάς διδάσκει ότι το σύστημα αυτό, όχι μόνο δεν λειτουργεί, αλλά προσφέρει έδαφος στην απάτη και τη διαφθορά όπως συμβαίνει πάντα όταν ισχύουν δύο διαφορετικές τιμές για το ίδιο εμπόρευμα.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όμως, που εγκυμονεί αυτή η υποτίμηση, είναι να μην πιστέψουν οι αγορές ότι μπορούν να τη θέσουν σε εφαρμογή και να βρεθεί εκτός ελέγχου υπερβαίνοντας τα προβλεπόμενα επίπεδά της. Ενώπιον μιας τέτοιας κατάστασης και δεδομένου ότι δεν θα υπάρξουν νέα δάνεια από το εξωτερικό, ενώ επιπλέον θα είναι πολιτικώς ανεπιθύμητα μια αισθητή συρρίκνωση των δαπανών για τους μισθούς, την παιδεία, την υγεία και τις κοινωνικές ασφαλίσεις, ενδέχεται η κυβέρνηση να ενδώσει στον πειρασμό να περιορίσει την αξία του χρέους τυπώνοντας χρήμα και δημιουργώντας περισσότερο πληθωρισμό από εκείνον που λογικά αναμένεται να επιφέρει η υποτίμηση. Στην περίπτωση αυτή θα εμπλακεί στη δίνη του υπερπληθωρισμού, που στο παρελθόν έχει τόσο ταλαιπωρήσει τους Αργεντινούς.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT