Enron: Λίντσεϊ και O’ Νιλ προσπάθησαν να… σώσουν τα προσχήματα

Enron: Λίντσεϊ και O’ Νιλ προσπάθησαν να… σώσουν τα προσχήματα

2' 30" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

O Λάρι Λίντσεϊ δεν έπρεπε να περιγράψει την υπόθεση Εnroως «φόρο υποτελείας στον αμερικανικό καπιταλισμό» ούτε ο Πολ O’ Νιλ να δηλώσει ότι «αποτελεί εγγενές στοιχείο του καπιταλισμού το ότι οι εταιρείες έρχονται και παρέρχονται». O κορυφαίος οικονομολόγος του Λευκού Οίκου και ο υπουργός Οικονομικών κατηγορήθηκαν για την αναισθησία τους.

Τα σχόλιά τους προδίδουν ότι δεν έχουν ακόμη καταλάβει τι συνέβη. Δεν πρόκειται για εταιρεία που πτώχευσε αλλά για σύστημα που απέτυχε όχι από απερισκεψία ή ραθυμία αλλά από διαφθορά. O κ. Λίντσεϊ και ο κ. O’ Νιλ προσπάθησαν να δικαιολογηθούν για την αποτυχία της Enron, που διατηρούσε τόσους δεσμούς με την κυβέρνηση Μπους ώστε οποιαδήποτε προσπάθεια ενίσχυσής της θα είχε καταστρεπτικές πολιτικές συνέπειες. Το θέμα, όμως, είναι σε τι οφείλεται η αποτυχία της Εnron.

Συνήθως θεωρούμε δεδομένη τη βιωσιμότητα μιας σύγχρονης εταιρείας όταν επαγγελματίες αναλαμβάνουν να προστατεύσουν τα συμφέροντα των μετόχων. Οπως, όμως, έχουν επισημάνει οι οικονομολόγοι μετά τον Ανταμ Σμιθ, ο διαχωρισμός ανάμεσα στην ιδιοκτησία και τη διοίκηση καλλιεργεί έδαφος για καταχρήσεις. Είναι, ωστόσο, αδύνατον να κινηθεί μια σύγχρονη οικονομία με οικογενειακές επιχειρήσεις. Στη μορφή που τον γνωρίζουμε, ο καπιταλισμός εξαρτάται από ένα πλέγμα θεσμών που περιορίζουν τα περιθώρια καταχρήσεων: τους κανόνες λογιστικής, τους ανεξάρτητους ελεγκτές, τις ρυθμίσεις στις αγορές και τις απαγορεύσεις των συναλλαγών με εμπιστευτική πληροφόρηση.

Η υπόθεση της Εnroκαταδεικνύει διαφθορά στους θεσμούς. Δεν λειτούργησε καμία ασφαλιστική δικλίδα ενώ οι υποτιθέμενοι ανεξάρτητοι παράγοντες είχαν εξαγορασθεί. H βυζαντική δομή της Εnroμε τις 3.000 θυγατρικές και συμμαχίες γελοιοποίησε κάθε κανόνα και θεσμό. Δεν ήταν τυχαίο ότι η δομή αυτή επέτρεψε στην εταιρεία να φοροδιαφεύγει τα τέσσερα τελευταία πέντε χρόνια.

Τον Αύγουστο, ένας από τους αντιπροέδρους της Εnroέγραψε στον πρόεδρό της για να του περιγράψει πως εταιρείες «μαϊμούδες» με κωδικά ονόματα όπως το «Κόνδορ» χρησιμοποιούνταν για την παρουσίαση πλασματικών κερδών. H εταιρεία λογιστών του Αρθουρ Αντερσεν ήταν ενήμερη. Εδωσε, ωστόσο, την έγκρισή της στην Εnroκαι εξαφάνισε τα σχετικά έγγραφα όταν προέκυψε θέμα. Οι ρυθμιστικές αρχές δεν εμφανίσθηκαν πουθενά επειδή οι πολιτικοί που διατηρούσαν προσωπικούς δεσμούς με την Enron, όπως ο γερουσιαστής Φιλ Γκλραμ, φρόντισαν να την απαλλάξουν.

Ο κ. Λίντσεϊ και O’ Νιλ προσπάθησαν να μας πείσουν ότι το σύστημα λειτουργεί σωστά, ότι η Εnroκατέρρευσε ακριβώς επειδή είχε διαφθαρεί. Μόνο που η Εnroήταν συλλογική οντότητα και τα διεφθαρμένα στελέχη της εξαφανίσθηκαν συλλήβδην έχοντας υπεξαιρέσει τουλάχιστον 1,1 δισ. δολάρια, ενώ οι υπάλληλοί της έχασαν τις αποταμιεύσεις τους. Το θέμα είναι πώς δουλεύει το καπιταλιστικό σύστημα. Οι επενδυτές πρέπει να είναι βέβαιοι ότι αληθεύουν τα κέρδη που αναφέρονται στις ανακοινώσεις, ότι τα στελέχη δεν θα εκμεταλλευθούν τις θέσεις τους για να πλουτίσουν εις βάρος των μετόχων και των εργαζομένων και ότι αν το κάνουν θα εντοπισθούν και θα τιμωρηθούν.

Βλέπουμε τώρα ότι το σύστημα που υποτίθεται ότι θα τα διασφάλιζε όλα αυτά δεν λειτουργεί σωστά και κανένας δεν πιστεύει ότι η Εnroαποτελούσε μεμονωμένη περίπτωση. Βλέπουμε, όμως, ότι η κυβέρνηση Μπους δεν το αντιλαμβάνεται. O Χάρβεϊ Πιτ, νέος πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, έγινε διάσημος ως δικηγόρος που υποστήριζε την ανεξαρτησία των εταιρειών συμβούλων και λογιστών. Βλέπουμε τώρα πως η εταιρεία Αnderseαξιοποίησε αυτήν την ανεξαρτησία της.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT