Ερχονται καλύτερες μέρες για τις διεθνείς αγορές

Ερχονται καλύτερες μέρες για τις διεθνείς αγορές

3' 30" χρόνος ανάγνωσης
Ακούστε το άρθρο

Ο ι συνέπειες από την παρατεταμένη κρίση που πλήττει τις χρηματιστηριακές αγορές δεν περιορίζονται μόνο στην καταγραφή των μέχρι σήμερα απωλειών. H άνοδος και πτώση άλλωστε -ενίοτε έντονες- αποτελούν βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις μεταβολές στο χώρο των μετοχών. Η παρούσα κρίση, περισσότερο από κάθε άλλη τα τελευταία χρόνια, έπληξε με την πολύμηνη διάρκειά της και την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Αμεση συνέπεια είναι ο προβληματισμός για τις εξελίξεις και ερωτήματα όπως: αν «έχουν συμβεί τα χειρότερα» και «πόσο σύντομα να επέλθει η οικονομική και κατ’ επέκταση η χρηματιστηριακή ανάκαμψη».

Ο κ. Ηλίας Καρακίτσος, καθηγητής και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Πίστης Finance ΑΕΠΕΥ, είναι αισιόδοξος με βάση την εμπειρία του παρελθόντος και τα σημερινά δεδομένα στις αγορές. Η παρούσα κρίση, όπως επισημαίνει, οφείλεται στην επανάσταση της τεχνολογίας που δημιούργησε τη χειρότερη φούσκα των τελευταίων πενήντα ετών.

Στο ερώτημα αν έχουμε δει και τα χειρότερα, ο κ. Καρακίτσος εκτιμά ότι αυτό εξαρτάται από το ύψος των χρεών που επιβαρύνουν φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις στις ΗΠΑ και από τις προοπτικές που υπάρχουν στην πρώτη περίπτωση για αύξηση του εισοδήματος και στη δεύτερη για βελτίωση της κερδοφορίας. Το σύνολο των χρεών των φυσικών προσώπων ανέρχεται περίπου στο 74% του ΑΕΠ, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από ενυπόθηκα δάνεια για την αγορά κατοικίας. Το σύνολο των χρεών των επιχειρήσεων φτάνει στο 67% του ΑΕΠ.

Οπως σημειώνει ο ίδιος, όταν «σκάσει» η φούσκα και οι τιμές μειώνονται, προκύπτει διάβρωση της καθαρής περιουσιακής θέσης και δημιουργούνται τεράστια χρέη. Τα νοικοκυριά αυξάνουν τον λόγο των αποταμιεύσεων προς το εισόδημα, για να επανακτήσουν τα οικονομικά μέσα και να εξοφλήσουν τα χρέη τους. Επίσης, οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να μειώσουν την παραγωγή, να απολύσουν εργατικό δυναμικό και να περιορίσουν δραστικά τις επενδυτικές δαπάνες προκειμένου να αυξήσουν τα κέρδη τους. Αποτέλεσμα της περικοπής δαπανών (που καλείται αποπληθωρισμός περιουσιακών στοιχείων και χρεών) είναι να περιπέσει η οικονομία σε ύφεση. Αυτό ακριβώς συνέβη τα δύο τελευταία χρόνια.

Σε ανάλογες περιπτώσεις κατά το παρελθόν, η αποπληρωμή των χρεών κράτησε αρκετά χρόνια. Ο κ. Καρακίτσος, όμως, εκτιμά ότι η παρούσα κρίση διαφέρει από τις αντίστοιχες του παρελθόντος και αισιοδοξεί ότι οι ΗΠΑ και μαζί τους ο υπόλοιπος κόσμος δεν θα βυθιστούν σε ύφεση ιδιαίτερα μεγάλης χρονικής διάρκειας.

«Βέβαια, τούτο δεν σημαίνει ότι πρόκειται για ρηχή και σύντομη ύφεση που θα διαρκέσει δύο τρίμηνα. Δυστυχώς, υπάρχει και ένα τρίτο στάδιο στη διαδικασία του αποπληθωρισμού των περιουσιακών στοιχείων και χρεών, κατά το οποίο επιδεινώνονται τα αποτελέσματα των ισολογισμών των εμπορικών τραπεζών με την αύξηση των επισφαλών δανείων. Η κατάσταση δεν έχει φθάσει ακόμα στο τελικό αυτό στάδιο, που είναι πιθανό να επέλθει κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2002, όταν η ύφεση θα έχει γίνει βαθύτερη ή η ανάκαμψη θα έχει μόλις αρχίσει», προσθέτει.

Οι θετικοί παράγοντες

Οπως υποστηρίζει, τρεις θετικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε αντιστροφή του κλίματος στις αγορές.

Πρώτον, η Fed ενήργησε προληπτικά μειώνοντας τα επιτόκια το 2001 από 6,5% σε 1,75%. Η ενέργεια αυτή ανακούφισε την οικονομία και αποτέλεσε ιδιαίτερα προληπτική στάση στα προβλήματα που μπορούν να προκύψουν στο μέλλον. Αντίστοιχη κίνηση δεν υπήρξε επίσης στο παρελθόν και στηρίζει την αισιοδοξία ότι η διάρκεια της παρούσας ύφεσης δεν θα διαρκέσει πολλά χρόνια.

Δεύτερον, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προχώρησε σε δημοσιονομικά μέτρα για ενίσχυση της ζήτησης στην οικονομία. Το καλοκαίρι χορήγησε 30 δισ. δολάρια με τη μορφή επιστροφών φόρων. Σημαντικά ήταν και τα μέτρα ενίσχυσης μετά τα γεγονότα της 11/9, που αντιπροσωπεύουν ενίσχυση 1,5% του ΑΕΠ. Τα αποτελέσματα αναμένεται να γίνουν αισθητά μέσα σε διάστημα δώδεκα μηνών, δηλαδή από το δεύτερο εξάμηνο του 2002 και μετά.

Τρίτον, οι τιμές του πετρελαίου και οι τιμές των εμπορευμάτων ακολούθησαν πορεία πτώσης. Το γεγονός αυτό θα ενισχύσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και θα βοηθήσει στην αποκατάσταση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων. Για όλους αυτούς τους λόγους στην αγορά υπάρχει η άποψη ότι η οικονομία θα σημειώσει έντονη ανάκαμψη μετά το πρώτο τρίμηνο του 2002. Ο κ. Καρακίτσος εκτιμά ότι τούτο θα συνέβαινε αν δεν είχε ξεκινήσει ήδη η διαδικασία του αποπληθωρισμού των χρεών. «Η ύφεση θα είναι μεγαλύτερη και θα διαρκέσει περισσότερο απ’ ό,τι πιστεύει η κοινή γνώμη, ευτυχώς όμως δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε μακροχρόνια». Και καταλήγει, οι τρεις ανωτέρω θετικοί παράγοντες απλώς θα καταστείλουν τη διαδικασία του αποπληθωρισμού των χρεών, δεν θα τη σταματήσουν όμως, εφόσον είναι ήδη σε εξέλιξη.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT