ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Δύο εβδομάδες απομένουν… Οι γαλλογερμανικές δηλώσεις πως στη συνάντηση του G7 θα συζητηθούν οι επίμαχες σχέσεις δολαρίου – ευρώ πυκνώνουν, ενώ το Τόκιο έχει παραλύσει! H Ευρώπη συνεχίζει να κραυγάζει την αντίθεσή της στις απότομες διακυμάνσεις και έντονες μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών και δηλώνει αποφασισμένη να επιδιώξει το θέμα αυτό να κυριαρχήσει στην ατζέντα του G7. Ομως, η οικονομική υπουργική τετράς της Ευρώπης -ο Γερμανός Χανς Αϊχελ, ο Βρετανός Γκόρντον Μπράουν, ο Γάλλος Φράνσις Μερ και ο Ιταλός Βίσκο- μαζί με τον νέο υπουργό Οικονομικών της Ιαπωνίας είναι αδύναμοι να πείσουν την Αμερική του Μπους να ξαναγραφτεί στην κλασική γλώσσα το ανακοινωθέν του G7, διορθώνοντας τη γλώσσα του Ντουμπάι, ή να αποσπάσουν μια συμφωνία για κοινές παρεμβάσεις.

Στο ανακοινωθέν των Επτά οικονομικών υπουργών και τραπεζιτών της 20ής Σεπτεμβρίου 2003 στο Ντουμπάι, γινόταν αναφορά για «flexible exchange rates». Αξίζει να επισημανθεί ότι πριν από το ανακοινωθέν του G7 το δολάριο ισορροπούσε στα 117 γιεν και το ευρώ γύρω στα 1,12 δολάρια. Χθες το δολάριο κυμαινόταν στα 106 γιεν και το ευρώ στα 1,27 δολάρια.

Ωστόσο, το δέλεαρ της συνεργασίας του G7 το χρησιμοποιεί η Ευρώπη της ONE μαζί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, εκφράζοντας συνεχείς ανησυχίες για τις «βίαιες» μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών. H συνάντηση των οικονομικών ιθυνόντων των Επτά πλουσιοτέρων χωρών του κόσμου -ΗΠΑ, Ιαπωνία, Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία και Καναδάς- θα πραγματοποιηθεί στη Φλώριδα στις 6/7 Φεβρουαρίου. Πάντως, το δέλεαρ του G7 λειτουργεί ως καταλύτης για να αποτραπεί η περαιτέρω πτώση του δολαρίου. Οντως, είναι ανεπιθύμητη η ραγδαία πτώση του δολαρίου. Βεβαίως, είναι γνωστή η πρόθεση της Ευρώπης να μην πέσει το δολάριο ανεξέλεγκτα, οπότε προσπαθούν να δημιουργήσουν, με τις συνεχείς δηλώσεις, ένα ισχυρό λεκτικό ανάχωμα.

Ομως οι ελπίδες αυτές που έχει στηρίξει το ευρώ στη συνάντηση αυτή των οικονομικών ιθυνόντων των Επτά, μάλλον θα θρυμματισθούν εκεί στη Φλώριδα. Αλλά, για να μην έχει αυταπάτες το ευρώ, το πιθανότερο είναι οι επτά οικονομικοί υπουργοί και τραπεζίτες, μη μπορώντας ή μη θέλοντας να κάνουν κάτι καλύτερο, να εκδώσουν ένα κοινό ανακοινωθέν στο οποίο θα χαρακτηρίζουν «αδικαιολόγητη» την κατάρρευση του δολαρίου και θα εκφράζουν ευχές πως η πτωτική πορεία του αμερικανικού νομίσματος θα αντιστραφεί με «ομαλό» τρόπο(!)» και θα επισημανθεί για πολλοστή φορά η πρόθεσή τους περί συνεργασίας για τη σταθερότητα των διεθνών αγορών χρήματος και την αποφυγή εντόνων συναλλαγματικών διακυμάνσεων…

Στον απόηχο της κρίσιμης συνεδρίασης που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου ο υπουργός Οικονομικών Τζον Σνόου απήλλαξε την Ιαπωνία (μαζί με την Κίνα) από την κατηγορία ότι «χειραγωγεί» με παρεμβάσεις την ισοτιμία του νομίσματός της για εμπορικά οφέλη και συνεπώς δεν παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία, ο νέος υπουργός Οικονομικών Σανταγκάζου Τανιγκάκι δήλωσε χθες με ανακούφιση σε συνέντευξη Τύπου ότι «θα δώσει μια ακριβή εικόνα της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής του Τόκιο, στη συνάντηση του G7». Αυτή θα είναι η πρώτη συμμετοχή του Τανιγκάκι με την ιδιότητα του υπουργού Οικονομικών, σε συνάντηση του G7.

Ενώπιον των Αμερικανών γερουσιαστών ο Τζον Σνόου υποστήριξε ότι «η Ιαπωνία με τις παρεμβάσεις προσπαθεί να αποτρέψει τις έντονες και αδικαιολόγητες νομισματικές διακυμάνσεις». Ωστόσο, πίσω από την ήπια συμπεριφορά του Σνόου υποκρυπτόταν η ικανοποίηση του Λευκού Οίκου στον πρωθυπουργό Κοϊζούμι, εκλεκτό της Ουάσιγκτον, για τη βοήθεια που προσφέρει το Τόκιο για την ανοικοδόμηση του Ιράκ συνολικού ύψους 5 δισ. δολαρίων, καθώς και την πολύτιμη αποστολή στρατιωτών στη Βαγδάτη.

Οι επικίνδυνες ρωγμές που παρουσιάζει το τραπεζικό σύστημα της Ιαπωνίας από τις συνέπειες της οδυνηρής διαδικασίας της διαγραφής των τεράστιων επισφαλών δανείων, επιτείνονται και από την άνοδο του γιεν. Οι ρωγμές αυτές υποχρέωσαν την Κεντρική Τράπεζας της Ιαπωνίας (BoJ) να ενισχύσει την παροχή ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα και να αυξήσει(!) τις αγορές κυβερνητικών ομολόγων μακροπρόθεσμης διάρκειας λήξεως. Λοιπόν, το 9μελές συμβούλιο της BoJ με μια «λογική και συνετή κίνηση», υποκύπτει με δόσεις!!! Να θυμίσω ότι, η αρχή έγινε τον Φεβρουάριο του 2001. H BoJ τότε αύξησε τα αποθεματικά που διατηρούν οι τράπεζες από 4 τρισ. γιεν στα 5 τρισ. γιεν και την περασμένη Τρίτη για να αποτρέψει τους κραδασμούς από την άνοδο του γιεν έναντι του δολαρίου, τα αύξησε από τα 32 τρισ. γιεν στα 35 τρισ. γιεν (326 δισ. δολάρια). Στόχος, οι τράπεζες να αντλήσουν και άλλο «φθηνό» χρήμα, για να δανειοδοτήσουν τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι τράπεζες παραμένουν διστακτικές να αντλήσουν το «τζάμπα» χρήμα, επειδή δεν έχουν υγιείς(!) επιχειρήσεις να δανειοδοτήσουν, γεγονός φυσικά που δεν έχει συμβεί ποτέ σε αναπτυγμένη χώρα!

Αρκεί να ληφθεί υπ’ όψιν ότι το δολάριο τον Ιανουάριο του 2002 βρισκόταν στα ύψη των 135 γιεν και χθες αποδυναμωμένο στα 106 γιεν. H BoJ πάση θυσία τώρα προσπαθεί να διαφυλάξει τα επίπεδα των 106 γιεν και να αποτρέψει την πτώση του δολαρίου κάτω από τα επίπεδα αυτά… Ηδη το Τόκιο από τις αρχές του έτους έχει πουλήσει επιπλέον 6 τρισεκατομμύρια γιεν αγοράζοντας αντίστοιχα δολάρια, για να θέσει ανάχωμα στα άλματα του γιεν. Να επισημανθεί ότι οι μαζικές παρεμβάσεις που έκανε η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας το περασμένο έτος ήταν συνολικής αξίας 20 τρισεκατομμυρίων γιεν (188,6 δισ. δολάρια) και αποτελούν ετήσιο ρεκόρ παρεμβάσεων εκ μέρους του Τόκιο.