ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τέταρτο ΚΠΣ: ποιοι και πώς θα μοιραστούν τα 928 δισ. ευρώ

H πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Τέταρτο κοινοτικό πακέτο, προκάλεσε την εβδομάδα αυτή ένα μεγάλο κύκλο συζητήσεων και προσδοκιών, με βάση τα χρήματα που θα εισπράξουν οι φτωχότερες κυρίως χώρες της Ευρωπαικής Ενωσης, την επταετία 2007 – 2013. Το ενδιαφέρον είναι πολύ μεγάλο, καθώς πρώτον, τα συνολικά κονδύλια που προβλέπονται είναι σημαντικά αυξημένα σε σχέση με εκείνα του Τρίτου ΚΠΣ, δεύτερον το θέμα «καίει» πλέον 25 και όχι 15 κράτη-μέλη και τρίτον, οι Γερμανοί και οι Γάλλοι δείχνουν να αντιδρούν σε αυτήν την σημαντική αύξηση των δαπανών, την οποία προτείνει η Κομισιόν. Ας διευκρινίσουμε, λοιπόν, ορισμένα θέματα, προσπαθώντας να δώσουμε τις απαντήσεις σε επτά κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το πού κατευθύνεται και τι σημαίνει ο πακτωλός των χρημάτων του Δ΄ ΚΠΣ:

1 Πόσα είναι τα κεφάλαια που θα διατεθούν συνολικά, αρχής γενομένης από το 2007;

Είναι 928 δισ. ευρώ. Δηλαδή, για να κατανοήσουμε ευκολότερα το κολοσσιαίο αυτό μέγεθος, περισσότερα απο 300 τρισ. δρχ. Σύμφωνα με τον επίτροπο Μπαρνιέ, το 78% του συνόλου των χρημάτων αυτών θα διοχετευθούν προς τις φτωχότερες και πιο ασθενείς οικονομίες της περιφέρειας. Και από αυτό το 78%, ένα ποσοστό τουλάχιστον 65% θα το αποσπάσουν οι 10 χώρες της διεύρυνσης.

2 Τι ποσά πρόκειται να εισρεύσουν από την διαδικασία αυτή στην Ελλάδα;

Δεν υπάρχει κανένας συγκεκριμένος παράγοντας που να προσδιορίζει τα ποσά για την Ελλάδα. Με το δεδομένο όμως ότι Ελλάδα παραμένει από τις πιο φτωχές και περιφερειακές οικονομίες, μαζί με την Πορτογαλία, την Ισπανία κ.λπ., είναι βέβαιο ότι θα επωφεληθεί σημαντικά και την επταετία του τέταρτου πακέτου, αμέσως μετά δηλαδή τη λήξη των εισροών του Τρίτου ΚΠΣ. Ποια ακριβώς χρήματα θα εισπράξει, είναι εν τούτοις αδιευκρίνιστο. Θα είναι, πάντως, λιγότερα από τα 28 δισ. ευρώ της επταετίας 2000 – 2006, περί αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία.

3 Πότε θα οριστικοποιηθούν τα μεγέθη αυτά και πότε θα αποσαφηνισθεί το τι θά λάβει τελικά η κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε.;

Οι συζητήσεις που θα ξεκινήσουν τώρα, προβλέπεται να ολοκληρωθούν το 2006. Εως τότε βέβαια μπορεί να έχουν αλλάξει ουσιώδη πράγματα, καθώς εκτιμάται ότι θα υπάρξει ένα χοντρό πολιτικό και οικονομικό παζάρι στη συνέχεια. Κυρίως από τους Γερμανούς και τους Γάλλους, οι οποίοι αντιδρούν κατ’ αρχάς στην πρόταση της Κομισιόν για την σημαντική αύξηση των κονδυλίων.

4 Πώς είναι δυνατόν να περάσει όμως το διογκωμένο οικονομικά Τέταρτο ΚΠΣ, από τη στιγμή που είναι αντίθετοι οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και τέσσερις ακόμη ισχυροί εταίροι;

Γερμανοί και Γάλλοι αντιδρούν σήμερα για να αποσπάσουν από τους «φιλοαμερικανούς» Ισπανούς και Πολωνούς τη συγκατάθεσή τους στο Σύνταγμα της Ευρώπης. Αφού το καταφέρουν, στη συνέχεια δεν θα έχουν και μεγάλες αντιρρήσεις στον αυξημένο όγκο δαπανών του Τέταρτου ΚΠΣ, που κατά κύριο λόγο είναι ως γνωστόν τα λεφτά των φορολογουμένων των πιο πλούσιων χωρών της E.E., της Γερμανίας δηλαδή, της Γαλλίας, της Δανίας, της Βρετανίας, της Ολλανδίας κ.ά. O επίτροπος Μπαρνιέ τους υπενθύμισε, εξάλλου, ότι το 40% των χρημάτων που τοποθετούνται με αυτόν τον τρόπο στις πιο αδύναμες οικονομίες, ξαναγυρίζει πίσω με τα διάφορα έργα που παίρνουν οι εταιρείες των πλούσιων κρατών-μελών, με την προώθηση των εξαγώγιμων προϊόντων τους κ.ο.κ. Οι Γερμανοί θεωρείται βέβαιο, πάντως, ότι θα θέσουν και θέμα επιμερισμού για τα χρήματα που συζητάμε, επιδιώκοντας να περιορισθούν περαιτέρω οι εκροές για την Ισπανία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία κ.λπ., προς όφελος της Πολωνίας, της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Σλοβακίας, αγορές που τις θεωρούν ζωτικό τους χώρο.

5 Ποια είναι η κατανομή των χρημάτων ανά τομείς προτεραιόητων;

Το μεγαλύτερο μέρος και την μεγαλύτερη αύξηση θα εμφανίσουν τα κονδύλια που θα διοχετευθούν για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών οικονομιών, τις νέες επενδύσεις στην τεχνολογία, την εκπαίδευση και την εξειδίκευση. Είναι μία σαφής επιρροή όπως φαίνεται του προέδρου της Κομισιόν Πρόντι, ο οποίος -μέσω του συμβούλου του Σαπίρ- είχε διαμορφώσει τη γραμμή για περισσότερα χρήματα στους τομείς αιχμής. Απο 47 δισ. ευρώ το 2007 θα φθάσουν στα 76 δισ. ευρώ το 2013. Ακολουθούν τα ποσά από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής, που κινούνται απο τα 38 στα 51 δισ. ευρώ, σταδιακά και ανά έτος στην επταετία (είναι αυτά τα χρήματα που παίρνει και η Ελλάδα κυρίως για υποδομές). Εντυπωσιακή είναι η αύξηση των κονδυλίων που θα διατεθούν για την έρευνα και την καινοτομία. Από τα 9 δισ. ευρώ το 2007 θα φθάσουν τα 26 δισ. ευρώ το 2013. Αντιθέτως, για τη γεωργία τα κονδύλια μειώνονται την ίδια περίοδο από τα 43 στα 26 δισ. ευρώ.

6 Ποιες είναι οι διαφορές του Τέταρτου με το Τρίτο ΚΠΣ;

Το Γ΄ ΚΠΣ αντιπροσώπευε ετησίως το 1% του μέσου όρου του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το Δ΄ ΚΠΣ θα αντιπροσωπεύει σταδιακά απο 1,15% το 2007 έως το 1,24% του μέσου όρου του ευρωπαϊκού ΑΕΠ το 2013.

7 Και το πολιτικό συμπέρασμα;

Οτι το κέντρο βάρος των επενδύσεων και της ανάπτυξης της Γηραιάς Ηπείρου μετατοπίζεται στις χώρες της Κεντρικοανατολικής Ευρώπης.