ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ιαπωνικές σημαίες κυματίζουν στην Κίνα

Ουδείς δισταγμός υφίσταται πλέον. Τώρα, ακόμη και η παραγωγή-ελίτ της Ιαπωνίας, αυτή των υψηλής τεχνολογίας ηλεκτρονικών ειδών, μεταφέρεται στην Κίνα.

Ιαπωνικές βιομηχανίες κατασκευάζουν τεράστια, νέα εργοστάσια αλλά και ερευνητικά κέντρα στην Κίνα, επιδιώκοντας να εκμεταλλευθούν την πληθώρα των προσφερομένων εργατικών χεριών, τα οποία μπορούν να παράγουν ακριβώς ό,τι και οι Ιάπωνες εργαζόμενοι. Οι πιέσεις που δέχονται για τη μείωση του παραγωγικού κόστους τους, τις αναγκάζουν να θέσουν στο περιθώριο τους παλιούς φόβους τους, όπως αυτοί οι οποίοι αναφέρονταν στην αντιγραφή ή κλοπή της τεχνολογίας τους ή στις έντονες επικρίσεις που πιθανόν θα δεχθούν για το γεγονός της μεταφοράς υψηλόμισθων θέσεων εργασίας εκτός της ιαπωνικής επικράτειας.

Οπως δηλώνει ο πρόεδρος της θυγατρικής στη Σαγκάη της Pioneer Corporation, Χιρογιούκι Μινέτα, «διστάζαμε στο παρελθόν, αλλά δεν υπάρχουν πλέον αυτά τα περιθώρια. Πρέπει να ξεπεράσουμε τους φόβους μας, αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να επιβιώσουμε στην αγορά». O κ. Μινέτα έκανε τις δηλώσεις αυτές μέσα στο εργοστάσιο της Pioneer στη Σαγκάη, όπου εκατοντάδες Κινέζοι εργαζόμενοι κατασκευάζουν έντεκα διαφορετικούς τύπους DVD.

Για τις μεγάλες αγορές

Σε αντίθεση με το πρώτο κύμα ιαπωνικών εργοστασίων στην Κίνα, όπου παράγονταν «κοινά» προϊόντα -όπως πλυντήρια ρούχων, κλιματιστικά και στερεοφωνικά- κυρίως για την αγορά της Κίνας και των γειτονικών κρατών της, στο εργοστάσιο της Pioneer στη βιομηχανική αναπτυξιακή ζώνη της Σαγκάης, συναρμολογούνται ορισμένα από τα πλέον προηγμένα προϊόντα της εταιρείας, τα οποία προορίζονται για τις αγορές της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής, ακόμη δε και της Ιαπωνίας.

Στο γραφείο του, στο κέντρο της Σαγκάης, στην περιοχή που είναι γνωστή ως Πουντόνγκ, ο Χιρόσι Ματσούο, στέλεχος της Sharp, δηλώνει ότι και η εταιρεία του έχει αρχίσει να «ξεπερνάει τους προβληματισμούς της». Οπως ακριβώς συμβαίνει με τη NEC, την Toshiba και πολλούς άλλους ιαπωνικούς κολοσσούς, η Sharp προσλαμβάνει Κινέζους μηχανικούς για το νέο της κέντρο έρευνας και ανάπτυξης νέων προϊόντων, που θα λειτουργήσει προσεχώς στη Σαγκάη.

Προς το παρόν, οι μηχανικοί αυτοί θα ασχοληθούν αποκλειστικά με προϊόντα τα οποία θα διατίθενται στην κινεζική αγορά. O κ. Ματσούο αναφέρει ότι οι Ιάπωνες τεχνικοί, τους οποίους απασχολεί η Sharp, συνεχίζουν να θεωρούνται καλύτεροι στον σχεδιασμό των εξαρτημάτων των προϊόντων της, τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των υψηλής ποιότητας προϊόντων της. Ομως, οι Κινέζοι συνάδελφοί τους, των οποίων οι αποδοχές ανέρχονται μόλις στο ένα τέταρτο εκείνων των Ιαπώνων, «κοντεύουν να τους φτάσουν».

«Τα ανώτατα στελέχη της εταιρείας μας φοβoύνται να μεταφέρουν στην Κίνα θέσεις εργασίας στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης προϊόντων… Αλλά, αν συγκρίνουμε τους Ιάπωνες με τους Κινέζους μηχανικούς, με το κριτήριο του κόστους – απόδοσης, τότε οι Κινέζοι υπερέχουν», δηλώνει ο κ. Ματσούο.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, θα ήταν αδιανόητο για έναν Ιάπωνα, στέλεχος επιχείρησης, να πει κάτι τέτοιο. Οι ιαπωνικοί κολοσσοί των ηλεκτρονικών ειδών αποτελούν επί δεκαετίες εθνικά σύμβολα τεχνογνωσίας και επιχειρηματικής ισχύος, με παγκοσμίως αναγνωρισμένα εμπορικά ονόματα, καλοπληρωμένο προσωπικό και πωλήσεις αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Κεφάλαια 4,2 δισ. δολ.

Ωστόσο, η έκρηξη της φούσκας των μετοχών των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας και η ευρεία πλέον κατανάλωση ακόμη και των πλέον προηγμένων προϊόντων της ψηφιακής τεχνολογίας, έφεραν εταιρείες όπως είναι η Sony και η Matsushita αντιμέτωπες με άλλες εταιρείες του κλάδου, των οποίων το κόστος παραγωγής έιναι πολύ χαμηλότερο. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα της νοτιοκορεατικής Samsung και της αμερικανικής Dell, η οποία εξαρτά την παραγωγή της από μεγάλο αριθμό «υπεργολάβων» σε ολόκληρη την Ασία.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ιαπωνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου, το 2002 εισέρευσαν στην Κίνα ιαπωνικά επενδυτικά κεφάλαια αξίας 4,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων άνω του 40% προήλθε από ιαπωνικές βιομηχανίες. Δεν είναι υπερβολή να αναφέρουμε ότι ένα νέο εργοστάσιο αρχίζει να λειτουργεί στην Κίνα κάθε εβδομάδα, ενώ ένα άλλο κλείνει στην Ιαπωνία, αλλάζοντας το προφίλ των βιομηχανιών που αποτελούν μέρος της σύγχρονης ταυτότητας της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου.

«Το υπαγορεύει η λογική»

Στελέχη ιαπωνικών επιχειρήσεων και εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν επίσης ότι οι ρυθμοί μεταφοράς των ιαπωνικών παραγωγικών μονάδων στην κινεζική επικράτεια δεν αναμένεται να επιβραδυνθούν σύντομα, καθώς -μεταξύ άλλων- η Ιαπωνία καθυστέρησε να κάνει αυτές τις κινήσεις. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το σύνολο της βιομηχανικής παραγωγής της, η Ιαπωνία παράγει αυτήν τη στιγμή το ένα έκτο της στο εξωτερικό, σε σύγκριση με το 27% για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ίδιοι εμπειρογνώμονες αναφέρουν ότι κύριο πόλο έλξης των παραγωγικών μονάδων θα συνεχίσει να αποτελεί η Κίνα για τις ιαπωνικές βιομηχανίες.

Τα προαναφερόμενα ισχύουν ιδιαίτερα για τον κλάδο των ηλεκτρονικών ειδών, ο οποίος δέχεται εξαιρετικά μεγάλες ανταγωνιστικές πιέσεις, με αποτέλεσμα να αναζητεί διαρκώς τρόπους μείωσης του παραγωγικού κόστους του. H Pioneer, για παράδειγμα, θα κατασκευάσει το 28% των προϊόντων της φέτος στην Κίνα, έναντι του 22% πέρυσι. Εντυπωσιακή για τα ιαπωνικά δεδομένα, όπως τα γνωρίζαμε μέχρι τώρα, είναι η δήλωση του Μασάκι Γιαμπουούτσι, αξιωματούχου του Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου: «Οι ιαπωνικές βιομηχανίες, οι οποίες μεταφέρουν την παραγωγή τους στην Κίνα, κάνουν απλώς εκείνο το οποίο υπαγορεύει η λογική…».