ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ασία: Οι «αφοσιωμένοι αποταμιευτές» ανοίγουν σιγά σιγά τα πορτοφόλια τους

H Ασία είναι γνωστή ως η περιοχή των… αφοσιωμένων αποταμιευτών. H φήμη της ανησυχεί εκείνους οι οποίοι επιθυμούν ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό αύξησης της εγχώριας ζήτησης, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η οικονομική ανάπτυξη και να καταστούν οι οικονομίες των ασιατικών κρατών λιγότερο ευάλωττες στις «ιδιορρυθμίες» και στις διακυμάνσεις της διεθνούς οικονομίας.

Πρόσφατη επισήμανση της Ραφαέλα Τενκόνι, της εταιρείας οικονομικών αναλυτών Lombard Street Research, θέτει υπό αμφισβήτηση την αντίληψη ότι τα νοικοκυριά στην περιοχή της Ασίας δεν ξοδεύουν αρκετά. O δανεισμός των νοικοκυριών σε ορισμένες χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, παρατηρεί η Ραφαέλα Τενκόνι, βρίσκεται σε «εποχή δόξας» όσο ποτέ άλλοτε στο παρελθόν. Στην Ταϊβάν, στην Ταϊλάνδη και στη Μαλαισία ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των πιστώσεων των νοικοκυριών, εκυμαίνετο μεταξύ του 15 έως 20% τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Σε ανάκαμψη βρίσκεται επίσης και ο δανεισμός των νοικοκυριών στο Χονγκ Κονγκ και στη Νότιο Κορέα, μετά από μία περίοδο συρρίκνωσης.

Οι οικονομικές συνθήκες ευνοούν τις δαπάνες, όπως αναφέρει στην ετήσια έκθεσή της η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών. Τα πραγματικά επιτόκια κυμαίνονται σήμερα σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Οι Τράπεζες είναι περισσότερο πρόθυμες στο να δανείσουν τα νοικοκυριά, μετά από το πλήγμα που υπέστησαν από τις ζημίες των επιχειρήσεων, κατά την ασιατική οικονομική κρίση το 1997-98. Αλλωστε οι τράπεζες σήμερα είναι οικονομικά υγιέστερες σε σχέση με το παρελθόν: το ποσοστό των μη εξυπηρετουμένων δανείων μειώνεται, ενώ οι αποδόσεις από τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων αυξάνονται καθώς επίσης και το ποσοστό επάρκειας κεφαλαίων. Αν ρίξουμε μια ματιά στην αύξηση των εισοδημάτων και στη διεύρυνση της μεσαίας τάξης θα καταλάβουμε γιατί οι Ασιάτες σήμερα ανοίγουν περισσότερο τα πορτοφόλια τους.

Γεννάται όμως και το εξής ερώτημα: η αύξηση των δαπανών θα διαρκέσει; H κυρία Τενκόνι σημειώνει στην έρευνά της ότι υπάρχουν λόγοι που μας οδηγούν σε καταφατική απάντηση. Οι τράπεζες έχουν ακόμη αρκετά χρήματα που τα προορίζουν για δανειοδοτήσεις. O χρηματοπιστωτικός τομέας βρίσκεται και αυτός υπό εξέλιξη: Οι περισσότερες από τις χώρες της Ασίας διαθέτουν καλύτερα συστήματα ενημέρωσης σε ό,τι αφορά τις πιστώσεις. Εάν οι τράπεζες παραμείνουν οικονομικά εύρωστες και τα δίκτυα κοινωνικής ασφάλισης διευρυνθούν τότε η τάση των δαπανών θα ενθαρρυνθεί περαιτέρω. Οι αποταμιεύσεις ενδέχεται να ακολουθούν ωστόσο πτωτική πορεία. Στην Ταϊλάνδη το ποσοστό αποταμιεύσεων των νοικοκυριών από 15% που ήταν το 1998, μειώθηκε το 2003 στο 6%. Πάντως, το σύνολο των αποταμιεύσεων στα κράτη της νοτιοανατολικής Ασίας εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο κυμαινόμενο μεταξύ του 35% και του 45% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος.

Η Κίνα είναι και αυτή μεταξύ των κρατών που εμφανίζουν τους μεγαλύτερους καταθέτες, παρότι ο δανεισμός των νοικοκυριών παρουσιάζει επί του παρόντος ρυθμό επιβράδυνσης. Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση του Πεκίνου πέρσι για περιορισμό των τραπεζικών πιστώσεων επέφεραν πλήγμα στη χορήγηση στεγαστικών δανείων και στις δανειοδοτήσεις για αγορές αυτοκινήτων, αφού πολλοί πιστωτές ακολούθησαν τις οδηγίες της κεντρικής τράπεζας της χώρας.