ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στον Τζομπς ταιριάζει «ό,τι δε σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό»

Κάποιο πρωινό, πριν από ένα περίπου χρόνο, οι γιατροί ενημέρωσαν τον Στιβ Τζομπς ότι διεγνώσθη κακοήθης όγκος στο πάγκρεας και ότι του απέμεναν λίγοι μήνες ζωής. Ωστόσο, την ίδια μέρα μια ενδοσκοπική εξέταση έδειξε ότι ο όγκος μπορούσε να αφαιρεθεί. Εστω και έτσι, όμως, ο Στιβ Τζομπς για μία ημέρα είδε τον θάνατο κατά πρόσωπο.

Η εμπειρία του έδωσε πολύ μεγάλη δύναμη. Την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της Apple Cοmputer, καθώς και της Pixar, του πιο επιτυχημένου κινηματογραφικού στούντιο κινουμένων σχεδίων στον κόσμο, βρέθηκε στο Σαν Φρανσίσκο, προετοιμάζοντας το πιο λαμπερό και δυναμικό σόου στην ιστορία της εταιρείας του. Οταν οι επιχειρηματίες προσπαθούν να συγχρωτιστούν με ποπ σταρ, το αποτέλεσμα προκαλεί αμηχανία. Ωστόσο, στην περίπτωση του Στιβ Τζομπς, εκείνος είχε προσκαλέσει τη στενή του φίλη Μαντόνα, με την οποία συνομιλούσαν και αστειεύονταν με άνεση πάνω στη σκηνή.

Στη συνέχεια ο κ. Τζομπς πέρασε στις ανακοινώσεις του σχετικά με τα προϊόντα του, ήτοι ένα νέο κινητό τηλέφωνο της Motorola με iTunes, ήτοι το μουσικό λογισμικό της Apple, το οποίο είναι προεγκατεστημένο και ουσιαστικά λειτουργεί ως ένα προγεφύρωμα στον κόσμο των κινητών τηλεφώνων.

Επιπλέον, ο κ. Τζομπς παρουσίασε στο κοινό και μια άλλη ψηφιακή συσκευή, την iPod nano, που παίζει μουσική, είναι πιο λεπτή από ένα μολύβι, αλλά έχει αποθηκευμένα 1.000 τραγούδια. Για τον ίδιο τον Αμερικανό επιχειρηματία η προώθηση των προϊόντων του αποτέλεσε κατά κύριο λόγο μια καλή ευκαιρία να στείλει ένα μήνυμα στην αμερικανική αγορά ότι ελέγχει πλήρως και αδιαμφισβήτητα την αγορά φορητής μουσικής και μουσικής από το Διαδίκτυο.

Το iTunes πωλεί περίπου 2 εκατομμύρια τραγούδια την ημέρα και διατηρεί το 82% της αγοράς· ο Στιβ Τζομπς αναγνωρίζει ότι πρόκειται για το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο διαδικτυακό κατάστημα με πρώτο εκείνο της Amazon. Εν τω μεταξύ το iPod διατηρεί μερίδιο αγοράς της τάξεως του 74% με πωλήσεις 22 εκατομμυρίων τεμαχίων. Για τον Στιβ Τζομπς, τον άνθρωπο που συνέβαλε στο να εγκαινιαστεί η εποχή των προσωπικών υπολογιστών το 1976 με τον Apple I, αλλά στη συνέχεια αναγκάστηκε να μείνει πίσω και να παρακολουθεί τον Μπιλ Γκέιτς Microsoft να προχωρεί με το μονοπώλιο των λειτουργικών συστημάτων, μάλλον τώρα ήλθε η ώρα της δικαίωσης.

Το παράδοξο με τις οριακές εμπειρίες του κ. Τζομπς, είτε μεταφορικά είτε κυριολεκτικά, είναι ότι φαίνεται να τις χρειάζεται από καιρού εις καιρόν για να τον πυροδοτούν. Μέχρι τα τριάντα του στα 1985 ήταν τυπικός εκπρόσωπος της Σίλικον Βάλεϊ. Είχε παρατήσει το πανεπιστήμιο (όπως ο Μπιλ Γκέιτς και ο Μάικλ Ντελ), είχε ξεκινήσει την εταιρεία του με ένα φίλο σε ένα γκαράζ (όπως όλοι, από τους Χιούλετ και Πάκαρντ έως τους ιδρυτές της Google) και είχε πρωτοστατήσει σε μια τεχνολογική επανάσταση (την εισαγωγή των PC). Σιγά το πράγμα. Το ενδιαφέρον συνέβη, όταν στα τριάντα του απολύθηκε από την ίδια την εταιρεία του. Ηταν κατεστραμμένος, σχεδόν νεκρός.

Φυσικά, επανέκαμψε, όταν κατάλαβε ότι, «το βάρος της επιτυχίας του αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα του να ξεκινάει και πάλι από το μηδέν», όπως είπε ο ίδιος, απευθυνόμενος σε φοιτητές του πανεπιστημίου Στάνφορντ. Το 1986 ίδρυσε δυο νέες εταιρείες, την κατασκευάστρια υπολογιστών NeXT, που ήταν πάρα πολύ μπροστά από την εποχή της, και την Pixar, ένα κινηματογραφικό στούντιο κινουμένων σχεδίων με πολλές επιτυχημένες παραγωγές. Δέκα χρόνια αργότερα η NeXT αγοράστηκε από την Apple και ο κ. Τζομπς επέστρεψε για να ηγηθεί της εταιρείας, που υπήρξε ιδρυτής.

Ο επιχειρηματίας θεωρεί σημαντικά μαθήματα όσα του συνέβησαν στη ζωή και ως παιδί, που μεγάλωσε στην Καλιφόρνια τη δεκαετία του ’60, πιστεύει στο κάρμα και στην αγάπη. Οχι απαραίτητα στην αγάπη των υπαλλήλων του, εφόσον για μερικούς απ’ αυτούς η συνεργασία μαζί του είναι εφιάλτης· ο Στιβ Τζομπς εννοεί την αγάπη και την πίστη στα ιδανικά. «Πάντα να κάνετε ό,τι αγαπάτε, να μην εφησυχάζετε», έλεγε στους ακροατές του στο Στάνφορντ. «O θάνατος μπορεί και να είναι η καλύτερη εφεύρεση στη ζωή», τους τόνιζε. «Ολες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλη η υπερηφάνεια, ο φόβος για την αποτυχία, όλα εξαφανίζονται στην όψη του θανάτου και μένει το ουσιώδες».

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κ. Τζομπς αγκαλιάζει αγνώστους ως ένδειξη αλτρουϊσμού. Απλώς έχει αλλάξει και έχει μαλακώσει, όπως λένε όσοι τον γνωρίζουν.

Μάλλον το ίδιο έχει συμβεί και στους ανταγωνιστές του. H Microsoft, η Sony και η Samsung θεωρούν πλέον δεδομένο ότι ο Στιβ Τζομπς διαθέτει ένα μυστικό ατέρμονο ταινιόδρομο, που δε θα πάψει να παράγει σε μεγάλες ποσότητες τα προϊόντα-θαύματα της αγοράς, όπως το iPod. Πώς θα μοιάζουν αυτά τα παιχνίδια; Κάτι λέγεται για φορητό βίντεο ή μια πιο στυλάτη εκδοχή της τηλεόρασης ή ακόμα και ένα κομψό και φιλικό στον χρήστη κινητό τηλέφωνο με την επωνυμία iΡhone.

Οσο για το Χόλιγουντ και τις δισκογραφικές εταιρείες, αυτές πλέον έχουν απηυδήσει με την παντοδυναμία του, ενώ παλαιοί συνεργάτες και νυν ανταγωνιστές, όπως η Disney, επιδιώκουν να αποκαταστήσουν τις ισορροπίες.