ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Ιστορικής σημασίας ήταν η έγκριση της απόφασης για τη διαγραφή του χρέους των φτωχότερων χωρών του κόσμου, η οποία επετεύχθη την Κυριακή στην Ουάσιγκτον, ύστερα από έντονη τριήμερη διαπραγμάτευση, από τα 184 κράτη-μέλη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και την Παγκόσμια Τράπεζα (Π.Τ.).

Η σημαντική όμως αυτή συμφωνία επισκιάστηκε από τον θλιβερό διχασμό της πολιτικής και οικονομικής ηγεσίας των ισχυρών χωρών του πλανήτη. Προφανώς ικανοποιημένος από την έγκριση της συμφωνίας ο αρχιτέκτονάς της υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν εξέφρασε την πλήρη ευαρέσκεια της διεθνούς κοινότητας. Σημειωτέον ότι η απόφαση αυτή είχε κατ’ αρχήν συμφωνηθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Ομίλου τον οκτώ ηγετών (G-8) τον περασμένο Ιούλιο στη Σκωτία. Προβλέπει τη διαγραφή από το ΔΝΤ και την Π.Τ. χρεών ύψους 40 δισ. δολαρίων, τα οποία χρωστούν 18 χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής και το ενδεχόμενο να «συγχωρεθούν» τα χρέη 20 επιπλέον χωρών.

Ωστόσο, το τελικό σχέδιο της συμφωνίας πυροδότησε την έντονη αντίδραση της οικονομικής και τραπεζικής ελίτ των ισχυρών χωρών του κόσμου. Στα οικονομικά φόρα του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας επί τρεις ημέρες κυριάρχησαν οι προειδοποιήσεις ότι η άφρονη χρηματοδότηση που εγκρίθηκε ανοίγει τον ασκό του Αιόλου και για άλλες χώρες να ακολουθήσουν τον δρόμο της χρεοκοπίας.

Οι προειδοποιήσεις αυτές προήλθαν τόσο από τους οικονομικούς αξιωματούχους όσο και από τους τραπεζίτες των επενδυτικών τραπεζών, οι οποίοι και συμμετείχαν στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ και της Π.Τ. Ξεχώρισε η συνέντευξη του διάσημου Γουίλιαμ Ρόουντς, senior αντιπροέδρου της Citigroup, ο οποίος δεν δίστασε να παραλληλίσει την τρέχουσα περίοδο με αυτή που οδήγησε στη δεινή κρίση, η οποία έπληξε τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Μια κρίση που διέλυσε το οικονομικό, τραπεζικό και νομισματικό σύστημα των χωρών αυτών (Ταϊλάνδη – Ινδονησία – Νότιος Κορέα). «Σας καλώ να θυμηθείτε τι έγινε μετά το 1996», δήλωσε ο κ. Ρόουντι. «Το 1997 και το 1998 η κρίση, αφού γκρέμισε την Ασία, επεκτάθηκε στη Ρωσία και προκάλεσε τη χρεοκοπία του Long-Term Capital Management», υπενθύμισε ο κ. Ρόουντς. Το μεγαλύτερο στον κόσμο αμερικανικό hedge fund ιδρύθηκε από δύο Αμερικανούς οικονομολόγους, οι οποίοι είχαν βραβευθεί με το Νόμπελ Οικονομίας και διαχειριζόταν από τον θρυλικό τότε Μέριγουεδερ. Για τη διάσωσή του είχαν προστρέξει οι 14 μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου με επικεφαλής τη FED, ώστε να αποτραπεί το κραχ στη Wall Street και στις αγορές ομολόγων.

Από την πλευρά τους οι αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι η απερίσκεπτη χρηματοδότηση με τα χαμηλά επιτόκια δημιουργεί συνθήκες κρίσης. Επίσης, με δραματικό ύφος προειδοποίησε για τις συνέπειες και το πανίσχυρο Institute International Finance που εδρεύει στην Ουάσιγκτον και εκπροσωπεί τα ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ότι οι δανειοδοτήσεις και οι επενδύσεις στις αγορές χωρών όπως η Βραζιλία, η Μαλαισία και η Τουρκία εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους. Το Ινστιτούτο προβλέπει ότι οι ροές των ιδιωτικών κεφαλαίων στις αναδυομένες αγορές θα ανέλθουν το τρέχον έτος στα επίπεδα-ρεκόρ των 300 δισ. δολαρίων. Αξίζει να επισημανθεί ότι το προηγούμενο ρεκόρ των 323 δισ. δολαρίων καταγράφηκε το 1996, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο της ασιατικής κρίσης.

Οι «εφιαλτικές» αυτές προειδοποιήσεις για τις συνέπειες δανειοδότησης επισκίασαν τις αισιόδοξες προβλέψεις του ΔΝΤ για την αναπτυξιακή πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι παρά την αλματώδη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμούς 4,5%, τόσο το 2005 όσο και το 2006. Στο μενού των προειδοποιήσεων εξέχουσα θέση κατείχαν οι συνέπειες από την πολιτική των χαμηλών επιτοκίων, η επιδείνωση των τεράστιων διπλών αμερικανικών ελλειμμάτων, καθώς και το ενδεχόμενο ενός εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ – Κίνας. O Αμερικανός υφυπουργός Οικονομικών επί διεθνών θεμάτων, Τίμοθι Ανταμς, ο οποίος ανέλαβε το πόστο του μόλις στις 2 Αυγούστου, με δριμύτατη γλώσσα, σπάνια για τις συνόδους του ΔΝΤ κατήγγειλε το Ταμείο ότι με την πολιτική του ενθαρρύνει τη χειραγώγηση των νομισμάτων από τις χώρες της Ασίας. Και κάλεσε εμμέσως πλην σαφώς το ΔΝΤ να πιέσει το Πεκίνο ώστε να προχωρήσει σε μία ουσιαστική ανατίμηση του κινεζικού γουάν έναντι του δολαρίου. Στο κλίμα των ανησυχιών συμμετείχε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας.

Η ελληνική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον υπουργό Οικονομίας/Οικονομικών κ. Γιώργο Αλογοσκούφη και τη διευθύντρια του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού κ. Ελένη Λουρή μαζί με τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας – με επικεφαλής τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο κ. Τάκη Αράπογλου και τον αντιπρόεδρο κ. Γιάννη Πεχλιβανίδη, επιτέλεσαν σπουδαίο έργο στη σύνοδο του ΔΝΤ προωθώντας τον κεντρικό ρόλο της χώρας μας για την ανάπτυξη της NA Ευρώπης. O ρόλος της Ελλάδος είναι καθοριστικής σημασίας για τους επενδυτές, τους Αμερικανούς επιχειρηματίες όλου του κόσμου και τις αμερικανικές επιχειρήσεις, όπως εξήγησαν στους εκπροσώπους της Βουλής και Γερουσίας των ΗΠΑ, καθώς και στους επικεφαλής των κορυφαίων επενδυτικών τραπεζών.