ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

H απροσδόκητα «καλή» αγορά κατοικίας στις ΗΠΑ πυροδότησε κλίμα ανακούφισης στη Wall Street και στο δολάριο, για τις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας. Οι πωλήσεις νέων κατοικιών στις ΗΠΑ τον Απρίλιο έδειξαν αλματώδη άνοδο κατά 4,9%! H εξέλιξη αυτή είναι πολλαπλώς ενδιαφέρουσα, καθώς διασκεδάζει τις ανησυχίες που απορρέουν από την υπερχρέωση των νοικοκυριών και τη «φούσκα» των τιμών στην αγορά κατοικίας. Δικαίως, φυσικά, καθώς οι φόβοι για το ενδεχόμενο ενός οδυνηρού κραχ εξ αιτίας του σκασίματος της «φούσκας» των τιμών των ακινήτων είναι εν μέρει βάσιμοι. H εικόνα αυτή συγκράτησε τους επενδυτές στη Wall και στον δείκτη Dow Jones, και επέτρεψε στο δολάριο να αναστρέψει την αρχική πτωτική του κατεύθυνση σε άνοδο έναντι του ευρώ και του γιεν. Τώρα τα σενάρια για συνέχιση του κύκλου αυξήσεων των αμερικανικών επιτοκίων επανήλθαν. Οι αγορές προεξοφλούν ότι το επιτόκιο του δολαρίου θα αυξηθεί από τα τρέχοντα επίπεδα του 5,0%, στα επίπεδα του 5,25%.

Αντίθετα, η θύελλα στα χρηματιστήρια και τα νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών και των κερδοσκοπικών τοποθετήσεων πλήττει την Ευρώπη. H Φρανκφούρτη δοκιμάστηκε ξανά καθώς ο δείκτης Xetra DAX-30 των blue chips υποχώρησε κλείνοντας με πτώση 91,26 μονάδων (-1,61%). Στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου ο δείκτης των blue chips FTSE-100 έχασε 91,60 μονάδες (-1,61%) και στο Παρίσι ο δείκτης CAC-40 έκλεισε με πτώση 61,51 μονάδων (-1,25%). Παράλληλα, το υψηλό ενεργειακό κόστος επιβαρύνει την ευρωπαϊκή οικονομία και όσο οι προοπτικές των τιμών του πετρελαίου παραμένουν αβέβαιες λόγω της επικίνδυνης αστάθειας στην ισορροπία προσφοράς/ζήτησης του αργού, τόσο εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην κερδοφορία των επιχειρήσεων και τις καταναλωτικές δαπάνες.

Ομως, τα σενάρια για επιθετικό κύκλο αυξήσεων των επιτοκίων του ευρώ κυριαρχούν στις αγορές. Τα γεράκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεν θα ικανοποιηθούν με μία ακόμη αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά ένα τέταρτο της μονάδας… στοχεύουν σε περισσότερες για να αντιμετωπίσουν τον πληθωριστικό κίνδυνο που μας απειλεί. O κ. Τρισέ φρόντισε να ενισχύσει προς τούτο λεκτικά τις προθέσεις του για τις μελλοντικές κινήσεις της EKT. Δηλαδή, ανέφερε τέσσερις φορές τη λέξη «vigilance», που είχε παραλείψει στις προηγούμενες συνεντεύξεις, για να το εμπεδώσουν οι πάντες ότι είναι σε ετοιμότητα η Τράπεζα για να αναχαιτισθούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη που έδειξαν ότι επιταχύνθηκε τον Απρίλιο στο ετήσιο ποσοστό του 2,4% από 2,3% τον Μάρτιο και το γεγονός ότι οι ρυθμοί αύξησης της κυκλοφορίας του χρήματος ανήλθαν τον Μάρτιο στο 8,6% (στο υψηλότερο ποσοστό από τον Ιούλιο του 2003), προϊδεάζουν για επιθετικές κινήσεις της EKT στα επιτόκια του ευρώ. Οι αγορές προεξοφλούν αυξήσεις των επιτοκίων του ευρώ κατά 0,25%, στο 2,75% τον Ιούνιο, στο 3,0% τον Αύγουστο και στο 3,25% τον Σεπτέμβριο. Ενώ επανήλθαν οι προβλέψεις και για αύξηση στο 3,5%.

Η ΕΚΤ «παραβιάζει» σταθερά την τελευταία εξαετία το ποσοστό για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, που έχει η ίδια προσδιορίσει στο (close to, but below) 2%. Εάν ο πληθωρισμός κυμανθεί φέτος στο 2,3%, η ΕΚΤ θα έχει «αποτύχει» στην επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου της επί επτά συναπτά έτη! Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου αναμένονται να επηρεάσουν τις τιμές καταναλωτού φέτος με μεγαλύτερη σφοδρότητα. Ετσι εκτιμάται πως θα υπάρξει περαιτέρω αύξηση του κόστους του χρήματος, δεδομένου ότι το κόστος σταθεροποίησης των τιμών και ανάκτησης του κύρους της ΕΚΤ θα είναι μεγαλύτερο εάν αφήσει να εκδηλωθούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Ενώ το ξεπούλημα των τραπεζικών μετοχών με δυναμική διείσδυση στις αναδυόμενες αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης παίρνει διαστάσεις εφιαλτικές, καθώς λειτουργεί πλέον ως μπούμερανγκ. Στο Χρηματιστήριο της Αυστρίας, η μετοχή της τράπεζας RaiffeiseInternational, που έχει επεκταθεί σε Ρωσία, Ουκρανία, Ουγγαρία και Πολωνία, έπεσε χθες κατά 6,6%. Επίσης, η μετοχή της αυστριακής τράπεζας Erste Bank έπεσε χθες κατά 4,4%. Στη Σοφοκλέους η μετοχή της Eurobank, που έχει επεκταθεί στη Ρουμανία και στην Τουρκία, έπεσε 3,7% και της Εθνικής έχασε 4,4%.

Φυσικά στην κατεύθυνση της μεγάλης αύξησης της κερδοφορίας, που σε αρκετές περιπτώσεις των ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων έφθασε σε ύψη ρεκόρ, οι τράπεζες έχουν ωφεληθεί για παράδειγμα τα μέγιστα από τις εξαγορές που έχουν πραγματοποιήσει στην κεντρικοανατολική Ευρώπη. Επίσης, όμως, στην κατεύθυνση της υψηλής κερδοφορίας που χαρακτηρίζει σήμερα την τραπεζική αγορά, έχουν συμβάλει η πιστωτική επέκταση σε πολλούς τομείς, το περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων, αλλά και η εφαρμογή και η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών στην τραπεζική, που μειώνει αισθητά το κόστος των πιστωτικών ιδρυμάτων. Τα κέρδη των ελληνικών τραπεζών (με βάση στοιχεία του 2004 και όχι του 2005) από τις επενδύσεις τους στα Βαλκάνια ανήλθαν στα 130 εκατ. ευρώ, από 70 εκατ. το 2003, σημειώνοντας αύξηση κατά 86%.