ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H αναρρίχηση του ευρώ δεν είναι καταστροφική

Το πρόσφατο ράλι του ευρώ δεν έχει προκαλέσει παρά ψιθύρους από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους μέχρι στιγμής, εκτιμάται όμως ότι η πιθανή συνέχειά του, ίσως και η αναρρίχησή του προς τα επίπεδα του 1,40 δολαρίου, θα δημιουργήσει σάλο. Κυμαινόμενο σε ένα συγκεκριμένο φάσμα τιμών έναντι του δολαρίου επί μήνες, το ευρώ έσπασε την προηγούμενη εβδομάδα το φράγμα του 1,30 δολαρίου για πρώτη φορά από τον Απρίλιο του 2005 και εκτοξεύθηκε σε νέα υψηλά επίπεδα ρεκόρ έναντι του γιεν. Η συναλλαγματική ισοτιμία του ενιαίου νομίσματος κυμαίνεται επίσης στα υψηλότερα επίπεδα από τον Μάιο του 2005 σε όρους αγοραστικής αξίας. Και η ισχύς του ενδέχεται να πλήξει τις εξαγωγές της Ευρωζώνης, καθώς υποβαθμίζεται η ανταγωνιστικότητά τους στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, που συναντήθηκαν κατά τη διάρκεια της εβδομάδας στις Βρυξέλλες, δεν έσπευσαν να εκφράσουν παράπονα σε υψηλούς τόνους για το γεγονός. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι, στην ουσία, η συμπεριφορά τους δίνει το «πράσινο φως» στις αγορές για να ωθήσουν το ευρώ ακόμα υψηλότερα. Οπως δηλώνει ο αναλυτής συναλλαγματικών θεμάτων Ντάρα Μάερ, «είδαμε το ευρώ στο 1,35 δολάριο στο παρελθόν. Τώρα θα πρέπει να ξεπεράσει αυτό το επίπεδο και ίσως και να αγγίξει το 1,40 δολάριο πριν αρχίσει να δημιουργεί νευρικότητα στους χαράσσοντες την πολιτική».

Τη Δευτέρα, ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Τιερί Μπρετόν, ζήτησε να υπάρξει περισσότερη συντονισμένη ετοιμότητα αναφορικά με την υποχώρηση του δολαρίου έναντι του ευρώ. Ωστόσο, την Τρίτη, ο Νουτ Βέλινγκ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προέβη σε υποτιμητικές για τη γαλλική πλευρά δηλώσεις, λέγοντας ότι «τα σχόλια των Γάλλων σχετικά με το συνάλλαγμα δεν αποτελούν παρά μια αντίδραση τύπου «σκύλων του Παβλόφ»».

Πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα

Ο πρόεδρος του Eurogroup, Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, δήλωνε την ίδια ημέρα ότι οι υπουργοί Οικονομικών των «12» ανησυχούσαν περισσότερο πριν από λίγα χρόνια, όταν το ευρώ άξιζε λιγότερα του 1 δολαρίου, παρά για τα τρέχοντα επίπεδά του. Συχνά, οι χαράσσοντες την πολιτική υποστηρίζουν ότι τα συναλλαγματικά επίπεδα έχουν λιγότερη σημασία από τη συναλλαγματική αστάθεια, ή από την ταχύτητα των μεταβολών των τιμών του συναλλάγματος. Γεγονός είναι, όμως, ότι ο βαθμός αστάθειας βάσει των συμβολαίων ευρώ-δολαρίου διάρκειας ενός μηνός σημείωσε την περασμένη εβδομάδα τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία μεταβολή των τελευταίων τεσσάρων ετών, αν και από χαμηλά επίπεδα ρεκόρ. Στα τέλη του 2004, η εκτίναξη του ευρώ στα επίπεδα ρεκόρ του 1,3667 δολαρίου προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις των αξιωματούχων των «12» και ώθησε τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν-Κλοντ Τρισέ, να απευθύνει προειδοποίηση στις αγορές, τονίζοντας ότι οι «βίαιες» κινήσεις δεν είναι ευπρόσδεκτες. Η εκτίναξη του ευρώ αυτή τη φορά δεν έχει προκαλέσει αντίστοιχες δηλώσεις από τον κ. Τρισέ.

Εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν, όμως, ότι μετά τα επίπεδα του 1,35 δολαρίου και εάν το ευρώ αγγίξει το 1,40 δολάριο, τότε θα πρέπει να αναμένονται αντιδράσεις όπως ένα ανακοινωθέν εκ μέρους του πολιτικού κόσμου ή η άσκηση πιέσεων στην ΕΚΤ να λάβει μέτρα. Πάντως, οι δηλώσεις των πολιτικών σχετικά με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι κατά κανόνα μικρότερης βαρύτητας εκείνων των κεντρικών τραπεζιτών. Οταν οι τελευταίοι προειδοποιούν τις αγορές, κατά κανόνα θεωρείται ότι δεν θα διστάσουν να λάβουν και μέτρα, όπως είναι οι παρεμβάσεις σε αυτές.

Η άνοδος του ευρώ έναντι του δολαρίου και του γιεν οφείλεται στις προσδοκίες ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκιά της, καθιστώντας ακόμα πιο ελκυστικές τις αποδόσεις του ενιαίου νομίσματος. Η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει το βασικό επιτόκιό της δανεισμού στο 3,5% στις αρχές του Δεκεμβρίου και εκ νέου κατά πάσα πιθανότητα στα μέσα του 2007. Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η μεγάλη άνοδος του ευρώ το τελευταίο διάστημα δεν θα επιφέρει άμεσο πλήγμα στην οικονομία της Ευρωζώνης, η οποία αναπτύσσεται φέτος με ρυθμούς της τάξης του 2,6%, ήτοι με τα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας εξαετίας.

Εσωτερική τόνωση

Οπως παρατηρούν αναλυτές, το θετικό είναι ότι η ανάπτυξη αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στις εξαγωγές, καθώς έχει αναζωπυρωθεί η εγχώρια ζήτηση. Ετσι, λένε, εάν το ευρώ συνεχίσει να ενισχύεται σταδιακά, αυτό δεν θα αποτελέσει καταστροφή για την προοπτική της οικονομίας της Ευρωζώνης. Σε ανακοίνωση, άλλωστε, της Morgan Stanley προς τους πελάτες της, αναφέρεται ότι η συναλλαγματική αξία του ευρώ δεν θα οδηγήσει την ανάπτυξη σε εκτροχιασμό, εκτός εάν η τιμή του υπερβεί τα επίπεδα του 1,45 δολαρίου. Αλλωστε, όπως αναφέρεται σε πρόσφατες εκθέσεις διεθνών οργανισμών, στις οποίες έχει ληφθεί υπ’ όψιν και η πιθανότητα της ανόδου των επιτοκίων του ευρώ έως και στο 4% μέχρι το τέλος του 2007, οι αναπτυξιακοί ρυθμοί της Ευρωζώνης όχι μόνο δεν αναμένεται να υποχωρήσουν παρά μετρίως, αλλά είναι πιθανό το νέο έτος να σημειώσουν μικρή επιτάχυνση. Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα το γεγονός πως οργανισμοί όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που μέχρι προ μηνών επέκριναν την ΕΚΤ για βιασύνη στο να αυξήσει τα επιτόκιά της δανεισμού, τώρα την παροτρύνουν να παραμείνει σε αυτή την τροχιά.