ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κερδίζει έδαφος το βιολογικό βαμβάκι

Το οικογενειακό αυτοκίνητο ελεύθερου χρόνου έχει αντικατασταθεί από το υβριδικό μοντέλο Prius της Toyota που χαρακτηρίζεται από μια αποτελεσματικότερη κατανάλωση ενέργειας. Με αυτό γίνονται τα ψώνια της εβδομάδας που επί το πλείστον είναι προϊόντα βιολογικής καλλιέργειας. Ποια θα είναι η επόμενη κίνηση του περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένου καταναλωτή; Πολλοί «πράσινοι» έχουν βρει την απάντηση στην γκαρνταρόμπα τους.

Το βιολογικό βαμβάκι -που κάποτε «στόλιζε» τις πλάτες χίπηδων και φυσιολατρών- διεισδύει σήμερα στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Εχει χρησιμοποιηθεί στην ύφανση ειδών ρουχισμού ή λευκών ειδών, παπλωμάτων ή παιδικής πάνας. Γεγονός είναι πως το βιολογικό βαμβάκι αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία. Οι υπέρμαχοι υποστηρίζουν πως η ίνα αυτή είναι η βέλτιστη στον πλανήτη τόσο για τους καλλιεργητές όσο και για τους καταναλωτές, ξεπερνώντας την ποιότητα του συμβατικού βάμβακα. Εάν αυτό αληθεύει ή όχι, το οργανικό βαμβάκι προσελκύει τους λιανεμπόρους που θέλουν να αποκτήσουν ένα κοινωνικά ευαισθητοποιημένο προφίλ. Σε τελική ανάλυση, τα πάντα είναι θέμα ηθικής.

«Οικολογική συνείδηση»

Εκκεντρικά καταστήματα και εταιρείες με «οικολογική συνείδηση», όπως είναι η αλυσίδα αθλητικών ειδών Patagonia, πωλούν εδώ και χρόνια ρούχα από ίνες βιολογικής καλλιέργειας. Σήμερα, όμως, μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων συγκαταλέγονται στην ίδια συνομοταξία. Η Marks & Spencer, η Nordstrom και η Wal-Mart είναι από τις εταιρείες που ήδη αποκτούν «πράσινη» ταυτότητα. Ο φορέας του κλάδου «Organic Exchange» εκτιμά πως η συνολική αξία ειδών από βαμβάκι βιολογικής καλλιέργειας που θα πουληθούν μέχρι τα τέλη του 2006 φθάνουν τα 1,1 δισ. δολάρια, αντικατοπτρίζοντας, σχεδόν, το διπλάσιο από τα 583 εκατ. δολάρια, πέρυσι. Μέχρι το 2008, οι πωλήσεις θα έχουν φθάσει τα 2,6 δισ. δολάρια.

Ο βιολογικός βάμβακας είναι, ουσιαστικά, ίνα που δεν προέρχεται από γενετικώς τροποποιημένο σπόρο και έχει καλλιεργηθεί χωρίς τη χρήση χημικών παρασιτοκτόνων και λιπασμάτων. Σε χωράφια που κατά παράδοση χρησιμοποιούνταν χημικές ουσίες πρέπει να παρέλθουν τρεις σοδειές για να επιτευχθεί η εξ ολοκλήρου επαναφορά του εδάφους στην «παρθενική» κατάστασή του. Η αλλαγή αυτή είναι αρκετά δύσκολο να επιτευχθεί στις ΗΠΑ, όπου το 80% της σοδειάς βάμβακα προέρχεται από γενετικώς τροποποιημένους σπόρους έναντι του 20% που ισχύει σε παγκόσμια κλίμακα. Παρά τις υψηλές προσδοκίες των χρηματοδοτών βιολογικού βάμβακα, υπάρχουν πολλές προκλήσεις για να αποτελέσει τον κανόνα. Σήμερα, αναλογεί στο 0,1% της παγκόσμιας παραγωγής βάμβακα για πολλούς λόγους. Το κόστος της μετατροπής του βάμβακα στη βιολογική σύστασή του, αλλά και οι χαμηλές αποδόσεις στην καλλιέργεια σε σχέση με τον συμβατικό βάμβακα -τουλάχιστον το πρώτα χρόνια μετά την αλλαγή- αναχαιτίζουν το ενδιαφέρον των αγροτών. Οι αγρότες προβληματίζονται, επίσης, από την αβεβαιότητα που σκιάζει τη ζήτηση. Αν και o Organic Exchange επισημαίνει πως οι μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις των λιανεμπόρων θα οδηγήσουν σε αύξηση της παραγωγής βιολογικού βάμβακα, θα χρειαστεί να περάσει ένα σημαντικό χρονικό διάστημα για να καλυφθεί ένα αξιόλογο μερίδιο στην αγορά.

Αγορά υψηλού ρίσκου

Υπάρχει και το πρόβλημα της περιορισμένης προσφοράς, κάτι που αιτιολογεί την υψηλότερη τιμή του βιολογικού από τον συμβατικό βάμβακα. Στην Τουρκία, για παράδειγμα, το κόστος αγοράς είναι κατά 20% υψηλότερο, ενώ προστίθεται ακόμα μεγαλύτερο κόστος από τους λιανεμπόρους.

Η Marks & Spencer χρεώνει μια στερλίνα παραπάνω στα μπλουζάκια βιολογικού βάμβακα, αν και αυτή η διαφορά μπορεί να μειωθεί εάν, αντιστοίχως, αυξηθεί η παραγωγή. Ενα ακόμη πρόβλημα είναι, επίσης, η απάτη. Παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν πως είναι σχεδόν αδύνατο να διευκρινισθεί εάν το βαμβάκι έχει καλλιεργηθεί βιολογικά. Δεν θα έπρεπε να παραβλεφθεί και το στοιχείο της αβεβαιότητας σ’ ό,τι αφορά όχι τόσο τις καταναλωτικές τάσεις, αλλά το γούστο των λιανεμπόρων. «Μπορεί να κυριαρχεί σ’ αυτή τη σεζόν, αλλά του χρόνου μπορεί να είναι κάτι άλλο», επισημαίνει ο Μαρκ Μεσούρα του αμερικανικού εμπορικού συνδέσμου Cotton Incorporated.