ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Οντως. Θέλει να κερδίσει χρόνο ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ. Φάνηκε μεν ολίγον διστακτικός για το πότε θα πρέπει να σταματήσει να αυξάνει το κόστος του χρήματος… Και άφησε όλα τα περιθώρια ανοικτά για διορθωτικές κινήσεις. Που σημαίνει ότι η μέλλουσα νομισματική πολιτική της ΕΚΤ θα έχει μάλλον αμυντικό και όχι επιθετικό χαρακτήρα, ενδεχομένως μάλιστα να διακόψει την ανοδική εξέλιξη των επιτοκίων του ευρώ.

Προχθές Πέμπτη η ΕΚΤ αύξησε το επιτόκιο του ευρώ κατά 0,25% στο 3,5% (από 3,25%), στα υψηλότερα επίπεδα πέντε ετών. Ηταν η 6η στη σειρά αύξηση από τον περασμένο Δεκέμβριο, που άρχισε ο τρέχων ανοδικός κύκλος των επιτοκίων του ευρώ. Ορισμένες τράπεζες, όπως η Citigroup, υποστηρίζουν ότι ενδεχομένως αυτή να είναι και η τελευταία αύξηση της ΕΚΤ και να προβεί σε διακοπή του κύκλου των αυξήσεων.

Πάντως, σε σφυγμομέτρηση 53 οικονομολόγων που πραγματοποίησε το Reuters, η συντρηπτική πλειοψηφία, δηλαδή οι 40 από τους 53 προβλέπει το επιτόκιο του ευρώ να αυξάνεται κατά 0,25% στο 3,75% εντός του πρώτου τριμήνου του νέου έτους (πιθανώς τον Μάρτιο). Ενώ οι 27 στους 53 προβλέπουν μια ακόμη αύξηση κατά 0,25% στο 4%. Επίσης, προβλέπουν κατά μέσον όρο το επιτόκιο του ευρώ να τερματίζει το 2007 στα επίπεδα του 3,75%.

Στην επίσημη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Ζαν Κλοντ Τρισέ υπογράμμισε ότι η EKT θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί, ιδιαίτερα προσεκτικά τους κινδύνους που απειλούν τη σταθερότητα των τιμών μεσοπρόθεσμα. Δηλαδή, είπε εμμέσως πλήν σαφώς ότι η τράπεζα παραμένει αποφασισμένη να προχωρήσει σε νέα αύξηση του κόστους του δανεισμού. Ομως, οι αγορές αγνόησαν τις δηλώσεις Τρισέ.

Οι απαιτήσεις για αυξήσεις των μισθών δημιουργούν ενδείξεις «δευτερογενών» πληθωριστικών επιπτώσεων, φοβάται η ΕΚΤ. Ηδη οι Γερμανοί πολιτικοί ζήτησαν από την κυβέρνηση περισσότερο γενναιόδωρες συλλογικές συμβάσεις εργασίας, καθώς η σημαντική κερδοφορία των επιχειρήσεων και η εξαιρετική πορεία της οικονομίας καθιστά το αίτημα ορθόν.

Ομως, οι ανησυχίες που προκαλούν οι συνέπειες της επιβράδυνσης της αμερικανικής οικονομίας, η στάσιμη ανάπτυξη της γαλλικής οικονομίας, το ισχυρό ευρώ, οι επιπτώσεις από την αύξηση του ΦΠΑ κατά 3%, από το 16% στο 19%, από τις αρχές του ερχόμενου έτους στη Γερμανία και οι αναμενόμενες φορολογικές αυξήσεις στην Ιταλία, έχουν κορυφωθεί. Κυρίως, όμως, έχει αναθερμανθεί η πάγια σύγκρουση μεταξύ των πολιτικών και της EKT για το επίμαχο θέμα της κατεύθυνσης των επιτοκίων και του ευρώ.

Στους παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αβεβαιότητα περιλαμβάνονται οι πιθανότητες της εξασθένισης των αποπληθωριστικών πιέσεων από την παγκοσμιοποίηση. Αν, όμως, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης διατηρήσει τους εύρωστους ρυθμούς της και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, τότε οι κίνδυνοι δεύτερου γύρου πληθωριστικών πιέσεων θα αυξηθούν σε μια οικονομία στην οποία οι τιμές διατηρούνται σταθερά υψηλότερα έναντι των επιθυμητών από την ΕΚΤ επιπέδων, υποστηρίζουν. Ετσι, θα καταστούν αναπόφευκτες οι περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων.

Ευτυχώς, όμως, στην Ευρωζώνη οι πληθωριστικές πιέσεις υποχώρησαν στο 1,8% τον Νοέμβριο σύμφωνα με την Eurostat. Και η ΕΚΤ εξαναγκάστηκε να ομολογήσει προχθές ότι αναθεώρησε τις αρχικές προβλέψεις της και τώρα εκτιμά υποχώρηση του πληθωρισμού και το 2007 και το 2008.

n Οι προβλέψεις για το τι θα κάνει η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FED) στην επικείμενη συνεδρίαση της, είναι ομόφωνες. Οι πάντες προβλέπουν ότι την ερχόμενη Τρίτη 12 Δεκεμβρίου, τα αμερικανικά επιτόκια θα παραμείνουν για τέταρτη φορά στα ίδια επίπεδα του 5,25%. Στα επίπεδα αυτά αυξήθηκαν για τελευταία φορά στις 29 Ιουνίου, καθώς στις τρεις επόμενες συνεδριάσεις (8 Αυγούστου, 20 Σεπτεμβρίου και 25 Οκτωβρίου) δεν έγινε από την FED καμία κίνηση.

Αντίθετα, για τις μελλοντικές κινήσεις της FED επικρατεί σύγκρουση απόψεων μεταξύ των αγορών και των Αμερικανών τραπεζιτών. Ο πρόεδρος της FED Μπεν Μπερνάνκι δήλωσε ότι ανησυχεί για τον πληθωρισμό, ενώ οι αγορές διαβλέπουν τους κινδύνους που απορρέουν από την σοβαρή επιβράδυνση της αναπτυξιακής πορείας της αμερικανικής οικονομίας.

Ως εκ τούτου οι αγορές θεωρούν ότι η κρίση στην αγορά κατοικίας θα εξαναγκάσει την FED να μειώσει τα επιτόκια ενδεχομένως και στη συνεδρίαση του Ιανουαρίου. Ωστόσο, ο Μπεν Μπερνάνκι σε ομιλία του στη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα, αφού επιβεβαίωσε τη σημαντική επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας το τρέχον έτος, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οικονομική επέκταση επανήλθε σε σταθερή τροχιά με μέτριους αναπτυξιακούς ρυθμούς. Φυσικά, ο πρόεδρος της FED φρόντισε να αφήσει όλα τα περιθώρια ανοικτά επισημαίνοντας ότι «κάποιοι» πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν.

Εν τω μεταξύ οι θετικές εξελίξεις από το μέτωπο της οικονομίας, επισκίασαν την αμφισβητούμενη αξιοπιστία του Μπερνάνκι στις αγορές. H ενίσχυση της επέκτασης του κρίσιμου τομέα παροχής υπηρεσιών, που αναλογεί στα δύο τρίτα της αμερικανικής οικονομίας, είναι αξιοσημείωτη, καθώς υποδηλώνει ότι η κρίση της οικονομίας περιορίζεται στους τομείς της αγοράς κατοικίας και της αυτοκινητοβιομηχανίας, καθησυχάζοντας τους φόβους ότι η αμερικανική οικονομία είναι στο χείλος της ύφεσης. Συγκεκριμμένα, ο κύριος μηνιαίος δείκτης του τομέα υπηρεσιών, που καταγράφει το Institute of Supply Management (ISM), ανήλθε στα επίπεδα των 58,9 μονάδων τον Νοέμβριο (από 57,1 τον Οκτώβριο).

Ενώ, αντίθετα, οι δύο ευάλωτοι τομείς κατοικίας και αυτοκινητοβιομηχανίας έχουν οδηγήσει στη συρρίκνωση τη βιομηχανική δραστηριότητα σε εθνικό επίπεδο στις ΗΠΑ, όπως επιβεβαίωσαν τα στοιχεία την περασμένη Παρασκευή. Ο δείκτης βαρόμετρο βιομηχανικής δραστηριότητας του ISM υποχώρησε κάτω από το κρίσιμο υφεσιακό όριο των 50 μονάδων για πρώτη φορά τα τελευταία 3-1/2 χρόνια. Οταν ο δείκτης υποχωρεί κάτω από τα επίπεδα των 50 μονάδων σημαίνει συρρίκνωση και όταν ανέρχεται πάνω από τα επίπεδα του 50 μονάδων σημαίνει επέκταση.